Konstantiniyye

Biz bu Yarımada da 600 yıldır yaşıyoruz ama bizden önce de 1500 yıl bir İmparatorluk Roma Bizans dediğimiz bir imparatorluk yaşamıştır Ben bir arkeolog değilim bu kitap da bir arkeoloji araştırma kitabı değildir sadece yerüstündeki Bizans kalıntılarını fotoğrafladım ve bunlar hakkındaki bilgileri de uzmanlarınca yazılmış kitaplardan aktardım Bu arada bazı konuları da kurgu resimlerle anlatmak istedim Bu kitapta 89 yıllık ömrü bilime ve öğretmeye adamış Prof M Suat Çakmak la bu defa Bizans tan günümüz İstanbulu na kalan tarihi eserleri görsel bir şölen eşliğinde öyküleriyle birlikte keşfe çıkıyoruz Yaşına aldırmadan hâlâ üretmeye devam eden ve kalıntıları bizzat kendisi fotoğraflayan ilk günkü halini bilimsel çalışmaların kılavuzluğunda kendi kalemiyle resmeden Prof M Suat Çakmak eşsiz bir de hediye sunuyor bize Tarihi Yarımada nın haritası Artık alıp duvarınıza asmak sizin elinizde

Ortaçağın başlarında Avrupa daki en büyük şehir Paris Londra ya da Berlin değil Bizantium un başkenti olan Konstantinopolis ti Şehrin ilahî bir şekilde atanmış kutsal bir imparator tarafından kurulduğu Roma ile Kudüs kadar kutsal olduğu sorgusuz kabul ediliyordu Bizans imparatorları şehrin etrafında oluşmuş olan bu manevî atmosferi artırmak için ellerinden geleni yaptılar Konstantinopolis in ve imparatorluğun bin yıldan fazla bir süre ayakta kalmasında bu efsanenin yeri esastı Konstantinopolis Bizansın Başkenti bu muhteşem imparatorlukta manevi unsurlar ile siyasi unsurlar efsane ile gerçek arasında vücut bulan etkileyici ilişkiyi hakkıyla inceleyen ilk tarih kitabıdır Sonuç ise insanlık tarihinde çok önemli bir yer tutan bir döneme dair hoş bir anlatı ve şehrin parlak dönemine geç kalınmış bir bakıştır

Niçin İstanbul değil de Konstantiniyye serlevhası nâçiz eserimizin adı oldu Çünkü böylesi yakışırdı Çünkü hiçbir zaman İstanbul feth edilemez Bu mukaddesat Feth i Mübinden sonra müzkür Beldeye layık görülmüş bir değerli isimdir Çoğu makale ve tefrikalarda İstanbulun Fethi gibi pek yanlış tanıtım başlıkları kullananlar olmaktadır ki bu fevkalâde yanlış ve tam mânâda bir hatadır ki telafisi gayr ı kabidir Zira Hz Peygamberimiz Muhammed Mustafa s a v Efendimizin mukaddes Hadis i Şerifleri Konstantiniyye i işaret buyurmuştur İstanbulu değil Dolayısıyle nâçiz eserimize yukarıda kayda geçtiğimiz adı koymamız en münasip ve en doğru seçim olduğunu gönül rahatlığıyla söyleyebiliriz İslâm ahlâk ve faziletini Türklük şuur ve gururunu en asil şekilde meydana koyan eşsiz Fatih Sultan II Mehmed Hân Adalet ve müsamahakâr oluşuyla da Cihan Hükümdarları arasında en başta gelenlerdendir ki sırf bu meziyeti dahi bizim tam bir titizlikle çalışıp bu mütevazi eseri meydana getirmemize yetmiştir Doğu Roma Fatihi ve Büyük Türk Hâkanı II Mehmed Hân Bizansın en mukaddes varlığı Asya Sofya Katedralinin önüne geldiğinde Bizanslılar başlarında yüksek dereceli Ruhaniler ile birlikte eşsiz Cihangirin karşısında ağlıyarak secdeye kapandıklarında Genç Türk Hükümdarı Sultan Fatih bir el işaretiyle hemen hepsini susturarak Bizans Fatrikine hitaben şu tarihi konuşmayı yapmıştı Ayağa kalk Ben Sultan Mehmed sana ve Rahip yoldaşlarına ve bütün Bizans halkına söylüyorum ki Bugünden itibaren artık ne hayatınız ne de hürriyetiniz hususunda benim gazabımdan korkmayınız Hepiniz Dininizde mezhebinizde işinizde ticaretinizde hürsünüz İsterseniz Şehirden çıkıp gider isterseniz kalır diğer tebam gibi mesut ve müreffeh yaşarsınız Elinde silâlı olmayan hiç bir Bizanslının burnu dahi kanamayacaktır

Doğu ve Batı medeniyetlerine dair belgesel niteliğindeki tarihî romanları onlarca dile çevrilen Amerikalı ünlü yazar Harold Lamb dan ilginç bir Konstantinopol hikâyesi Kanuni Sultan Süleyman Ömer Hayyam Cengiz Han ve Timur gibi romanları ülkemizde uzun yıllardır okunan yazarın Konstantinopol adlı bu eseri Türkçede ilk kez okuyucu karşısına çıkıyor Eleştirmenlerin Bizans İmparatoru Büyük Jüstinyen hakkında yazılmış en iyi kitap diye nitelendirdikleri Konstantinopol yoğun bir araştırma sonucu kaleme alınmıştır Yazarın kendi ifadesiyle çok sayıda halkın birbiri içinde erimesiyle oluşan halkı gibi kendisi de benzersiz özelliklere sahip kadim Akdeniz medeniyetinin muhafaza edilebildiği tek yer olan Konstantinopol un hikâyesidir anlatılan Bizans sanatına ve mimarisine dair etraflı bilgi de veren kitapta Jüstinyen in imparator olduğu dönem bütün yönleriyle ele alınmış İmparatoriçe Theodora Narses Belisarius Kapadokyalı John gibi devrin önemli şahsiyetleri detaylarıyla işlenmiştir Eserde ayrıca Jüstinyen dönemi olarak bilinen 6 yüzyılda Bizans İmparatorluğu nda dinî meselelerin hemen her alanda nasıl merkezî bir yer işgal ettiği gözler önüne seriliyor Erken dönem Ortodoks Hristiyanlığına dair çarpıcı bilgiler içeren romanda Ayasofya nın inşası ve kubbesine yerleştirilen hilalin devrin Hristiyanları için ne anlama geldiğini öğrenecek Bizans ile özdeşleşen erguvan renginin sırrını keşfedeceksiniz