Küçük Felsefe Sözlüğü — Voltaire

Voltaire keskin zekâsı ve üstün kalem gücüyle çağının acımasız sansür ve ceza koşullarından sıyrılarak kendini özgürce ifade etmenin en etkili yolunu Sözlük yazarak bulmuştur 40 maddesinden yararlanarak hazırlanan KÜÇÜK FELSEFE SÖZLÜĞÜnün temeli olan Felsefe Sözlüğü bu çabanın en ölümsüz ürünüdür Katı otoriteleri bağnaz yönetimleri tanımlar arasında yaptığı çeşitli gönderme oyunlarıyla aldatan Voltaire en sert muhalefetini önemsiz ve hafif gibi görünen sözlük maddelerine analizlerini saklayarak yapmıştır Bu tarafından bakıldığında Felsefe Sözlüğü felsefe disiplininin ve zamanının çok ötesinde düşünce özgürlüğü konusunda verilmiş ilk büyük savaştır Bu sözlük yazıldığı dönemin aydını için çözülmesi çok zevkli bir bulmaca günümüz entelektüelleri için özgürlük tarihinin ve kavramının altın anahtarıdır Temel olduğu kadar eğlendirici bir üsluba da sahip olan Felsefe Sözlüğü her sayfasında sözcük sözcük Aydınlanma Çağının ruhunu taşımaktadır Felsefe Sözlüğü aklın alfabetik bir yöntemle yüzyıllar içinde ayağa kalkışının ve yeryüzündeki insan uygarlığına sahip çıkışının anıtsal bir tanığıdır Ahlak Akıl Aşk Ateizm Babil Beden Cehennem Delilik Devlet Din Dogma Düş Düşünce Özgürlüğü Edebiyat Efendi Eleştiri Erdem Eşitlik Felsefe Görkem Güzellik Heyecan Hoşgörü İyilik İnanç Kanun Kendini Sevmek Kişilik Madde Önyargı Özgürlük Ruh Savaş Son Suç Tanrı Tiran Üniversite Yazgı Zulüm

Voltaire in Felsefe Sözlüğü kitabın sonundaki notlarda bir bölümünü verdiğimiz Questions sur I Eneyelopedie yi de bu başlık altında toplarsak Fransa nın politika ve fikir tarihi için önemli bir belge meydana getirir Onda Devrim in hatta Üçüncü Cumhuriyet in yasalarını esinleyen ve genel bir deyimle cumhuriyetçi mistiği deyebileceğimiz şeyi oluşturan fikirlerin en başta gelenlerini çıktığı kaynaktan yakayalabiliriz

Voltaire in Felsefe Sözlüğü kitabın sonundaki notlarda bir bölümünü verdiğimiz Questions sur I Eneyelopedie yi de bu başlık altında toplarsak Fransa nın politika ve fikir tarihi için önemli bir belge meydana getirir Onda Devrim in hatta Üçütncü Cumhuriyet in yasalarını esinleyen ve genel bir deyimle cumhuriyetçi mistiği deyebileceğimiz şeyi oluşturan fikirlerin en başta gelenlerini çıktığı kaynaktan yakayalabiliriz