Kudüs i Şerif — Şerife Eroğlu Memiş

Her üç semâvî din açısından da kutsallığın merkezi olan Kudüs te yüzyıllarca varlığını devam ettiren İslam vakıfları kente vakıf şehir kimliği kazandırmıştır Kentteki Müslüman vakıfları şehir merkezini kuşatan ve idari sistem ve kentsel hizmetler örgütlenmesinin merkezini oluşturan Mescid i Aksa ya da Harem i Şerif etrafında şekillenmiştir Kuruluşuyla birlikte Kudüs şehir merkezine hâkim olan ve İslâm devletlerinin de sembolik merkezi haline gelen bu alan zaman içerisinde şehir merkezini kuşatan ve idari sistem ve kentsel hizmetler örgütlenmesinin bir parçası olan geniş bir vakıf ağının da çekirdeğini oluşturmuştur Bu çalışmanın esas kaynağını oluşturan Hurufat Defterleri Osmanlı da müstesna bir gelişmeye mazhar olan vakıf kurumunun işleyişine dair kıymetli bilgileri ihtiva etmektedir Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi nde bulunan Hurûfat Defterlerinden Kudüs Kazası na ilişkin 1102 1250 1690 1834 yılları arasını kapsayan 25 defterde yer alan 1644 kayıt esas alınmıştır Çalışmada ağırlıklı olarak 18 yüzyılda Kudüs Kazası nın dinî sosyal iktisadî ve kültürel durumu vakıf müessesesi temelinde resmedilmeye çalışılmıştır Gerek Hurûfat Defterleri gerekse Kudüs Vakıfları konularına ilişkin sunduğu bilgi ve yorumlarla bu alanlarda yapılan çalışmalara katkıda bulunmayı amaçlayan çalışma Kudüs Kazası vakıflarına dair bir envanter niteliği de taşımaktadır

Her üç semâvî din açısından da kutsallığın merkezi olan Kudüs te yüzyıllarca varlığını devam ettiren İslam vakıfları kente vakıf şehir kimliği kazandırmıştır Kentteki Müslüman vakıfları şehir merkezini kuşatan ve idari sistem ve kentsel hizmetler örgütlenmesinin merkezini oluşturan Mescid i Aksa ya da Harem i Şerif etrafında şekillenmiştir Kuruluşuyla birlikte Kudüs şehir merkezine hâkim olan ve İslâm devletlerinin de sembolik merkezi haline gelen bu alan zaman içerisinde şehir merkezini kuşatan ve idari sistem ve kentsel hizmetler örgütlenmesinin bir parçası olan geniş bir vakıf ağının da çekirdeğini oluşturmuştur Bu çalışmanın esas kaynağını oluşturan Hurufat Defterleri Osmanlı da müstesna bir gelişmeye mazhar olan vakıf kurumunun işleyişine dair kıymetli bilgileri ihtiva etmektedir Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi nde bulunan Hurûfat Defterlerinden Kudüs Kazası na ilişkin 1102 1250 1690 1834 yılları arasını kapsayan 25 defterde yer alan 1644 kayıt esas alınmıştır Çalışmada ağırlıklı olarak 18 yüzyılda Kudüs Kazası nın dinî sosyal iktisadî ve kültürel durumu vakıf müessesesi temelinde resmedilmeye çalışılmıştır Gerek Hurûfat Defterleri gerekse Kudüs Vakıfları konularına ilişkin sunduğu bilgi ve yorumlarla bu alanlarda yapılan çalışmalara katkıda bulunmayı amaçlayan çalışma Kudüs Kazası vakıflarına dair bir envanter niteliği de taşımaktadır

Her üç semâvî din açısından da kutsallığın merkezi olan Kudüs te yüzyıllarca varlığını devam ettiren İslam vakıfları kente vakıf şehir kimliği kazandırmıştır Kentteki Müslüman vakıfları şehir merkezini kuşatan ve idari sistem ve kentsel hizmetler örgütlenmesinin merkezini oluşturan Mescid i Aksâ ya da Harem i Şerif etrafında şekillenmiştir Kuruluşuyla birlikte Kudüs şehir merkezine hâkim olan ve İslâm devletlerinin de sembolik merkezi haline gelen bu alan zaman içerisinde şehir merkezini kuşatan ve idari sistem ve kentsel hizmetler örgütlenmesinin bir parçası olan geniş bir vakıf ağının da çekirdeğini oluşturmuştur Bu çalışmanın esas kaynağını oluşturan Hurûfât Defterleri Osmanlı da müstesna bir gelişmey e mazhar olan vakıf kurumunun işleyişine dair kıymetli bilgileri ihtiva etmektedir Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi nde bulunan Hurûfât Defterlerinden Kudüs Kazası na ilişkin 1102 1250 1690 1834 yılları arasını kapsayan 25 defterde yer alan 1644 kayıt esas alınmıştır Çalışmada ağırlıklı olarak 18 yüzyılda Kudüs Kazası nın dinî sosyal iktisadî ve kültürel durumu vakıf müessesesi temelinde resmedilmeye çalışılmıştır Gerek Hurûfât Defterleri gerekse Kudüs Vakıfları konularına ilişkin sunduğu bilgi ve yorumlarla bu alanlarda yapılan çalışmalara katkıda bulunmayı amaçlayan çalışma Kudüs Kazası vakıflarına dair bir envanter niteliği de taşımaktadır Her üç semâvî din açısından da kutsallığın merkezi olan Kudüs te yüzyıll arca varlığını devam ettiren İslam vakıfları kente vakıf şehir kimliği kazandırmıştır Kentteki Müslüman vakıfları şehir merkezini kuşatan ve idari sistem ve kentsel hizmetler örgütlenmesinin merkezini oluşturan Mescid i Aksâ ya da Harem i Şerif etrafında şekillenmiştir Kuruluşuyla birlikte Kudüs şehir merkezine hâkim olan ve İslâm devletlerinin de sembolik merkezi haline gelen bu alan zaman içerisinde şehir merkezini kuşatan ve idari sistem ve kentsel hizmetler örgütlenmesinin bir parçası olan geniş bir vakıf ağının da çekirdeğini oluşturmuştur Bu çalışmanın esas kaynağını oluşturan Hurûfât Defterleri Osmanlı da müstesna bir gelişmeye mazhar olan vakıf kurumunun işleyişine dair kıymetli bilgileri ihtiva etmektedir Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi nde bulunan Hurûfât Defterler inden Kudüs Kazası na ilişkin 1102 1250 1690 1834 yılları arasını kapsayan 25 defterde yer alan 1644 kayıt esas alınmıştır Çalışmada ağırlıklı olarak 18 yüzyılda Kudüs Kazası nın dinî sosyal iktisadî ve kültürel durumu vakıf müessesesi temelinde resmedilmeye çalışılmıştır Gerek Hurûfât Defterleri gerekse Kudüs Vakıfları konularına ilişkin sunduğu bilgi ve yorumlarla bu alanlarda yapılan çalışmalara katkıda bulunmayı amaçlayan çalışma Kudüs Kazası vakıflarına dair bir envanter niteliği de taşımaktadır

Her üç semâvî din açısından da kutsallığın merkezi olan Kudüs te yüzyıllarca varlığını devam ettiren İslam vakıfları kente vakıf şehir kimliği kazandırmıştır Kentteki Müslüman vakıfları şehir merkezini kuşatan ve idari sistem ve kentsel hizmetler örgütlenmesinin merkezini oluşturan Mescid i Aksâ ya da Harem i Şerif etrafında şekillenmiştir Kuruluşuyla birlikte Kudüs şehir merkezine hâkim olan ve İslâm devletlerinin de sembolik merkezi haline gelen bu alan zaman içerisinde şehir merkezini kuşatan ve idari sistem ve kentsel hizmetler örgütlenmesinin bir parçası olan geniş bir vakıf ağının da çekirdeğini oluşturmuştur Bu çalışmanın esas kaynağını oluşturan Hurûfât Defterleri Osmanlı da müstesna bir gelişmeye mazhar olan vakıf kurumunun işleyişine dair kıymetli bilgileri ihtiva etmektedir Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi nde bulunan Hurûfât Defterlerinden Kudüs Kazası na ilişkin 1102 1250 1690 1834 yılları arasını kapsayan 25 defterde yer alan 1644 kayıt esas alınmıştır Çalışmada ağırlıklı olarak 18 yüzyılda Kudüs Kazası nın dinî sosyal iktisadî ve kültürel durumu vakıf müessesesi temelinde resmedilmeye çalışılmıştır Gerek Hurûfât Defterleri gerekse Kudüs Vakıfları konularına ilişkin sunduğu bilgi ve yorumlarla bu alanlarda yapılan çalışmalara katkıda bulunmayı amaçlayan çalışma Kudüs Kazası vakıflarına dair bir envanter niteliği de taşımaktadır

Her üç semâvî din açısından da kutsallığın merkezi olan Kudüs te yüzyıllarca varlığını devam ettiren İslam vakıfları kente vakıf şehir kimliği kazandırmıştır Kentteki Müslüman vakıfları şehir merkezini kuşatan ve idari sistem ve kentsel hizmetler örgütlenmesinin merkezini oluşturan Mescid i Aksa ya da Harem i Şerif etrafında şekillenmiştir Kuruluşuyla birlikte Kudüs şehir merkezine hâkim olan ve İslâm devletlerinin de sembolik merkezi haline gelen bu alan zaman içerisinde şehir merkezini kuşatan ve idari sistem ve kentsel hizmetler örgütlenmesinin bir parçası olan geniş bir vakıf ağının da çekirdeğini oluşturmuştur Bu çalışmanın esas kaynağını oluşturan Hurufat Defterleri Osmanlı da müstesna bir gelişmeye mazhar olan vakıf kurumunun işleyişine dair kıymetli bilgileri ihtiva etmektedir Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi nde bulunan Hurûfat Defterlerinden Kudüs Kazası na ilişkin 1102 1250 1690 1834 yılları arasını kapsayan 25 defterde yer alan 1644 kayıt esas alınmıştır Çalışmada ağırlıklı olarak 18 yüzyılda Kudüs Kazası nın dinî sosyal iktisadî ve kültürel durumu vakıf müessesesi temelinde resmedilmeye çalışılmıştır Gerek Hurûfat Defterleri gerekse Kudüs Vakıfları konularına ilişkin sunduğu bilgi ve yorumlarla bu alanlarda yapılan çalışmalara katkıda bulunmayı amaçlayan çalışma Kudüs Kazası vakıflarına dair bir envanter niteliği de taşımaktadır

Her üç semâvî din açısından da kutsallığın merkezi olan Kudüs te yüzyıllarca varlığını devam ettiren İslam vakıfları kente vakıf şehir kimliği kazandırmıştır Kentteki Müslüman vakıfları şehir merkezini kuşatan ve idari sistem ve kentsel hizmetler örgütlenmesinin merkezini oluşturan Mescid i Aksâ ya da Harem i Şerif etrafında şekillenmiştir Kuruluşuyla birlikte Kudüs şehir merkezine hâkim olan ve İslâm devletlerinin de sembolik merkezi haline gelen bu alan zaman içerisinde şehir merkezini kuşatan ve idari sistem ve kentsel hizmetler örgütlenmesinin bir parçası olan geniş bir vakıf ağının da çekirdeğini oluşturmuştur Bu çalışmanın esas kaynağını oluşturan Hurûfât Defterleri Osmanlı da müstesna bir gelişmey e mazhar olan vakıf kurumunun işleyişine dair kıymetli bilgileri ihtiva etmektedir Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi nde bulunan Hurûfât Defterlerinden Kudüs Kazası na ilişkin 1102 1250 1690 1834 yılları arasını kapsayan 25 defterde yer alan 1644 kayıt esas alınmıştır Çalışmada ağırlıklı olarak 18 yüzyılda Kudüs Kazası nın dinî sosyal iktisadî ve kültürel durumu vakıf müessesesi temelinde resmedilmeye çalışılmıştır Gerek Hurûfât Defterleri gerekse Kudüs Vakıfları konularına ilişkin sunduğu bilgi ve yorumlarla bu alanlarda yapılan çalışmalara katkıda bulunmayı amaçlayan çalışma Kudüs Kazası vakıflarına dair bir envanter niteliği de taşımaktadır Her üç semâvî din açısından da kutsallığın merkezi olan Kudüs te yüzyıll arca varlığını devam ettiren İslam vakıfları kente vakıf şehir kimliği kazandırmıştır Kentteki Müslüman vakıfları şehir merkezini kuşatan ve idari sistem ve kentsel hizmetler örgütlenmesinin merkezini oluşturan Mescid i Aksâ ya da Harem i Şerif etrafında şekillenmiştir Kuruluşuyla birlikte Kudüs şehir merkezine hâkim olan ve İslâm devletlerinin de sembolik merkezi haline gelen bu alan zaman içerisinde şehir merkezini kuşatan ve idari sistem ve kentsel hizmetler örgütlenmesinin bir parçası olan geniş bir vakıf ağının da çekirdeğini oluşturmuştur Bu çalışmanın esas kaynağını oluşturan Hurûfât Defterleri Osmanlı da müstesna bir gelişmeye mazhar olan vakıf kurumunun işleyişine dair kıymetli bilgileri ihtiva etmektedir Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi nde bulunan Hurûfât Defterler inden Kudüs Kazası na ilişkin 1102 1250 1690 1834 yılları arasını kapsayan 25 defterde yer alan 1644 kayıt esas alınmıştır Çalışmada ağırlıklı olarak 18 yüzyılda Kudüs Kazası nın dinî sosyal iktisadî ve kültürel durumu vakıf müessesesi temelinde resmedilmeye çalışılmıştır Gerek Hurûfât Defterleri gerekse Kudüs Vakıfları konularına ilişkin sunduğu bilgi ve yorumlarla bu alanlarda yapılan çalışmalara katkıda bulunmayı amaçlayan çalışma Kudüs Kazası vakıflarına dair bir envanter niteliği de taşımaktadır

Her üç semâvî din açısından da kutsallığın merkezi olan Kudüs te yüzyıllarca varlığını devam ettiren İslam vakıfları kente vakıf şehir kimliği kazandırmıştır Kentteki Müslüman vakıfları şehir merkezini kuşatan ve idari sistem ve kentsel hizmetler örgütlenmesinin merkezini oluşturan Mescid i Aksa ya da Harem i Şerif etrafında şekillenmiştir Kuruluşuyla birlikte Kudüs şehir merkezine hâkim olan ve İslâm devletlerinin de sembolik merkezi haline gelen bu alan zaman içerisinde şehir merkezini kuşatan ve idari sistem ve kentsel hizmetler örgütlenmesinin bir parçası olan geniş bir vakıf ağının da çekirdeğini oluşturmuştur Bu çalışmanın esas kaynağını oluşturan Hurufat Defterleri Osmanlı da müstesna bir gelişmeye mazhar olan vakıf kurumunun işleyişine dair kıymetli bilgileri ihtiva etmektedir Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi nde bulunan Hurûfat Defterlerinden Kudüs Kazası na ilişkin 1102 1250 1690 1834 yılları arasını kapsayan 25 defterde yer alan 1644 kayıt esas alınmıştır Çalışmada ağırlıklı olarak 18 yüzyılda Kudüs Kazası nın dinî sosyal iktisadî ve kültürel durumu vakıf müessesesi temelinde resmedilmeye çalışılmıştır Gerek Hurûfat Defterleri gerekse Kudüs Vakıfları konularına ilişkin sunduğu bilgi ve yorumlarla bu alanlarda yapılan çalışmalara katkıda bulunmayı amaçlayan çalışma Kudüs Kazası vakıflarına dair bir envanter niteliği de taşımaktadır