Külliyat ı Letaif — Faik Reşad
Külliyat ı Letaif
Faik ReşadKülliyat ı Letaif
Faik ReşadKülliyât ı Letâif Fâik Reşâd ın fıkra derlemeleriyle ilgili yaptığı çalışmaların son kitabı olup yazarın Gencîne i Letâif adlı eserinin devamı niteliğindedir Yazarın da söylediği gibi yirmiden fazla kaynağın taranması sonucu yazılan eserin dili fıkraların ait olduğu sosyal ve meslekî gruba göre farklılık arz eder Eserde sade bir dille yazılmış fıkralar olduğu gibi ağdalı bir dille yazılmış olanlar da mevcuttur Yazar eski kitaplardaki fıkraları aktarırken İfâde i Merâm bölümünde belirttiği üzere eserinde eski kelime ve terkiplerin o zamanki karşılıklarına yer vermiştir Külliyyât ı Letâif te toplam 1596 fıkra vardır Bu fıkralar tasnif edilerek yirmi yedi bölüme ayrılmış ve numaralandırılmıştır Fıkraların bu tasnif şekli eserden faydalanmayı büyük ölçüde kolaylaştırmıştır
Kitabevi Yayınları
Faik Reşad 1851 yılında İstanbul da doğdu Alay emini İzmirli Hacı Tahir Efendi nin oğludur Öğrenimini Rüştiye ye kadar yaptıktan sonra hayata atılmak zorunda kalarak önce Seraskerlik daire kalemlerinde daha sonra Hariciye Mektubi kaleminde katiplik yaptı Buralardaki eski ve bilgili amirlerinden Arapça ve Farsça dersleri aldı Buna özel gayretlerini de katarak Türk Arap İran kültür ve edebiyatları üzerindeki bilgisini genişletti Bir süre Takvim i Vekayı gazetesinin başmuharrirliğinde de bulunan Faik Reşad daha sonra Maarif Nezareti emrine girmiş ve sırasıyla Diyarbakır Varna ve Yanya vilayetlerinde Maarif Müdürlüğü nden ayrılarak İstanbul a yerleştikten sonra artık bütün gücünü ve zamanını okumaya yazmaya vermiştir Bu arada çeşitli gazete ve dergilerde özellikle Hazine i Funan da yazarlık ve edebi yöneticilik yapmıtşır Bir yandan da bazı özel ve resmi okullarda çeşitli dersler okutmuş Matbuat Dairesi nde memurluk etmiştir Kısa bir süre Darülfünun da edebiyat hocalığı vardır Son olarak İstanbul Kız Lisesi edebiyat öğretmenliğinde bulunan Faik Reşad Osmanlı Encümeni muhabir üyeliğine şeçilmiştir Ölümü 1914 yılında İstanbul dadır Faik Reşad el yazması ve nadir bulunan kitaplara düşkün bir kimse olarak tanınmıştır Gerek İstanbul da gerekse ülkenin diğer bölgelerinde görev yaptığı sıralarda birçok seçme ve değerli kitap derleyip kütüphanesini zenginleştirmiştir Ancak bunca emek ve masrafla derlediği kitapları çıkan bir yangında eviyle birlikte yanıp kül olmuştur Bu arada başlangıçtan kendi zamanına kadarki basın hayatını ve çalışmalarını ihtiva eden Matbuat ı Osmaniye Tarihi adlı eserinin müsveddeleri de bu yangında mahvolmuştur Yazarın eserlerinden başlıcaları şunlardır Eslaf edebiyatçı biyografileri Gencine i Letaif çoğu Türk İslam hayatından ve tanınmış kişilerin anekdotlarından seçilmiş fıkralar Osmanlı Lügati Ali Nazima Bey le birlikte Muhtasar ve Musavver Tarih i Osmani Osmanlı Tarihi Hazine i Müntehabat şiirlerden meydana gelme antoloji niteliğinde Tarih i Edebiyat ı Osmaniye edebiyat tarihi denemesi Teracüm i Ahval biyografiler kitabı
KİTABEVİ
Malumdur ki latifeler hoşa gidecek ve ekseriya gülünecek sözlerle bu yolda nakledilen gerçek yalan fıkralardır Ama bunların içinde hikmet düsturu sayılacak pek çok yüksek söz ibret dersi alınacak kıssa vardır Öteden beri her kavmin edebiyatçı ve hikmet sahibi kimseleri ciddi bir dille anlatılamayacak hikmet ve öğütleri hatta bazan hayvan ve bitkilerin lisanından hezel ve mizah vadisinde fıkralar ihtiraıyla halka telkine bu yolla ahlakı tezhibe ve gafilleri tenbihe himmet etmişlerdir Binaenaleyh latifeler hem gönülleri şenlendirme vesilesi olması hem de ibret almayı hakikatleri öğrenmeyi sağlaması yönüyle eğlencelerin faydalı kısmındandır Şimdiye kadar neşrolunan letaif kitaplarının hiç birinde tasnif usulüne riayet edilmemiş fıkralar gelişi güzel yazılmıştır Biz bu defa herhalde güzelliği açık olan bu usule uyarak aşağıdaki fihrist ten de anlaşılacağı üzere kitabı otuz bu kadar fasla tefrik ve her birine ait latifeleri kendi fasıllarında cem eyledik Ama bazı fıkralar var iki hatta üç fasıldan hangisine konulsa uyuyor Böyle olanlarını bazan söyleyenine bazan da söylenene bakarak ona göre ayırdık Önsöz den