Kur anı ve Akli Düşünme Süreçleri — Sadık Tekingür

Kur ân da düşünmeye davet eden süreçler ve bu süreçlerin türevleri çok olmakla birlikte bu kavramların klâsik ve Kur ânî anlamları İslâm düşünce tarihinde bir çok ilmin farklı bir perspektiften bakmasına zemin hazırlamıştır Öyle ki bu kavramların epistemolojik ve psikolojik açıdan değerlendirilmesine bu zaviyeden bu kavramlara anlam yüklenmesine sebep olmuştur Fıkıh ilminde re y ve kıyasın metodolojik önemi kelamda nâzar ve istidlâlin yeri felsefede burhan metodu denilen ve mantıkî kıyası esas alan nazârî ispat şekilleri tasavvufta tefekkür ve rü yet müşâhâde terimlerinin şahsî ve derunî bir tecrübeyi yansıtıcı anlamları esaslarını Kur an ın bu terimlerinin anlamlarında bulmuştur Esasen Kur ân da düşünmeye çağıran süreçler ilim elde edilmesine matûftur Teakkul tefekkür tedebbür tezekkür ve tefakkuh kavramları düşünmenin farklı formatları ve şekilleri olmasına karşın üst çatı itibariyle ilim elde edilmesine ve kendileriyle te âllüm ediminin gerçekleşmesine yöneliktirler Bu manada düşünmenin ilim elde etme ve ilme götürme gibi bilişsel bir işlevinin olduğu ifade edilebilir Te âllüm kavramı adı geçen Kur ânî süreçlerin işlevselliğiyle meydana gelen bir edimi belirtmektedir

Kur ân da düşünmeye davet eden süreçler ve bu süreçlerin türevleri çok olmakla birlikte bu kavramların klâsik ve Kur ânî anlamları İslâm düşünce tarihinde bir çok ilmin farklı bir perspektiften bakmasına zemin hazırlamıştır Öyle ki bu kavramların epistemolojik ve psikolojik açıdan değerlendirilmesine bu zaviyeden bu kavramlara anlam yüklenmesine sebep olmuştur Fıkıh ilminde re y ve kıyasın metodolojik önemi kelamda nâzar ve istidlâlin yeri felsefede burhan metodu denilen ve mantıkî kıyası esas alan nazârî ispat şekilleri tasavvufta tefekkür ve rü yet müşâhâde terimlerinin şahsî ve derunî bir tecrübeyi yansıtıcı anlamları esaslarını Kur an ın bu terimlerinin anlamlarında bulmuştur Esasen Kur ân da düşünmeye çağıran süreçler ilim elde edilmesine matûftur Teakkul tefekkür tedebbür tezekkür ve tefakkuh kavramları düşünmenin farklı formatları ve şekilleri olmasına karşın üst çatı itibariyle ilim elde edilmesine ve kendileriyle te âllüm ediminin gerçekleşmesine yöneliktirler Bu manada düşünmenin ilim elde etme ve ilme götürme gibi bilişsel bir işlevinin olduğu ifade edilebilir Te âllüm kavramı adı geçen Kur ânî süreçlerin işlevselliğiyle meydana gelen bir edimi belirtmektedir Tanıtım Bülteninden