Kürdistan 1919 Binbaşı Noel in Günlüğü — Edward William Charles Noel

İngiliz Binbaşı E W C Noel 1919 yılında İstanbul a gelerek etkili Kürt çevreleriyle ilişkiler kurar ve Türklerin Pan İslamist propagandalarına karşı bazı faaliyetlerde bulunmak amacıyla Celadet Kamiran Bedirhan kardeşler ve Ekrem Cemilpaşa nın da içinde yer aldığı bir heyetle Kürdistan a gider Üç ay süren bu gezi sırasında Antep Maraş ve Malatya daki Kürt aşiretlerini ve yerleşim birimlerini ziyaret eder Gezi Kürtler için siyasal açıdan başarısızlıkla sonuçlanır Binbaşı nın bütün olumlu rapor ve çabalarına rağmen Noel siyaseti olarak nitelenen İngilizlerin Birinci Dünya Savaşı nın bitimindeki Kürt politikası hayata geçirilmez ve bağımsız ya da otonom bir Kürdistan yeni emperyal siyasetin ilk kurbanı olur Ancak bu olay çok abartılmış ve Kürt milli hareketlerinin onyıllardır maruz kaldığı kökü dışarda yabancı parmağı söylemine propaganda malzemesi olmuştur Noel in gezi boyunca tuttuğu günlük notlarında Kürtlere ilişkin gözlemleri o bölgedeki Kürt karakterlerinin belirgin özellikleri Kürt milli kimliği hakkında neler düşündükleri yer almaktadır Bunun yanısıra aşiretlerin sahip oldukları toprak ve sürülerin miktarları bunların nasıl işlendiği ürünlerin nasıl dağıtıldığı Kürt köylerinin savaştan ne kadar etkilendiği somut örneklere ve gözlemlere dayanılarak anlatılıyor Günlüğün sonuna Noel in aynı yıl kaleme aldığı Kürt Durumuna Bakış adlı rapor da eklenmiştir Rojenivîsa Major Noel Kurdistan 1919 Rojenivîsa serbazê leşkerî ê ingilîz Major Edward William Charles Noel Major Noel di sala 1919an de hatibû Stembolê û bi derdorên kurdî re pêwendî danîbû Bi mebesta li dij propagandaya Tirkan a Pan Îslamîst derkevin tevî heyetek ku Celadet Kamiran Bedirxan û Ekrem Cemîlpaşa jî di nav de bûn çûne Kurdistanê Di vê gera ku 3 mehan dom kir de li Entab Maraş û Meletî geriyan û çû serdana eşîrên wê derdorê Lê ev ger tevî hemû niyeta baş a Noel bi ser neket polîtîkaya Îngilîzan a dawiya Şerê Cîhanê ê Yekem guherî Lê di lîteratûra tirkî û nexasim di Nutuk a Mustafa Kemal de ev ger gelekî hatiye mezinkirin bi dehan salan e bûye sebeb ku tevgerên millî ên kurdî bi pêwendiyên bi hêzên devre re bên sûcdarkirin Ji wê gera ku ewqas hatiye mezinkirin ev rojenivîs ma Ev kitêb encamên wê gerê nîşan dide Kürdistan 1919 Kürdistan 1919 İngiliz gizli servisi adına çalışan profesyonel askeri subay Edward William Charles Noel in günlüğü O tarihte İstanbul a gelerek etkili Kürt çevreleriyle ilişki kuran Noel Celadet ve Kamiran Bedirxan kardeşler ile Ekrem Cemil Paşa nın da içinde yer aldığı bir heyetle üç ay boyunca Antep Maraş ve Malatya daki Kürt aşiretlerini ve yerleşim birimlerini ziyaret eder Noel in gezi boyunca tuttuğu günlükte Kürtlere dair gözlemleri Kürt karakterlerinin belirgin özellikleri ve Kürt milli kimliğine dair fikirleri kadar aşiretlerin sahip oldukları topraklar ile sürülerin miktarı ve bunların nasıl işlendiği gibi konular da yer alıyor Radikal Kitap 21 05 2010