Küresel Sistemik Krizin Anatomisi — A Levent Alkan

Tehlike çanları çalmaktadır çünkü kriz bu defa kapitalizmin kurucularına misafirdir ABD nin ikiz açıkları çarpık büyüme temposu bu krizde tüm küresel sistemin sorunu olmuştu İlk kırılma sinyalleri 2005 teki Delphi Ford ve General Motors un CDS risk prim artışlarından gelmişti O yıl ABD kongresine aşınmış sistemik krizin merkezindeki tedirginlik bölgesel sınırlarını aşmış küresel yıkıma dönüşmüştü Ağustos 2007 kırılımında kriz görmezden gelen tutumlarla geçiştirilmişti ABD deki konut sorunu İngiltere İrlanda İzlanda İspanya ile yaygınlaşmış ve küresel ekonomi ciddi bir sistemik krize yakalanmıştı Eylül 2008 de Lehman Brothers ın iflâsı ardından AIG kurtarılmış Fannie Mae ve Freddy Mac devletleştirişti Kamu müdahaleleri beraberinde batamayacak kadar büyük asil vekil çelişkisi CEO primleri derecelendirmeler denetim ve tüzük açıları gibi tartışmaları da beraberinde getirmişti Sistemik krizlerin korkulu rüyası korumacılık yine sahnedeydi Krizin kaynağı buluşlar ve kuruluşların yapısal sorunları belirlenmişti belirlenmesine ancak önlem almak için krizin ateşinin sönmesi şarttı Kurtarmalar Mayıs 2009 da ümit vaat edici ilk sonuçlarını verdiğinde sistemik kriz de ilk dibini bulmuştu Ülkeler temelinde olduğu gibi bireyler ve şirketler için de kriz her zaman olduğu gibi fırsatla riski bir arada barındırmaktaydı