Kürt Filozofu Şeyh Ehmede Xani Hazretleri — Abdullah Yaşın
Kürt Filozofu Şeyh Ehmede Xani Hazretleri
Abdullah YaşınLis Yayınevi
Kürt Filozofu Şeyh Ehmede Xani Hazretleri
Abdullah YaşınDer barê hezretiyê Şêx Ehmedê Xanî de gelek pirtûk tên weşandin ji ber ku ew helbestvan û fîzozefekî kurd e û di nav wêjeya kurdî û cîhanî de xwediyê cihekî bênîqaş e Nivîskarê lêkolîner Abdullah Yaşın di pirtûka xwe de kesayetiya Şêx Ehmedê Xanî ya pir alî digel zanyarî û zanatiya wî ya olî girêdana wî ya ziman û wêjeya kurdî entelektuelî û bihîstyariya wî helwest û sekna wî ya şexsî bi agahiyên berfireh û mînakan pêşkêş dike Cudahiya vê pirtûkê ew e ku şert û mercên jidayikbûna Ehmedê Xanî vedikole serpêhatiyên êla Xaniyan bi berfirehî tîne zimên û ji bo rastiyên di vê mijarê de derxe ser rûyê erdê hewl dide Ji ber vê ji bo rastiyên winda û nayên zanîn derkevin holê pirsên wekî çi bûbû dipirse û pirtûk ji vî alî ve ji kata şikestî ve li mijarê dinihêre Di pirtûkê de ji berhemên Xanî hin beş li Tirkî hatine wergerandin Her wisa di dawiya pirtûkê de lîsteya Xaniyên ku ji ber tevkujiyê reviyane û li gelek bajar û herêman belav bûne hatiye weşandin Pirtûk ji gelek aliyan ve ji surprîzan re vekirî ye Kürt şair ve filozofu Şeyh Ehmedê Xanî Hazretleri nin Kürt ve dünya edebiyatı içerisindeki tartışmasız yeri ve kıymeti nedeniyle hakkında pek çok kitap yayımlanıyor Araştırmacı Yazar Abdullah Yaşın kitabında Şeyh Ehmedê Xanî nin çok yönlü kişiliği âlim ve din bilgini oluşunun yanı sıra onun Kürt dili ve edebiyatına bağlılığı entelektüel birikimi duyarlığı kişisel duruşu tavrı ve eserleri hakkında geniş bilgi ve örneklerle veriyor Kitabın ayırıcı özelliği Ehmedê Xanî nin doğduğu koşulları irdelemesi özellikle Xanî Aşireti nin başından geçen olayları da kapsamlı bir biçimde inceleyip gerçekleri gün yüzüne çıkarabilmek adına yola çıkıyor oluşudur Bu anlamda saklı gerçeklikleri bilmek için onun doğduğu yıllara dönüp neler yaşanmıştı diye soran kırılma noktasından tarihe bakan bir kitap Ehmedê Xanî nin eserlerinden bölümlerin Türkçeleştirilerek verilmesiyle geniş yelpazede okura seslenebilmesi ve son bölüme dağılmış olan Xanî Aşireti nin bir listesinin eklenmiş olması kitabın ilginç bir çalışma ile günümüze eklendiğini sürprizlere açık bırakıyor
Lis Basın Yayın
Bazı yazarlar ellerinde delil olmadığı halde Şeyh Ehmede Xani nin annesinin adının Xane olduğu yönünde varsayımda bulunmuşlardır Bu kişilerin düşündüklerinin aksine Xani adının Şeyh Ehmede Xani nin annesinin ismi ile hiçbir ilgisi yoktur Xani nin annesinin adı Xane değildir Ayrıca Xani Hazretleri nin lakabı Xane değil Xani dir O hiçbir şiirinin sonunda dişilik gösteren Xane kelimesini kullanmamıştır Merhum Şeyh Ehmede Xani ve annesi merhume Gevher Gulnigar Hanım Doğubeyazıt Bazıd ta vefat etmiş ve kendilerini Bazıd Saray Kabristanı na defnedilmişlerdir Şeyh Ehmede Xani eski Bazıd de kendi adı ile anılan Şeyh Ehmede Xani Camii nde medfundur
Lis Basın Yayın
Bazı yazarlar ellerinde delil olmadığı halde Şeyh Ehmede Xani nin annesinin adının Xane olduğu yönünde varsayımda bulunmuşlardır Bu kişilerin düşündüklerinin aksine Xani adının Şeyh Ehmede Xani nin annesinin ismi ile hiçbir ilgisi yoktur Xani nin annesinin adı Xane değildir Ayrıca Xani Hazretleri nin lakabı Xane değil Xani dir O hiçbir şiirinin sonunda dişilik gösteren Xane kelimesini kullanmamıştır Merhum Şeyh Ehmede Xani ve annesi merhume Gevher Gulnigar Hanım Doğubeyazıt Bazıd ta vefat etmiş ve kendilerini Bazıd Saray Kabristanı na defnedilmişlerdir Şeyh Ehmede Xani eski Bazıd de kendi adı ile anılan Şeyh Ehmede Xani Camii nde medfundur