Kürt Sorunu ve Demokratik Çözüm Önerileri — Altan Tan

Kürt Sorunu Ülkemizin kanayan yarası Sadece son 30 yılda 40 binden fazla cana mal oldu binlerce köy boşaltıldı milyonlarca insan yerinden oldu Onlarca söz söylendi kararsız bazı adımlar atıldı ancak yeterli irade gösterilemedi çabalar yarım kaldı Kalıcı ve gerçekçi çözüm bambaşka bir perspektif gerektiriyordu çünkü Bölgenin hemen her karışını bilen ve hayatını bu sorunun çözümüne adayan ünlü Kürt aydını Altan Tan yılların birikimini kaleme aldı Altan Tan düşünce ve siyaset dünyasının aşina olduğu bir isim 12 Eylül sonrasında insanlık dışı muamelelerin adeta karargâhı durumuna gelen Diyarbakır Askeri Cezaevi nde gördüğü işkence sonrasında hayatını kaybeden babası Bedii Tan ın acısı belki de Güneydoğu ve Kürt sorununa farklı bir gözle bakmasına yol açtı Türkiye deki muhafazakâr ve dindar hareketlerin Kürt Sorununa ısrarla uzaktan ve resmi görüş çizgisinden bakmaları Altan Tan a göre sorunun kangren hale gelmesinin en önemli sebeplerinden biri 1991 seçimleri öncesinde Güneydoğu da ciddi bir destek devşirmiş ümit verici bir zemin yakalamış olan RP nin MÇP ile ittifaka girmesi sebebiyle ciddi bir fırsat kaçırılmış oldu Oysa yazara göre sorunun çözümü tam da buradan İslami anlayıştan neşet edebilir İslam dini içindeki ümmet anlayışı tüm milletlerin dilsel ve kültürel haklarını koruma altına alan barışçıl yorumuyla sadece bizim ülkemizin değil tüm bölgenin etnik problemlerini çözebilirdi ve hâlâ da çözebilir Altan Tan geç kalmış bir Kürt ulusalcılığına da mesafeli duruyor Bir yüzyıl öncesinin gözde kavramlarının bugünkü koşullara uygulanmasını gereksiz ve Kürt halkını geriye götürecek bir çaba olarak görüyor Bununla birlikte Kürt ulusalcılığının kapsamlı bir tarihçesini vermekten de geri durmuyor 600 sayfayı aşkın bir kaynak kitap hüviyetindeki çalışma Türkler ve Kürtler arasındaki ilk münasebetlerden Osmanlı dönemindeki özerk yapılanmaya Kürt edebiyat ve folklorundan isyanlarına II Meşrutiyet in Kürtler nezdinde ki etkilerinden İttihat ve Terakki yönetimine Cumhuriyet dönemi olaylarına Kürtlerin Türkiye deki sağ ve sol düşünce içinde siyaset yapma biçimlerinden İslami bir Kürt hareketinin mecra bulma imkânına federasyon mu bağımsızlık mı yoksa demokratik Cumhuriyet te entegrasyon mu tartışmalarına uzanan kuşatıcı bir inceleme sunuyor

Kürt sorunu bugün artık sadece Kürtleri ilgilendiren bir sorun olmaktan çıkmıştır Bu sorun Kürtlerin birlikte yaşadıkları komşu halkların bir sorunu uluslararası bir sorun haline gelmiştir Kürt sorunu özünde Kürdistan sorunudur Sorun kaynağı Kürt halkının binlerce yıldır üzerinde yaşadığı toprakların bu halkın iradesine rağmen parçalanıp bölünmesidir Kürt sorunu esasen Kürt halkının kendi geleceğini belirleme hakkından yoksun bırakılmasından kaynaklanıyor Kürt halkı kendi geleceğini özgürce belirleme hakkını elde etmeden ve bu hakkı kullanma ortamına kavuşmadan bu sorun Kürtlerin birlikte yaşadığı komşu hakların sorunu olarak kalmaya devam edecektir

Kürt Sorunu Ülkemizin kanayan yarası Sadece son 30 yılda 40 binden fazla cana mal oldu binlerce köy boşaltıldı milyonlarca insan yerinden oldu Onlarca söz söylendi kararsız bazı adımlar atıldı ancak yeterli irade gösterilemedi çabalar yarım kaldı Kalıcı ve gerçekçi çözüm bambaşka bir perspektif gerektiriyordu çünkü Bölgenin hemen her karışını bilen ve hayatını bu sorunun çözümüne adayan ünlü Kürt aydını Altan Tan yılların birikimini kaleme aldı Altan Tan düşünce ve siyaset dünyasının aşina olduğu bir isim 12 Eylül sonrasında insanlık dışı muamelelerin adeta karargâhı durumuna gelen Diyarbakır Askeri Cezaevi nde gördüğü işkence sonrasında hayatını kaybeden babası Bedii Tan ın acısı belki de Güneydoğu ve Kürt sorununa farklı bir gözle bakmasına yol açtı Türkiye deki muhafazakâr ve dindar hareketlerin Kürt Sorununa ısrarla uzaktan ve resmi görüş çizgisinden bakmaları Altan Tan a göre sorunun kangren hale gelmesinin en önemli sebeplerinden biri 1991 seçimleri öncesinde Güneydoğu da ciddi bir destek devşirmiş ümit verici bir zemin yakalamış olan RP nin MÇP ile ittifaka girmesi sebebiyle ciddi bir fırsat kaçırılmış oldu Oysa yazara göre sorunun çözümü tam da buradan İslami anlayıştan neşet edebilir İslam dini içindeki ümmet anlayışı tüm milletlerin dilsel ve kültürel haklarını koruma altına alan barışçıl yorumuyla sadece bizim ülkemizin değil tüm bölgenin etnik problemlerini çözebilirdi ve hâlâ da çözebilir Altan Tan geç kalmış bir Kürt ulusalcılığına da mesafeli duruyor Bir yüzyıl öncesinin gözde kavramlarının bugünkü koşullara uygulanmasını gereksiz ve Kürt halkını geriye götürecek bir çaba olarak görüyor Bununla birlikte Kürt ulusalcılığının kapsamlı bir tarihçesini vermekten de geri durmuyor 600 sayfayı aşkın bir kaynak kitap hüviyetindeki çalışma Türkler ve Kürtler arasındaki ilk münasebetlerden Osmanlı dönemindeki özerk yapılanmaya Kürt edebiyat ve folklorundan isyanlarına II Meşrutiyet in Kürtler nezdinde ki etkilerinden İttihat ve Terakki yönetimine Cumhuriyet dönemi olaylarına Kürtlerin Türkiye deki sağ ve sol düşünce içinde siyaset yapma biçimlerinden İslami bir Kürt hareketinin mecra bulma imkânına federasyon mu bağımsızlık mı yoksa demokratik Cumhuriyet te entegrasyon mu tartışmalarına uzanan kuşatıcı bir inceleme sunuyor