Kurtuluş Savaşı nda Bolşeviklerle Sekiz Ay

Kurtuluş Savaşı nın en kritik günlerinde Doğu Cephesi nde birbirine yüzlerce yıl düşman olmuş iki ulusun devrimci güçlerinin askeri iş birliği içine girmiş olması tarihimizin çok da anlatılmayan bir evresidir Veysel Ünüvar ın anıları Kurtuluş Savaşı nda Anadolu direnişçileri ile Bolşevikler arasındaki bu askeri iş birliğine dair birinci elden özgün bir tanıklık Nahçıvan a alaca karanlıkta girdik Boş ölgün bir şehir Sokaklarda yerlere serilmiş hasta karaltıları iniltiler son hayat eserleri gibi geliyordu Bir zaman neşe ile dolup taşan canlı kalabalık şehrin bugünkü ıssız ve karanlık hâli dört sene önce artçı komutan olarak bir sabah Erzurum u terk ederken duyduğum acıyı tazeledi Halk gelenlerin yüzünü görmemek için ya yurtlarını terk etmiş yahut bir asırdan beri her neslin işgalcilere yaptığı gibi evlerine kapanmış karanlıklara matemlere bürünmüşlerdi Bizi konakçı olarak karşılayanlar Nahçıvan da yerleşmiş eski Türk muharipleri oldu Bunlardan zamanında şehirde oluşturulan inzibat bölüğü görev başındaydı Bu tanıdıkları bulmak gönlümüze biraz ferahlık verdi O akşam Halil Paşa Bolşevik subay işaretlerini kullanma emri verdi Sonra bütün orduya kabul edildi Birkaç gün sonra da Cephe Komutanlığı ndan birliğimizin yeni adı bildirildi mühür gönderildi İnkılâb ı Türkiye Şark Cephesi Kızıl Müfrezesi