Kuruluşun İhmal Edilmiş İstisnası

Ne kadar daire küçülürse o kadar büyük salâhiyet veriniz korkmayınız Bahusus bu millet kardaşlarım bu millet Türklük itibariyle asırlardanberi minelevvel demokratlıktan ruhunu almış ve islâmiyetin inzimamiyle bütün diğer anasırı muhtelife çeşitli unsurlar etrafına toplanarak bu dünyada demokratlığı müsavatı eşitliği tesis etmiş bir millettir Bundan hiç korkmayınız Yalnız kardaşlarım asırlardanberi bu milletin hukuku şahsiyesi hukuku milliyesi hukuku umumiyesi istibdadın kahrın altında zebun oldu inledi bitti Arkadaşlar bunun hukuki dairesi büyüdükçe emin olunuz kendi tarafından idare edilemez Tunalı Hilmi Bey Birinci Türkiye Büyük Millet Meclisi nin üstlendiği kuruculuk misyonu çerçevesinde giriştiği anayasa yapım süreci elinizdeki kitapla zengin ve ilham verici bir deneyim olarak önümüze seriliyor Bu deneyimin ürünü olarak ortaya çıkan 1921 Anayasası tekçi olmayan çoğulcu bir halkçılık ilkesine yaslanmasıyla bilhassa dikkat çekicidir Bu halkçılık ilkesinin ve halk egemenliği anlayışının bir icabı olarak ademimerkeziyete ve yerel özerkliğe tanınan rol de aynı derecede önemli Mustafa Kemal in 1923 te kaleme aldığı anayasa taslağında da yer verilen bu ademimerkeziyetçilik 1924 Anayasası nda devre dışı kalacaktır Murat Sevinç ve Dinçer Demirkent in etraflı bir yorum ve analizle sundukları 1921 Anayasası deneyimi sadece ürünü olan belgeyle değil asıl müzakereleriyle dikkate değer Bu müzakereler anayasa ilkeleri ve kavramları hakkında canlı ve zengin bir tartışma ortamını ortaya koyuyor Aslında bütün temel politik meseleler hakkında ve hâlâ canlılığını koruyan bir tartışma