Kutadgu Bilig de Ahlak Kavramı ve Tıp Etiğine Etkisi — Hilmi Özden

Yusuf Has Hacip tarafından 1069 da yazılmış olan Kutadgu Bilig Mutluluk veren bilgi de 4 temel kavram bulunmaktadır Kün Toğdı Etik Ay Toldı Kut Mutluluk Ögdilmiş Akıl Odgurmış İrfan Her biri bir sembolü ifeda eden şahıslar arasında geçen konuşmalarda devlet siyaset toplum meslekler ahlak gibi değişik konularda görüşler verilmektedir Ahlak din tabiat huy karakter anlamına gelir Batı da ahlak karşılığı moral kelimesi kullanılır Etik doğru ve yanlış davranış teorisidir ahlak ise onun pratiğidir Eserde ahlakî açıdan olumlu ve olumsuz kavramlar bulunmaktadır Olumlu kavramlar mutluluk adalet bilgili olmak erdem anlayışlı olmak iyilik vefa alçak gönüllülük cömertlik yiğitlik merhamet sabırlı olmak faydalılık ve haya dır Olumsuz kavramlar ise yalancılık acelecilik bilgisizlik kibirli olmak cimrilik açgözlülük tür Bu çalışmada Sokrates Platon Aristoteles Kindî Razî Farabî İbn i Sina T Hobbes J Locke D Hume I Kant J Bentham J S Mill in ahlak görüşleri Kutadgu Bilig deki ahlak kavramı ile karşılaştırılmıştır Ulusal veya uluslar arası bildirgelerdeki ahlaki kavramlarla tıp etiğinin temel ilkeleri olan yarar sağlama zarar vermeme özerklik adalet aydınlatılmış onam rıza gizliliğe saygı sadakat gibi ilkeler eserdeki evrensel değerlerle örtüşür İnsanlığın etik ve tıp etiği ilkelerine daima ihtiyacı olacaktır Sağlıklı ve mutlu bir hayat etik ilkeler ışığında mümkündür Hasta hekim hekim toplum ve sağlık çalışanları arasında tıp etiğinin canlı tutulması sağlık kumrunun ve toplumun devamlılığı açısından da önemlidir Günümüzün tıbbî sorunlarına invitro fertilizasyon genetik klonlama fizyonomiyi değiştiren opresyonlar küretaj ötenazi vd cevap verebilmek ancak tıp etiği ilkeleri ile mümkün olacaktır Tıp etiği ilkeleri bir toplumda olmazsa olmaz temel yapılardan biridir