Kutb un Husrav u Şirin i Dizin — Ümit Özgür Demirci

Husrav u Şírín mesnevisi 12 yüzyılda İran edebiyatının önemli şairlerinden Genceli Nizamí tarafından Farsça yazılmış bir mesnevidir eserde Sasani hükümdarı Hüsrev ile Ermeni kraliçesi Şírín in aşkı anlatılmaktadır Mesnevi tarzında yazılan 5700 beyitlik bu eser aruzun mefâîlün mefâîlün feûlün vezninde yazılmış ve 14 yüzyılda Kutb mahlaslı bir edip tarafından Harezm lehçesine adapte edilmiştir

İran edebiyatının Türk şairi Nizâmî Gencevî nin Hüsrev ü Şírín adıyla kaleme aldığı Hüsrev Şírín ve Ferhâd üçgenindeki aşkı anlatan mesnevîsi gerek İran edebiyatında gerekse Türk edebiyatında oldukça fazla ilgi görmüş ve daha sonraki dönemlerde pek çok şair tarafından bu konu ele alınarak Hüsrev ü Şírín Ferhâd u Şírín Şírín ü Hüsrev vb isimlerle konusunu Nizâmî Gencevî nin eserinden alan mesnevîler yazılmıştır Nizâmî nin yaklaşık 5700 beyitlik Hüsrev ü Şírín i 14 yüzyılda Kutb mahlaslı bir edip tarafından Husrav u Şírín adı ile Harezm Altın Ordu Türkçesine tercüme edilmiştir Kutb un Husrav u Şírín i 4682 beyittir buna eseri 25 Sefer 785 29 Nisan 1383 te İskenderiye de Altın Boğa adına istinsah eden Berke Fakih in eklediği 51 beyti de eklediğimizde eserdeki toplam beyit sayısı 4733 olmaktadır Elinizdeki kitap giriş metin ve tıpkıbasımdan oluşmaktadır Giriş bölümünde Hüsrev ü Şírín hikâyesinin kökeni Türk ve İran edebiyatında Hüsrev ü Şírín yazan şairler ve Kutb un Husrav u Şírin i ile ilgili bilgiler verilmiştir 2 bölümde transkripsiyonlu metin verildi Metin verilirken eseri daha önce yayınlayan Ananiasz Zajackowski Necmettin Hacıeminoğlu ve Hadi Zarif in okumaları ile de karşılaştırmalar yapılmış okuma farklılıkları dipnotlarda gösterilmiştir Tıpkıbasımın olduğu 3 bölümde Paris Bibliothèque Nationale NFZ 43 120 11 Turc 312 numara ile kayıtlı nüshanın tıpkıbasımı verilmiştir Kaynağını Firdevsi nin Şahnâme sine kadar götürebileceğimiz Hüsrev ve Şírín hikâyesi İran edebiyatının Türk şairi Nizâmî Gencevî nin olağanüstü şairlik yeteneği ile zirveye çıkmıştır Mesnevide Sasani hükümdarı Hüsrev ile Ermen kraliçesi Şírín in aşkı anlatılmıştır Aruzun mefâîlün mefâîlün feûlün kalıbı ile yazılan mesnevî 14 yüzyılda Kutb mahlaslı Kıpçak Türk ü bir edip tarafından Husrav u Şírín adı ile Harezm Altın Ordu Türkçesine tercüme edilmiştir Nizâmî Gencevî nin eseri yaklaşık 5700 beyit iken Kutb un tercümesi 4682 beyit buna eseri istinsah eden Berke Fakih in eklediği 51 beyitlik kısmın ilavesi ile toplam beyit sayısı 4733 olmuştur Bu kitapta Kutb un Husrav u Şírín inin dizini ve metindeki sözcüklerin anlamları verilmiştir Eserin sonuç bölümünde dizindeki madde başlarının ait oldukları dillere göre sayıları ve yüzdelik oranları verildi ayrıca bu oranlar grafikler ile de gösterildi

İran edebiyatının Türk şairi Nizâmî Gencevî nin Hüsrev ü Şírín adıyla kaleme aldığı Hüsrev Şírín ve Ferhâd üçgenindeki aşkı anlatan mesnevîsi gerek İran edebiyatında gerekse Türk edebiyatında oldukça fazla ilgi görmüş ve daha sonraki dönemlerde pek çok şair tarafından bu konu ele alınarak Hüsrev ü Şírín Ferhâd u Şírín Şírín ü Hüsrev vb isimlerle konusunu Nizâmî Gencevî nin eserinden alan mesnevîler yazılmıştır Nizâmî nin yaklaşık 5700 beyitlik Hüsrev ü Şírín i 14 yüzyılda Kutb mahlaslı bir edip tarafından Husrav u Şírín adı ile Harezm Altın Ordu Türkçesine tercüme edilmiştir Kutb un Husrav u Şírín i 4682 beyittir buna eseri 25 Sefer 785 29 Nisan 1383 te İskenderiye de Altın Boğa adına istinsah eden Berke Fakih in eklediği 51 beyti de eklediğimizde eserdeki toplam beyit sayısı 4733 olmaktadır Elinizdeki kitap giriş metin ve tıpkıbasımdan oluşmaktadır Giriş bölümünde Hüsrev ü Şírín hikâyesinin kökeni Türk ve İran edebiyatında Hüsrev ü Şírín yazan şairler ve Kutb un Husrav u Şírin i ile ilgili bilgiler verilmiştir 2 bölümde transkripsiyonlu metin verildi Metin verilirken eseri daha önce yayınlayan Ananiasz Zajackowski Necmettin Hacıeminoğlu ve Hadi Zarif in okumaları ile de karşılaştırmalar yapılmış okuma farklılıkları dipnotlarda gösterilmiştir Tıpkıbasımın olduğu 3 bölümde Paris Bibliothèque Nationale NFZ 43 120 11 Turc 312 numara ile kayıtlı nüshanın tıpkıbasımı verilmiştir Kaynağını Firdevsi nin Şahnâme sine kadar götürebileceğimiz Hüsrev ve Şírín hikâyesi İran edebiyatının Türk şairi Nizâmî Gencevî nin olağanüstü şairlik yeteneği ile zirveye çıkmıştır Mesnevide Sasani hükümdarı Hüsrev ile Ermen kraliçesi Şírín in aşkı anlatılmıştır Aruzun mefâîlün mefâîlün feûlün kalıbı ile yazılan mesnevî 14 yüzyılda Kutb mahlaslı Kıpçak Türk ü bir edip tarafından Husrav u Şírín adı ile Harezm Altın Ordu Türkçesine tercüme edilmiştir Nizâmî Gencevî nin eseri yaklaşık 5700 beyit iken Kutb un tercümesi 4682 beyit buna eseri istinsah eden Berke Fakih in eklediği 51 beyitlik kısmın ilavesi ile toplam beyit sayısı 4733 olmuştur Bu kitapta Kutb un Husrav u Şírín inin dizini ve metindeki sözcüklerin anlamları verilmiştir Eserin sonuç bölümünde dizindeki madde başlarının ait oldukları dillere göre sayıları ve yüzdelik oranları verildi ayrıca bu oranlar grafikler ile de gösterildi Yayınevi Kesit Yayınları Yazar Ümit Özgür Demirci Sayfa 1204 Sayfa Kağıt 2 Hamur Boyut 16 50x23 50 cm Basım Yılı Mart 2021 Barkod 9786257698221 Kategori Diğer Ülke Edebiyatları Türk Edebiyatı