Larican Kurganları 1 — Alireza Ghouchi

Tarih boyunca toplumların geleceğe bıraktıkları maddi kültür ürünleri o çağın ekonomik ve sosyal yapısını topluma egemen olan sınıfların kültür inanç ve politikasını yansıtmıştır Özellikle toprak üstünde ve altında kalmış anıtsal mimari yapılar toplumların geçmişe dair meraklarını her zaman canlı tutan unsurlar olmuştur Bu mimari yapılar içinde ise eski çağ toplumlarının yönetici ve beyleri için yaptıkları mezar yapıları kurganlar zengin buluntuları ve görünümleri ile ilginin odak noktası olmuştur Kurganlar bozkır hayatının nasıl bir hiyerarşik düzlem içinde geliştiğini bize en iyi şekilde gösteren maddi ve manevi eserlerdir Bu yapıtlar bozkır hiyerarşisini tanımamızda birinci el kaynak olanağı sunması bakımından büyük önem taşımaktadırlar Erken örnekleri M Ö IV Binyıl lara kadar inen Asya Kurganları nın en önemli özelliği yerleşik düzenden uzak yayla hayatı yaşayan ekonomileri hayvancılığa dayalı toplulukların mezar anıtları olmasından kaynaklanmaktadır Göçebe toplumlar sürekli hareket içinde olduklarından yerleşik topluluklar gibi kalıcı izler bırakmamışlardır Onların en önemli izleri hayatını kaybeden bireyler için düzenledikleri kurganlar ve içlerindeki ölü hediyeleridir Bu nedenle kurganlar ve buluntuları araştırmacılar ve tarihçiler için oldukça önem taşır Kurganlar ve kurgan kültürü ile ilgili çevre bölgelerde 19 ve 20 yüzyılların başlarından beri çok sayıda araştırma yapılmıştır İran da ise bu tür mezar anıtlarına ve bu geleneğin yayılımı konusunda ilk araştırma Kleiss in Urmiye Gölü nün kuzeybatısı ndaki yüzey araştırmalarında verilen kısa bilgilere ve Se Girdan daki on bir Tümülüs ten altısında gerçekleşen sondaj çalışmalarına dayanır Bölgede bunlardan sonra Khudaferin baraj suları altında kalan alanda 2007 2010 yıllarında yapılan kurtarma kazılarına kadar bu konuyla ilgili bir çalışma bulunmamaktadır İran ve Anadolu dışında Önasya ya yabancı olan bu türde mezar anıtı geleneğinin en erken temsilcileri Orta Asya da M Ö V Binyıl dan beri görüldüğü bazı araştırmacılar tarafından ileri sürülmektedir Transkafkasya da ise Kurganların M Ö III Binyıl ın ortalarından beri var olduğu Doğu Gürcistan daki Martkopi Bedeni ve Trialeti gibi anıtsal kurganlardan bilinmektedir İran Azerbaycan ı kuzeyden Transkafkasya kültürleriyle ve batı kısmından Doğu Anadolu kültürleriyle uzanan doğal vadiler aracılığıyla sürekli bağlantı içinde olmuşlar ve kültürlerin birbiriyle teması bu yollar üzerinden sağlanmıştır img src https s3 eu west 1 amazonaws com dia kitadagitim ckeditor_assets pictures 53 content_1_original_original jpg alt height 15 width 15 font size 1 color white font img