Maçka Yolları Taşlı — Mustafa Duman

Trabzon ve yöresinin halk kültürünü araştıran ve yazıya dökerek yayımlayan Dr Mustafa Duman Maçka Yolları Taşlı adlı on dokuzuncu kitabına Trabzon Limanı ndan başlayarak Maçka dan geçip Zigana dan aşıp Tebriz üzerinden Çin e kadar ulaşan İpek Yolu nun taş kaldırımlarını anımsatmakla başlar Maçka nın Sumela Vazelon ve Kuştul gibi manastırlarının özellikle bu manastırların kütüphanelerinin anlatımıyla devam eder Maçka nın antik çağdan günümüze uzanan tarihine kısaca değindikten sonra yöre halkının nereden geldiği sorusuna yanıt vermeye çalışır Maçka Yolları Taşlı yazarının ilgilendiği alan gereği yörenin halk kültürü verimlerini de anlatır Bu bağlamda Maçka türküleri efsaneleri masalları halk fıkraları yörede geçmişten günümüze yaşayan adet ve gelenekler çeşitli tarihlerde derlenen malzeme eşliğinde verilir Maddi kültür olarak değerlendireceğimiz etnografya kısmıyla bu alanda anlatılanları tamamlar Maçka yöresinin geleneksel mutfak kültürünü konu edinen bölümde beslenme geleneklerinin yanı sıra artık günümüzde yapılmayan birçok yemek tarif edilmekte fırın günleri anlatılmakta kışa hazırlanan yiyeceklerin nasıl işlendiği ve saklandığı gösterilmektedir Maçka bazı özellikleri açısından bir Manastırlar Vadisi olarak değerlendirildiği gibi yetiştirdiği yazarlar şairler araştırmacılar ve diğer edebiyat sanat adamları yönünden zengin olduğundan Trabzon un Kültür Vadisi olarak da adlandırılmaktadır Maçka Karadeniz Bölgesi ne gelen Eyuboğullarının ilk yerleştiği yerdir Eyuboğulları oradan bütün Türkiye ye dağılmışlardır Sabahattin Eyuboğlu Bedri rahmi Eyuboğlu İsmet Zeki Eyuboğlu Ömer Turan Eyuboğlu bu sülaleden yetişen kültür adamlarımızdır Bunlardan başka Ömer Kayaoğlu Subutay Karahasanoğlu Ahmet Özer Sunay Akın gibi şairler Nihat Genç Alaattin Bahçekapılı gibi yazarlar Dr Mustafa Duman Kudret Emiroğlu İlyas Karagöz Adnan Durmuş gibi araştırmacı yazarlar ilk akla gelenlerdir Müzik alanında Volkan Konak kendisini tüm Türkiye de kabul ettirmiş ve sevdirmiştir Bu değerlerimiz de kitabın ilgili bölümlerinde anlatılmaktadır Ayrıca belirtmek gerekir ki Türkiye nin en iyi yorgancıları Maçka dan çıkar ve bu sanat geçmişten günümüze en güzel örneklerini Maçkalı yorgancıların marifetli ellerinden vermiştir Kitapta Maçkalı yorgancılar da unutulmamıştır Maçka türkülerden horondan kemençeden ayrı düşünülemez Bu nedenle Maçka Yolları Taşlı da Maçka dan derlenen türkülerin yanında Maçkalı türkücüler kemençeciler ve horoncular da yer almıştır Zaten kitabın adı yörede söylenen güzel bir türküden gelir Maçka yolları taşliGelıyi sari saçliNe oldi sana yarımDayman gözlerun yaşli

Trabzon ve yöresinin halk kültürünü araştıran ve yazıya dökerek yayımlayan Dr Mustafa Duman Maçka Yolları Taşlı adlı on dokuzuncu kitabına Trabzon Limanı ndan başlayarak Maçka dan geçip Zigana dan aşıp Tebriz üzerinden Çin e kadar ulaşan İpek Yolu nun taş kaldırımlarını anımsatmakla başlar Maçka nın Sumela Vazelon ve Kuştul gibi manastırlarının özellikle bu manastırların kütüphanelerinin anlatımıyla devam eder Maçka nın antik çağdan günümüze uzanan tarihine kısaca değindikten sonra yöre halkının nereden geldiği sorusuna yanıt vermeye çalışır Maçka Yolları Taşlı yazarının ilgilendiği alan gereği yörenin halk kültürü verimlerini de anlatır Bu bağlamda Maçka türküleri efsaneleri masalları halk fıkraları yörede geçmişten günümüze yaşayan adet ve gelenekler çeşitli tarihlerde derlenen malzeme eşliğinde verilir Maddi kültür olarak değerlendireceğimiz etnografya kısmıyla bu alanda anlatılanları tamamlar Maçka yöresinin geleneksel mutfak kültürünü konu edinen bölümde beslenme geleneklerinin yanı sıra artık günümüzde yapılmayan birçok yemek tarif edilmekte fırın günleri anlatılmakta kışa hazırlanan yiyeceklerin nasıl işlendiği ve saklandığı gösterilmektedir Maçka bazı özellikleri açısından bir Manastırlar Vadisi olarak değerlendirildiği gibi yetiştirdiği yazarlar şairler araştırmacılar ve diğer edebiyat sanat adamları yönünden zengin olduğundan Trabzon un Kültür Vadisi olarak da adlandırılmaktadır Maçka Karadeniz Bölgesi ne gelen Eyuboğullarının ilk yerleştiği yerdir Eyuboğulları oradan bütün Türkiye ye dağılmışlardır Sabahattin Eyuboğlu Bedri rahmi Eyuboğlu İsmet Zeki Eyuboğlu Ömer Turan Eyuboğlu bu sülaleden yetişen kültür adamlarımızdır Bunlardan başka Ömer Kayaoğlu Subutay Karahasanoğlu Ahmet Özer Sunay Akın gibi şairler Nihat Genç Alaattin Bahçekapılı gibi yazarlar Dr Mustafa Duman Kudret Emiroğlu İlyas Karagöz Adnan Durmuş gibi araştırmacı yazarlar ilk akla gelenlerdir Müzik alanında Volkan Konak kendisini tüm Türkiye de kabul ettirmiş ve sevdirmiştir Bu değerlerimiz de kitabın ilgili bölümlerinde anlatılmaktadır Ayrıca belirtmek gerekir ki Türkiye nin en iyi yorgancıları Maçka dan çıkar ve bu sanat geçmişten günümüze en güzel örneklerini Maçkalı yorgancıların marifetli ellerinden vermiştir Kitapta Maçkalı yorgancılar da unutulmamıştır Maçka türkülerden horondan kemençeden ayrı düşünülemez Bu nedenle Maçka Yolları Taşlı da Maçka dan derlenen türkülerin yanında Maçkalı türkücüler kemençeciler ve horoncular da yer almıştır Zaten kitabın adı yörede söylenen güzel bir türküden gelir Maçka yolları taşli Gelıyi sari saçli Ne oldi sana yarım Dayman gözlerun yaşli

Trabzon ve yöresinin halk kültürünü araştıran ve yazıya dökerek yayımlayan Dr Mustafa Duman Maçka Yolları Taşlı adlı on dokuzuncu kitabına Trabzon Limanı ndan başlayarak Maçka dan geçip Zigana dan aşıp Tebriz üzerinden Çin e kadar ulaşan İpek Yolu nun taş kaldırımlarını anımsatmakla başlar Maçka nın Sumela Vazelon ve Kuştul gibi manastırlarının özellikle bu manastırların kütüphanelerinin anlatımıyla devam eder Maçka nın antik çağdan günümüze uzanan tarihine kısaca değindikten sonra yöre halkının nereden geldiği sorusuna yanıt vermeye çalışır Maçka Yolları Taşlı yazarının ilgilendiği alan gereği yörenin halk kültürü verimlerini de anlatır Bu bağlamda Maçka türküleri efsaneleri masalları halk fıkraları yörede geçmişten günümüze yaşayan adet ve gelenekler çeşitli tarihlerde derlenen malzeme eşliğinde verilir Maddi kültür olarak değerlendireceğimiz etnografya kısmıyla bu alanda anlatılanları tamamlar Maçka yöresinin geleneksel mutfak kültürünü konu edinen bölümde beslenme geleneklerinin yanı sıra artık günümüzde yapılmayan birçok yemek tarif edilmekte fırın günleri anlatılmakta kışa hazırlanan yiyeceklerin nasıl işlendiği ve saklandığı gösterilmektedir Maçka bazı özellikleri açısından bir Manastırlar Vadisi olarak değerlendirildiği gibi yetiştirdiği yazarlar şairler araştırmacılar ve diğer edebiyat sanat adamları yönünden zengin olduğundan Trabzon un Kültür Vadisi olarak da adlandırılmaktadır Maçka Karadeniz Bölgesi ne gelen Eyuboğullarının ilk yerleştiği yerdir Eyuboğulları oradan bütün Türkiye ye dağılmışlardır Sabahattin Eyuboğlu Bedri rahmi Eyuboğlu İsmet Zeki Eyuboğlu Ömer Turan Eyuboğlu bu sülaleden yetişen kültür adamlarımızdır Bunlardan başka Ömer Kayaoğlu Subutay Karahasanoğlu Ahmet Özer Sunay Akın gibi şairler Nihat Genç Alaattin Bahçekapılı gibi yazarlar Dr Mustafa Duman Kudret Emiroğlu İlyas Karagöz Adnan Durmuş gibi araştırmacı yazarlar ilk akla gelenlerdir Müzik alanında Volkan Konak kendisini tüm Türkiye de

Trabzon ve yöresinin halk kültürünü araştıran ve yazıya dökerek yayımlayan Dr Mustafa Duman Maçka Yolları Taşlı adlı on dokuzuncu kitabına Trabzon Limanı ndan başlayarak Maçka dan geçip Zigana dan aşıp Tebriz üzerinden Çin e kadar ulaşan İpek Yolu nun taş kaldırımlarını anımsatmakla başlar Maçka nın Sumela Vazelon ve Kuştul gibi manastırlarının özellikle bu manastırların kütüphanelerinin anlatımıyla devam eder Maçka nın antik çağdan günümüze uzanan tarihine kısaca değindikten sonra yöre halkının nereden geldiği sorusuna yanıt vermeye çalışır Maçka Yolları Taşlı yazarının ilgilendiği alan gereği yörenin halk kültürü verimlerini de anlatır Bu bağlamda Maçka türküleri efsaneleri masalları halk fıkraları yörede geçmişten günümüze yaşayan adet ve gelenekler çeşitli tarihlerde derlenen malzeme eşliğinde verilir Maddi kültür olarak değerlendireceğimiz etnografya kısmıyla bu alanda anlatılanları tamamlar Maçka yöresinin geleneksel mutfak kültürünü konu edinen bölümde beslenme geleneklerinin yanı sıra artık günümüzde yapılmayan birçok yemek tarif edilmekte fırın günleri anlatılmakta kışa hazırlanan yiyeceklerin nasıl işlendiği ve saklandığı gösterilmektedir Maçka bazı özellikleri açısından bir Manastırlar Vadisi olarak değerlendirildiği gibi yetiştirdiği yazarlar şairler araştırmacılar ve diğer edebiyat sanat adamları yönünden zengin olduğundan Trabzon un Kültür Vadisi olarak da adlandırılmaktadır Maçka Karadeniz Bölgesi ne gelen Eyuboğullarının ilk yerleştiği yerdir Eyuboğulları oradan bütün Türkiye ye dağılmışlardır Sabahattin Eyuboğlu Bedri rahmi Eyuboğlu İsmet Zeki Eyuboğlu Ömer Turan Eyuboğlu bu sülaleden yetişen kültür adamlarımızdır Bunlardan başka Ömer Kayaoğlu Subutay Karahasanoğlu Ahmet Özer Sunay Akın gibi şairler Nihat Genç Alaattin Bahçekapılı gibi yazarlar Dr Mustafa Duman Kudret Emiroğlu İlyas Karagöz Adnan Durmuş gibi araştırmacı yazarlar ilk akla gelenlerdir Müzik alanında Volkan Konak kendisini tüm Türkiye de kabul ettirmiş ve sevdirmiştir Bu değerlerimiz de kitabın ilgili bölümlerinde anlatılmaktadır Ayrıca belirtmek gerekir ki Türkiye nin en iyi yorgancıları Maçka dan çıkar ve bu sanat geçmişten günümüze en güzel örneklerini Maçkalı yorgancıların marifetli ellerinden vermiştir Kitapta Maçkalı yorgancılar da unutulmamıştır Maçka türkülerden horondan kemençeden ayrı düşünülemez Bu nedenle Maçka Yolları Taşlı da Maçka dan derlenen türkülerin yanında Maçkalı türkücüler kemençeciler ve horoncular da yer almıştır Zaten kitabın adı yörede söylenen güzel bir türküden gelir Maçka yolları taşli Gelıyi sari saçli Ne oldi sana yarım Dayman gözlerun yaşli

Maçka Yolları Taşlı Çin den Trabzon a ulaşan tarihi İpek Yolu üzerindeki Maçka nın geçmişini ve günümüzdeki durumunu kısaca anlatmaktadır Burada antik çağdan beri yollar hep önemli olmuştur Tarihi İpek Yolu günümüzde İran Transit Yolu olarak gene işlevini sürdürmektedir Kitaba adını veren türkü Maçka yolları taşlı Geliyor sarı saçlı buradaki kaldırım taşı döşenmiş yolları anımsatır Günümüze pek azı ulaştı bu yolların Kitapta Maçka nın tarihinden bazı sayfalar eski yolları manastırları ve manastır kütüphaneleri anlatıldıktan sonra halk kültürü alanında Maçka dan derlenen efsanelerden masallardan fıkralardan türkü ve destanlardan örnekler verilmektedir Halk kültürünün maddi kültür bölümü de işlenen konular arasındadır Maçka nın 1950 1960 yılları arasındaki mutfak kültürü tüm yerel özellikleriyle anlatılmış birçok yiyecek içecek ve yemek tarifi verilmiştir Maçka nın yetiştirdiği bilim ve siyaset adamlarından kısaca söz ediliyor Sanat ve edebiyat adamlarının yaşam ve eserleri anlatılıyor Bunların başında Sabahattin Eyuboğlu Bedri Rahmi Eyuboğlu ve İsmet Zeki Eyubolu gibi kültür adamlarımız gelmektedir Subutay H Karahasanoğlu Ahmet Özer Kudret Emiroğlu Nihat Genç İlyas Karagöz Sunay Akın Adnan Durmuş gibi yazar araştırmacı ve şairlerimiz yanında Volkan Konak Osman Öztük gibi müzisyenlerimiz vardır Bu arada kitapta Maçka nın yetiştirdiği kenmençecilerden türkücülerden büyük bir kısmı tanıtılıyor Maçkalı kemençeci ve türkücüler kitapta ayrı bir bölüm oluşturacak sayıdadır İstanbul Ankara gibi büyük kentlerde kendisini kabul ettirmiş olan Maçkalı yorgancılar da anlatılanlar arasındadır Yorgancılık mesleği yanında bakırcılık ve kalaycılık Maçkalıların büyük kentlerde sürdürdükleri mesleklerdendir Maçka Yolları Taşlı nın sonunda Maçka adıyla yayımlanmış olan dergi ve gazeteler kısaca tanıtılıyor ve ardından Maçka konulu birkaç şiire yer veriliyor Ne güzel söyler bir Maçka türküsü Al şalım yeşil şalım Dağları dolaşalım Sen yağmur ol ben bulut Maçka da buluşalım Maçka da buluşamazsak da Maçka Yolları Taşlı da buluşalım

Maçka Yolları Taşlı Çinden Trabzona ulaşan tarihi İpek Yolu üzerindeki Maçkanın geçmişini ve günümüzdeki durumunu kısaca anlatmaktadır Burada antik çağdan beri yollar hep önemli olmuştur Tarihi İpek Yolu günümüzde İran Transit Yolu olarak gene işlevini sürdürmektedir Kitaba adını veren türkü Maçka yolları taşlı Geliyor sarı saçlı buradaki kaldırım taşı döşenmiş yolları anımsatır Günümüze pek azı ulaştı bu yolların Kitapta Maçkanın tarihinden bazı sayfalar eski yolları manastırları ve manastır kütüphaneleri anlatıldıktan sonra halk kültürü alanında Maçkadan derlenen efsanelerden masallardan fıkralardan türkü ve destanlardan örnekler verilmektedir Halk kültürünün maddi kültür bölümü de işlenen konular arasındadır Maçkanın 1950 1960 yılları arasındaki mutfak kültürü tüm yerel özellikleriyle anlatılmış birçok yiyecek içecek ve yemek tarifi verilmiştir Maçkanın yetiştirdiği bilim ve siyaset adamlarından kısaca söz ediliyor Sanat ve edebiyat adamlarının yaşam ve eserleri anlatılıyor Bunların başında Sabahattin Eyuboğlu Bedri Rahmi Eyuboğlu ve İsmet Zeki Eyubolu gibi kültür adamlarımız gelmektedir Subutay H Karahasanoğlu Ahmet Özer Kudret Emiroğlu Nihat Genç İlyas Karagöz Sunay Akın Adnan Durmuş gibi yazar araştırmacı ve şairlerimiz yanında Volkan Konak Osman Öztük gibi müzisyenlerimiz vardır Bu arada kitapta Maçkanın yetiştirdiği kenmençecilerden türkücülerden büyük bir kısmı tanıtılıyor Maçkalı kemençeci ve türkücüler kitapta ayrı bir bölüm oluşturacak sayıdadır İstanbul Ankara gibi büyük kentlerde kendisini kabul ettirmiş olan Maçkalı yorgancılar da anlatılanlar arasındadır Yorgancılık mesleği yanında bakırcılık ve kalaycılık Maçkalıların büyük kentlerde sürdürdükleri mesleklerdendir Maçka Yolları Taşlının sonunda Maçka adıyla yayımlanmış olan dergi ve gazeteler kısaca tanıtılıyor ve ardından Maçka konulu birkaç şiire yer veriliyor Ne güzel söyler bir Maçka türküsü Al şalım yeşil şalımDağları dolaşalımSen yağmur ol ben bulutMaçkada buluşalım Maçkada buluşamazsak da Maçka Yolları Taşlıda buluşalım