Makroekonomik Değişkenler İle Borsa İstanbul Arasındaki İlişki — Şahin Bulut

Makroekonomik değişkenler ülkelerin ekonomisi hakkında gerçek verileri oluşturmaktadır Bu veriler iyi analiz edilirse ülkenin ekonomisinin yönü anlık durumu ve geleceğine yönelik perspektif oluşturmak için çok önemli bilgiler edinilebilir Borsalar bu verileri analiz yöntemlerinden birisidir Dünya finans ve ekonomi piyasalarındaki genel kanı makroekonomide görülen pozitif veya negatif beklenti ve gelişmeler borsa tarafından anında değerlendirildiği ve fiyatlandığı şeklindedir Yani borsadaki hisse senedi fiyatlarındaki son durum makroekonomik değişkenlerdeki ve dünya genelindeki her türlü gelişmeleri içermektedir Bu aynı zamanda bütün bilgilerin değerlendirilerek hisse senedi piyasasında fiyatlandığı varsayımı Etkin Piyasa Hipotezi ne EPH girmektedir Yani bu bilgiler yatırımcıların değerlendirmeleriyle arz ve talep çerçevesinde hisse senedi piyasasına yansıtılmıştır Bundan dolayı birçok yatırımcı hatta yatırımcı olmayanlar bile borsayı ekonominin hareket yönünü anlamak için veya borsanın yönünü tahmin edebilmek için takip etmektedir Finansal ekonomi literatürüne göre borsada oluşan fiyatlar bütün ekonomik gelişmeleri dikkate alarak oluşmaktadır EPH Yani borsadaki fiyatlar bütün bilgileri içermekte ve onları grafik üzerinde yansıtmaktadır Bu çerçevede borsanın diğer makroekonomik değişkenlerden etkilendiği Arbitraj Fiyatlama Modeli AFM ve onlara göre fiyatlandığı düşüncesinden hareketle bu etkiler ekonometrik olarak tespit edilmeye çalışılmıştır AFM hisse senedini etkileyen faktörleri çoklu endeks modelleriyle araştırmaktadır Bu model çerçevesinde hisse senedi piyasasını etkileyen faktörler arasında makroekonomik değişkenler olduğu düşüncesi oldukça yaygındır Chen Roll ve Ross 1986 Roll ve Ross 1980 Elton Gruber ve Rentzler 1983 Tabiî ki dünyanın küreselleşmesi çerçevesinde Türkiye hisse senedi piyasasının sadece Türkiye de yer alan makroekonomik değişkenlerden değil ayrıca diğer ülkelerin makroekonomik uygulamaları ve diğer ülkelerin borsalarından da etkilendiği çeşitli araştırmacılar tarafından araştırılmaktadır Ayrıca borsa ekonomik gelişmelere ve değişmelere en hızlı tepki veren makroekonomik değişkenlerin en başında gelenlerdendir Yani ekonomik değişmelerin hem sonucu hem öncüsü olabilmektedir

Makroekonomik değişkenler ülkelerin ekonomisi hakkında gerçek verileri oluşturmaktadır Bu veriler iyi analiz edilirse ülkenin ekonomisinin yönü anlık durumu ve geleceğine yönelik perspektif oluşturmak için çok önemli bilgiler edinilebilir Borsalar bu verileri analiz yöntemlerinden birisidir Dünya finans ve ekonomi piyasalarındaki genel kanı makroekonomide görülen pozitif veya negatif beklenti ve gelişmeler borsa tarafından anında değerlendirildiği ve fiyatlandığı şeklindedir Yani borsadaki hisse senedi fiyatlarındaki son durum makroekonomik değişkenlerdeki ve dünya genelindeki her türlü gelişmeleri içermektedir Bu aynı zamanda bütün bilgilerin değerlendirilerek hisse senedi piyasasında fiyatlandığı varsayımı Etkin Piyasa Hipotezi ne EPH girmektedir Yani bu bilgiler yatırımcıların değerlendirmeleriyle arz ve talep çerçevesinde hisse senedi piyasasına yansıtılmıştır Bundan dolayı birçok yatırımcı hatta yatırımcı olmayanlar bile borsayı ekonominin hareket yönünü anlamak için veya borsanın yönünü tahmin edebilmek için takip etmektedir Finansal ekonomi literatürüne göre borsada oluşan fiyatlar bütün ekonomik gelişmeleri dikkate alarak oluşmaktadır EPH Yani borsadaki fiyatlar bütün bilgileri içermekte ve onları grafik üzerinde yansıtmaktadır Bu çerçevede borsanın diğer makroekonomik değişkenlerden etkilendiği Arbitraj Fiyatlama Modeli AFM ve onlara göre fiyatlandığı düşüncesinden hareketle bu etkiler ekonometrik olarak tespit edilmeye çalışılmıştır AFM hisse senedini etkileyen faktörleri çoklu endeks modelleriyle araştırmaktadır Bu model çerçevesinde hisse senedi piyasasını etkileyen faktörler arasında makroekonomik değişkenler olduğu düşüncesi oldukça yaygındır Chen Roll ve Ross 1986 Roll ve Ross 1980 Elton Gruber ve Rentzler 1983 Tabiî ki dünyanın küreselleşmesi çerçevesinde Türkiye hisse senedi piyasasının sadece Türkiye de yer alan makroekonomik değişkenlerden değil ayrıca diğer ülkelerin makroekonomik uygulamaları ve diğer ülkelerin borsalarından da etkilendiği çeşitli araştırmacılar tarafından araştırılmaktadır Ayrıca borsa ekonomik gelişmelere ve değişmelere en hızlı tepki veren makroekonomik değişkenlerin en başında gelenlerdendir Yani ekonomik değişmelerin hem sonucu hem öncüsü olabilmektedir

Makroekonomik değişkenler ülkelerin ekonomisi hakkında gerçek verileri oluşturmaktadır Bu veriler iyi analiz edilirse ülkenin ekonomisinin yönü anlık durumu ve geleceğine yönelik perspektif oluşturmak için çok önemli bilgiler edinilebilir Borsalar bu verileri analiz yöntemlerinden birisidir Dünya finans ve ekonomi piyasalarındaki genel kanı makroekonomide görülen pozitif veya negatif beklenti ve gelişmeler borsa tarafından anında değerlendirildiği ve fiyatlandığı şeklindedir Yani borsadaki hisse senedi fiyatlarındaki son durum makroekonomik değişkenlerdeki ve dünya genelindeki her türlü gelişmeleri içermektedir Bu aynı zamanda bütün bilgilerin değerlendirilerek hisse senedi piyasasında fiyatlandığı varsayımı Etkin Piyasa Hipotezi ne EPH girmektedir Yani bu bilgiler yatırımcıların değerlendirmeleriyle arz ve talep çerçevesinde hisse senedi piyasasına yansıtılmıştır Bundan dolayı birçok yatırımcı hatta yatırımcı olmayanlar bile borsayı ekonominin hareket yönünü anlamak için veya borsanın yönünü tahmin edebilmek için takip etmektedir Finansal ekonomi literatürüne göre borsada oluşan fiyatlar bütün ekonomik gelişmeleri dikkate alarak oluşmaktadır EPH Yani borsadaki fiyatlar bütün bilgileri içermekte ve onları grafik üzerinde yansıtmaktadır Bu çerçevede borsanın diğer makroekonomik değişkenlerden etkilendiği Arbitraj Fiyatlama Modeli AFM ve onlara göre fiyatlandığı düşüncesinden hareketle bu etkiler ekonometrik olarak tespit edilmeye çalışılmıştır AFM hisse senedini etkileyen faktörleri çoklu endeks modelleriyle araştırmaktadır Bu model çerçevesinde hisse senedi piyasasını etkileyen faktörler arasında makroekonomik değişkenler olduğu düşüncesi oldukça yaygındır Chen Roll ve Ross 1986 Roll ve Ross 1980 Elton Gruber ve Rentzler 1983 Tabiî ki dünyanın küreselleşmesi çerçevesinde Türkiye hisse senedi piyasasının sadece Türkiye de yer alan makroekonomik değişkenlerden değil ayrıca diğer ülkelerin makroekonomik uygulamaları ve diğer ülkelerin borsalarından da etkilendiği çeşitli araştırmacılar tarafından araştırılmaktadır Ayrıca borsa ekonomik gelişmelere ve değişmelere en hızlı tepki veren makroekonomik değişkenlerin en başında gelenlerdendir Yani ekonomik değişmelerin hem sonucu hem öncüsü olabilmektedir img src https s3 eu west 1 amazonaws com dia kitadagitim ckeditor_assets pictures 53 content_1_original_original jpg alt height 15 width 15 font size 1 color white font img