Malta Esirleri Osmanlı Sürgünlerinin Öyküsü 1918 1921 — Cemal Kutay

Malta adasındaki esirlerin ibretle okunacak belgesel niteliğindeki esaret hayatları 1918 1921 Dünyada eşi görülmemiş siyasi cezaların örnekleri Osmanlı Türklerine İngilizler den geldi Malta adasında İngilizler Malta da Cenevizliler den kalan kalelerini Osmanlının sivil ve asker esirleri için denizle çevrili cezaevi yaptılar Cezalar yalnızca Türkler için değildi Binlerce Alman Macar Bulgar esir bulunuyordu Almanların dünyaca ünlü korsan gemisi Emden in esir kadrosunu da Ada ya getirdiler İngilizlerin en merak ettikleri konuların başında denizlerin korsanı Almanlar ile çöllerin ve sahraların korsanı Türklerin birlikte nasıl yaşayabilecekleri geliyordu Malta nın asıl ödevi İstanbul dan Anadolu ya geçerek Türk milli kurtuluş kavgasına faydalı olabilecek kişilerin hizmet alanından uzak tutulması tedbiri oldu Ada nın en önemli esiri Teşkilat ı Mahsusa nın Başkanı Eşref Sencer Kuşçubaşı idi Eşref Bey ağır yaralı olarak esir düşmüş üç aylık esaret hayatından sonra Mısır da Kasr ül Nil Kışlası ndan alınarak İngiliz savaş gemilerinin gözetiminde İsmailiye gemisiyle Malta ya getirilmişti İngiliz makamlarınca bilinen kişiliği dolayısıyla esaret hayatı boyunca dikkat ve özen gösterilmesi ayrıca Malta yönetimine tebliğ edilmişti İngilizlerin kişiliklerine çok değer verdikleri esirler için özel odalar bulunuyordu Bunların içinde İttihad ve Terakki üyeleri ile Padişah Vahidüddin tarafından sürülen siyasi kişiler bulunuyordu Bugün ise Akdeniz de binlerce turistin uğrağı ve önemli bir turizm merkezi sayılan Malta da Osmanlı dan kalan camiler ve anıtlar Valetta Şatosu ile birlikte ufka bakan manzarasından adeta esaret hayatları boyunca vatanlarını düşünen Türk esirlerini anlatmaktadır