Marx ın İnsan Anlayışı

Marx ı maddecilik ile suçlayanlar aynı zamanda Marx ın öngördüğü sosyalizmi maddi kâr motifinin eksikliği yüzünden bu sefer de alabildiğine yermektedirler Bu ifadelerde görülen belirgin zıtlık bizim psikolojide rasyonalizasyon dediğimiz bir fenomenle açıklanabilir Çünkü burada Marx ın dini ve ruhsal geleneklerimize aykırı olduğu iddia edilen görüşleri içinde yaşadığımız sistemi Marx a karşı korumada kullanılmaktadır Bunun yanı sıra kapitalizmin insan doğasına uygun olduğunu ispatlamak ve gerçek olamayan bir sosyalizm görüşünden çok daha fazla üstün olduğunu gösterebilmek için yine rahatlıkla Marx ın fikirleri öne sürülebilmekte ve onlardan yararlanılabilmektedir

Suzanne De Brunhoff un da göstermiş olduğu gibi Marx ın parayı ele aldığı onun para konusunda çalışan önde gelen yazarların yazdıklarını okuduğunu ve eleştirdiğini parasal ekonomilerin önde gelen olgularına bilimsel açıklama getirdiğini göstermektedir Bunun ötesinde bu açıklama yirminci yüzyıl para teorisinde hâkim olan durumlardan açık bir biçimde farklıdır ve belli tarihî olayların farklı açıklamasını ortaya koymaktadır Bunun bir örneği devletin para politikasının sermaye birikiminde krizleri yaratabilme ya da yumuşatabilme sorunudur Keynes in soruna ilişkin olarak para politikasının oldukça geniş sınırları içinde yatırım oranını değiştirebileceği ve derneşik talebi belirleyebileceği biçiminde ortaya koyduğu analiz Marx ın para politikasının etkilerini para ve kredi alanıyla sınırladığı ve söz konusu politikanın temel etkisinin kriz dönemlerinde sermayenin yoğunlaşması olarak gördüğü tartışma temelinde ulaştığımız varsayımla kesinlikle uyuşmamaktadır Bu farklılıkları istatistikî ve tarihî çalışmalarda tam anlamıyla kullanılabilecek bir biçimde ortaya koymak ve formüle etmek önemli bir teorik görevdir Marx ın para konusunda yazdıkları bir ön model olma özelliğini taşımaktadır ve bu teorik durumu bir dizi model biçiminde tam anlamıyla ifade etme noktasına getirmek bizim için gereklidir De Brunhoff un bu kitaptaki çalışması bu sorun üzerinde gerçekleştirilmiş ve bu konuda yapılacak daha öte çalışmalara temel teşkil edecek ilk paha biçilmez bir araştırmadır Duncan K Foley

Kevin Anderson Marx Sınırlarda kitabında Marx ın titizlikle kaleme almış olduğu kapsamlı ancak yıllar içerisinde ihmal edilmiş metinlerini farklı bir gözle ve ayrıntılı bir biçimde ele alarak onun tüm eserleri hakkında gerçekte ne bildiğimiz sorusuna sarsıcı yeni bir ışık tutuyor Marx ın Kapital in Fransızca basımı için yaptığı değişiklikler New York Tribune için yaptığı gazetecilik çalışmaları diğer gazete yazıları ve tuttuğu kitap notları ile yorumları da dahil olmak üzere bütün metinlerini titizlikle inceleyen Anderson alışageldiğimiz yorumlarla pek örtüşmeyen bir Marx portresiyle çıkıyor karşımıza Marx ın Hindistan dan Çin e Rusya dan Polonya ya Amerika Birleşik Devletleri nden İrlanda ve Cezayir e o dönem kapitalizmin çeperinde kalan ülke ve toplumlar hakkında kaleme aldığı binlerce sayfalık yazıyı didik didik ederek kapitalizmin farklı coğrafyalarda nasıl bir gelişim seyri izleyebileceği ilkel ortaklaşmacı biçimlerin yeni olanaklar yaratıp yaratamayacağı gibi konularda 1848 den 1883 e değişen görüşlerini de özetliyor Anderson un bize sunduğu Marx fikirlerini salt sınıfa dayandıran bir düşünür değil tam bir 21 yüzyıl aydını olarak beliriyor Toplum eleştirisi insanın sosyal ve tarihsel gelişimindeki çeşitliliklere duyarlı sınıfın yanında ulus ırk ve etnisiteyi de değerlendiren bir teorisyen Marx ın farklı çalışmalarının derinlikli bir okumasını sunan kitap Marx çalışmalarını da aşan hararetli yeni tartışmaları ateşleyeceği muhakkak çığır açıcı ve kabullerimizi değiştirecek yeni bir Karl Marx portresi ortaya koyuyor

Bu kitap toplam on dört makaleden oluşmaktadır ve bu makaleler beş kısım altında toplanmıştır Marx ın Temel Para Kuramı Marx ın Para Kuramının Uzantıları ve Yeniden İnşaları Marx ın Paranın Miktar Kuramı Eleştirisi Para ve Dönüşüm Sorunu ve Marx ın Dünya Parası Kuramı Bu makaleler Marx ın para kuramının çağdaş bir değerlendirmesini sunmaktadır Bu kuram genellikle Marx ın en büyük başarılarından biri olarak övülür özellikle klasik veya neoklasik iktisatçılarla karşılaştırıldığında Öte yandan ciddi bir şekilde eleştirilir de Bu kitaba katkıda bulunanlar Marx ın para kuramının güçlü ve zayıf yönlerini diğer para teorileriyle karşılaştırarak geniş kapsamlı ve derinlemesine bir şekilde değerlendirmektedirler