Meddah ve Gerçekçi Halk Hikayeleri — Doğan Kaya

Meddah ve Gerçekçi Halk Hikayeleri
Doğan KayaDoğu Kütüphanesi
Meddah ve Gerçekçi Halk Hikayeleri
Doğan Kaya14 yy dan itibaren efsane menkıbe destan gibi türlerle beslenip halk kültürünün pek çok öğesini ihtiva eden ve zamanın roman ve tiyatro ihtiyacını karşılayan bir anlatım türü olan Meddah hikayeleri Türk halk edebiyatı ve kültürü içinde çok önemli bir yere sahiptir Sözlü halk hikaye anlatıcılığınınbir türü olan bu gelenek kökleri Orta Asya da ozanların baksıların destan anlatıcılığından Anadolu âşık hikayeleri anlatımına intikal eden köklü bir geleneğin devamı niteliğindedir Tek kişilik icra edilen hikaye anlatma sanatı saray ve padişah çevresinden başlayıp gündelik Türk içtimaî hayatına yayılarak hayatın gerçeklerini aktörün Meddah muhayyile gücüyle harmanlayarak dönemin bilgi görgü zevk iyilik kötülük aşk nefret dostluk yardımlaşma tecrübe ve davranış gibi unsurlarını yansıtan kültür kaynaklarıdır Seyirlik halk oyunlarının ortak unsurlarından bir bölümünü hikayecilik hünerlerine katarak hikaye anlatımını tek kişilik oyun niteliği kazandıran bu sanatçıya Meddah dendiği gibi aynı zamanda sanatçının icra ettiği oyunun adına da Meddah denilir 14 ve 15 yy lardan itibaren kabûl görüp 20 yy a kadar devam eden bu geleneğin bilinip tanınması kültür tarihimiz açısından olduğu kadar çağdaş Türk temaşa sanatına yeni formlar kazandırabileceği yönünden de önemli olduğu kanaatindeyiz

DOĞU KÜTÜPHANESİ
14 yy dan itibaren efsane menkıbe destan gibi türlerle beslenip halk kültürünün pek çok öğesini ihtiva eden ve zamanın roman ve tiyatro ihtiyacını karşılayan bir anlatım türü olan Meddah hikayeleri Türk halk edebiyatı ve kültürü içinde çok önemli bir yere sahiptir Sözlü halk hikaye anlatıcılığınınbir türü olan bu gelenek kökleri Orta Asya da ozanların baksıların destan anlatıcılığından Anadolu âşık hikayeleri anlatımına intikal eden köklü bir geleneğin devamı niteliğindedir Tek kişilik icra edilen hikaye anlatma sanatı saray ve padişah çevresinden başlayıp gündelik Türk içtimaî hayatına yayılarak hayatın gerçeklerini aktörün Meddah muhayyile gücüyle harmanlayarak dönemin bilgi görgü zevk iyilik kötülük aşk nefret dostluk yardımlaşma tecrübe ve davranış gibi unsurlarını yansıtan kültür kaynaklarıdır Seyirlik halk oyunlarının ortak unsurlarından bir bölümünü hikayecilik hünerlerine katarak hikaye anlatımını tek kişilik oyun niteliği kazandıran bu sanatçıya Meddah dendiği gibi aynı zamanda sanatçının icra ettiği oyunun adına da Meddah denilir 14 ve 15 yy lardan itibaren kabûl görüp 20 yy a kadar devam eden bu geleneğin bilinip tanınması kültür tarihimiz açısından olduğu kadar çağdaş Türk temaşa sanatına yeni formlar kazandırabileceği yönünden de önemli olduğu kanaatindeyiz