Medeni Hukuka Giriş Dersleri BÖLÜM I — Haluk Nami Nomer

İÇİNDEKİLER v KISALTMALAR ix KAYNAKÇA xi 1 Hukuk Kavramı Hukukun Alt Ayrımları ve Hukuk Sistemleri 1 I Hukuk Kavramı 1 II Hukukun Alt Ayrımları 1 A Yazılı Hukuk Yazılı Olmayan Hukuk 1 B Özel Hukuk Kamu Hukuku 2 C Tarihi Hukuk Yürürlükteki Hukuk Olması Gereken Hukuk 2 D Pozitif Hukuk Tabii Hukuk 2 III Hukuk Sistemleri 3 1 Roma Cermen Hukuk Sistemi Kara Kıta Avrupası Hukuk Sistemi 3 a Alman Hukuk Sistemi 4 b Fransız Hukuk Sistemi 6 c Roma Cermen Hukuk Sisteminin Genel Özellikleri 7 2 Anglo Sakson Hukuk Sistemi Common Law 7 3 İslam Hukuku Sistemi 8 4 Sosyalist Hukuk Sistemi 9 2 Özel Hukukun Kaynakları 10 I Kaynak Türleri 10 A Yaratıcı Kaynak 10 B Yürürlük Kaynağı veya Şekli Kaynak 11 C Bilgi Kaynağı 11 II Yürürlük Kaynağı 11 A Genel Olarak 11 B Kanun 14 C Örf ve Âdet Hukuku 19 1 Örf ve Âdet Hukukunun Doğumu İçin Gerekli Şartlar 19 2 Örf ve Âdet Hukukunun Rolü 21 3 Kanunların Uygulanması 22 I Kanunların Sözü ve Özü İtibariyle Uygulanması 22 vi A Genel Olarak 22 B Kanun Hükümlerinin Yorumlanması 23 1 Yorum Kavramı ve Türleri 23 2 Yorum Metotları 24 a Lafzi Yorum Söze Göre Yorum 25 b Mantıksal Sistematik Yorum 25 c Karşılaştırmalı Mukayeseli Yorum 25 d Amaca Göre Yorum Teleolojik Yorum Gai Tefsir 26 aa Amaca Göre Teleolojik Yorum Metotları 26 aaa Sübjektif Tarihi Yorum 26 bbb Objektif Tarihi Yorum 26 ccc Objektif Güncel Yorum Zamana Göre Objektif Yorum 27 bb Amaca Göre Teleolojik Yorumun Çeşitleri 28 aaa Amaca Göre Teleolojik Genişletici Yorum 28 bbb Amaca Göre Teleolojik Daraltıcı Yorum 29 3 Yorumda Dikkate Alınacak Unsurlar 31 a Genel Olarak 31 b Kıyas ve Evleviyet Öncelik 33 aa Kıyas 33 bb Evleviyet Öncelik 33 c Hükmün Düz ve Zıt Anlamı 33 d Mantıksal Sistematik Yorum Tarihi Yorum Karşılaştırmalı Yorum 34 II Kanun Hükümlerinin Atıf Yoluyla Uygulanması 35 III Hâkimin Takdir Yetkisi 36 IV Kanunların Zaman İtibariyle Uygulanması 38 A Çağlararası Hukuk 38 B Kanunların Çatışması 41 1 İç Hukukta 41 2 Milletlerarası Özel Hukukta 43 V Kanun Hükümlerinin Nitelikleri İtibariyle Uygulanması 44 A Genel Olarak 44 B Emredici Hükümler Emredici Olmayan Hükümler 44 1 Emredici Hükümler 44 2 Emredici Olmayan Hükümler 46 VI Kanunların Uygulanmasında Bilimsel Görüşlerin ve Yargı Kararlarının Rolü 47 A Genel Olarak 47 B Bilimsel Görüşler Öğreti Doktrin 48 vii C Yargı Kararları 48 4 Kanun Boşluğu ve Hâkimin Hukuk Yaratması 49 I Boşluk Kavramı 49 A Hüküm İçi Boşluk 49 B Kanun Boşluğu 50 II Kanun Boşluğunun Türleri 50 A Bilinçli Boşluk Bilinçli Olmayan Boşluk 50 B Açık Boşluk Örtülü Boşluk 52 III Boşlukların Doldurulması 54 A Açık Boşlukların Doldurulması 54 B Örtülü Boşlukların Doldurulması 58 IV Hâkimin Hukuk Yaratırken İzleyeceği Yöntem Yararlanacağı İmkânlar ve Hâkimin Hukuk Yaratmasının Sınırları 63 A Hâkimin Hukuk Yaratırken İzleyeceği Yöntem 63 B Hâkimin Hukuk Yaratırken Yararlanacağı İmkânlar 64 C Hâkimin Hukuk Yaratmasının Sınırları 65 5 Hak Kavramı 67