Mehmed Talat Paşa 1874 1921 — Hasan Babacan

Pek muhterem ve mübarek tanıdığım İzzet Paşa Hazretlerine i I Memleketin bir müddet ecnebi nüfuz ve tesiri altında kalacağını anladım Buna rağmen memlekette kalmak ve millet muvacehesincle muhakeme olmak fikrindeyim Bütün dostlarım bunu atiye talik etmek için ısrar ettiler Zat ı fehimaneleri ile istişare edemedim Müşkül mevkide kalacağınızdan çok düşündükten sonra sarfı nazar ettim Bütün hayat ı siyasiyernde hedefim memlekete namuskarane ve fedakarane hizmet etmektL Bütün servetim Zat ı Şahanenin ihsan ettiği otomobil esmaniyle her ay arttırdığım yirmişer liradan müterakim bin altı yüz liralık istikrazı dahili bedelinden ve bir de dört arkadaşımla birlikte isticar ettiğim çiftliğin devr i icarından hasıl olan paradan ibarettir Bunun bir kısmını ailerne terk ederek bir kısmını yanıma aldım Bundan başka nesneye malik değilim Millete karşı hesap vermek ve mahkeme olarak tayin edilecek cezayı kemal i cesaretle çekmek isterim İşte Zat ı fehimanelerine söz veriyorum Memleketim ecnebi nüfuz ve tesir inden azad kaldığı gün telgrafımza itaat edeceğim Baki kemal i hürmetle ellerinizden öperim muhterem Paşa Hazretleri 2 Teşrinişani 1334 2 Kasım 191 8 Mehmed Talat

ÖNSÖZ IX KISALTMALAR XIII GİRİŞ II MEŞRUTİYETE DOĞRU OSMANLI DEVLETİ NİN SİYASİ DURUMU A II MEŞRUTİYE TE GİDEN SİYASİ YOL 10 1 Osmanlı Hürriyet Cemiyeti nin Kuruluşu 10 a Cemiyetin Kurulduğu Ortam 10 b Osmanlı Hürriyet Cemiyeti 13 2 Osmanlı Hürriyet Cemiyeti nin Terakki ve İttihat Cemiyetiyle Birleşmesi 18 3 II Meşrutiyetin İlânı 22 4 Talât Bey in İttihat ve Terakki Cemiyeti İleri Gelenleriyle İstanbul a Gelişi 31 BİRİNCİ BÖLÜM Meşrutiyete kadar Talat Bey A Ailesi 37 B Doğumu çocukluğu ve eğitimi 38 C Memuriyete başlaması ve ilk görevleri 38 D Yetiştiği ortam ve bu ortamın düşünceleri tesiri 39 E İstibdat aleyhindeki faaliyetleri ve tutuklanması 42 F TALÂT PAŞA NIN şahsiyetleri ve paşa dan hatıralar 47 1 Şahsiyeti 47 İKİNCİ BÖLÜM TALÂT BEY İN MECLİSE GİRİŞİ ve FAALİYETLERİ A 1908 MECLİS İ MEBUSAN SEÇİMLERİ ve TALÂT BEY İN MECLİSE GİRİŞİ 54 1 Seçim Hazırlıkları ve Seçimlerin Yapılması 54 2 Talât Bey in Mebus Seçilmesi 55 3 Meclisin Açılması ve Talât Bey in Meclis Başkan Vekili seçilmesi 56 B 31 MART vak ası sırasında Talat Bey 58 C II ABDÜLHAMİT in hal i ve Talat Bey 61 D TALÂT Bey in nazırlıkları 63 1 Talât Bey in Dahiliye Nazırı Oluşundan Önce Gelişen Bazı Olaylar 63 a Talât Bey in Bazı Hükümet Değişikliklerindeki Rolü 63 b Siyasî Müsteşarlıklar Meselesi ve Talât Bey 65 c Talât Bey in İngiltere Seyahati 67 2 Talât Bey in İlk Dahiliye Nazırlığı 68 3 Balkan Harbi Sırasında Talât Bey in Gönüllü Askerliği 75 4 Bâbıâlî Baskını ve Talât Bey 77 5 Talât Bey in İkinci Defa Dahiliye Nazırı Oluşu 82 a Edirne nin Geri Alınması ve Talât Bey in Rolü 84 b Ege Adaları ve Batı Anadolu daki Karışıklıklar ve Rum Muhacereti Dolayısıyla Talât Bey in İzmir Havalisine Teftiş Seyahati ve Raporu 88 E OSMANLI DEVLETİ NİN I DÜNYA SAVAŞINA GİRİŞİ 99 1 I Dünya Savaşı Öncesinde Bazı Diplomatik Temaslar 99 2 Almanya ile İttifak 101 3 Osmanlı Devleti nin Tarafsızlığı veya Savaşa Sürüklenmesi Mesuliyeti Tartışmaları ve Talât Bey 105 4 I Dünya Savaşı Sırasında Ermeni Sorunu Tehcir Meselesi ve Talât Bey 109 a I Dünya Savaşına Kadar Ermeni Sorunu 109 b Tehcir Meselesi ve Talât Bey 117 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM TALÂT BEYİN SADRAZAMLIK DÖNEMİ A TALÂT PAŞA NIN SADRAZAMLIĞA GETİRİLMESİ 142 1 Talât Paşa Kabinesi ve Hükümet Programı 144 2 Talât Paşa Hükümetinin Yerli ve Yabancı Basındaki Yankıları 148 3 Savaş Yıllarında Ordunun ve Şehirlerin İaşesi Meselesi ve Talât Paşa 151 a İaşe Meselesinin Ortaya Çıkışı 151 b İaşe Meselesiyle İlgili Kanunî Tedbirler Alınması 155 c Talât Paşa nın Sadrazamlığı Döneminde İaşe Meselesi Konusundaki Faaliyetleri 157 d İaşe Nezaretinin Kurulması 161 B BREST LİTOVSK MÜZAKERELERİ ve TALÂT PAŞA 164 C TALÂT ENVER CEMAL PAŞALARIN REKABETİ 178 D TALÂT PAŞA NIN SADARETTEN AYRILMASI 183 1 İttihat ve Terakkinin Son Kongresi ve Tasfiyesi 187 2 Talât Paşa ve İttihat Terakki İleri Gelenlerinin Yurt Dışına çıkışı 191 DÖRDÜNCÜ BÖLÜM TALÂT PAŞA NIN YURT DIŞINDAKİ FAALİYETLERİ A TALÂT PAŞA NIN YURT DIŞINDAKİ SİYASÎ FAALİYETLERİ 200 1 Talât Paşa nın Bolşeviklerle Münasebetleri 204 2 Talât Paşâ nın İngilizlerle Münasebetleri 206 3 Talât Paşâ nın Millî Mücadeleye Karşı Tutumu ve Mustafa Kemal Paşa ile Mektuplaşması 213 B TALÂT PAŞA NIN BERLİN DEKİ SON GÜNLERİ ve ÖLDÜRÜLMESİ 227 1 Talât Paşâ nın Berlin deki Son Günleri 227 2 Talât Paşâ nın Öldürülmesi 229 3 Talât Paşâ nın Öldürülmesinin İstanbul ve Ankara Basınındaki Yankıları 231 4 Talât Paşa nın Katilinin Yargılanması 234 a Mahkemenin Hazırlık Aşaması 234 b Mahkeme ve Alınan Karar 238 C TALÂT PAŞA NIN NAAŞININ İSTANBUL A GETİRİLMESİ ve DEFNEDİLMESİ 246 SONUÇ 251 BİBLİYOGRAFYA 255 DİZİN 269 EKLER