Mehmet Akif Ersoy Kronolojik Hayat Hikayesi — Mustafa Özçelik

Âkif hakkında yazılan ilk kitap Süleyman Nazif in kaleme aldığı Mehmed Akif Şairin Zatı ve Asarı Hakkında Bazı Malumat ve Tetkikat isimli eserdir 1924 yılında yayımlanan bu eserden sonra Âkif le ilgili gerek yakın dostları gerekse edebiyat araştırmacılarınca çok sayıda eser yayımlandı Âkif Türk düşünce ve sanat hayatının hâlâ tartışmasız en önemli ismi olduğu için bundan sonra da onunla ilgili kitaplar şüphesiz ki yazılmaya devam edecektir Mehmet Âkif in hakkında çok sayıda kitap yazılan şairlerin başında gelmesi onun hem önemli bir şair hem de yaşadığı devre tanıklık eden bir münevver oluşuyla ilgilidir O aynı zamanda bir mütefekkirdir Durum böyle olunca onu yakından tanımak anlamak çok yönlü kitap çalışmalarını gerekli kılmıştır Bu kitapların her birinde Âkif biyografi monografi hatırat tarzında değişik anlatım yöntemleriyle anlatılmıştır Doğru olan da budur Zira Âkif gibi bir devrin tanığı güçlü bir fikir sanat ve aksiyon insanının fikirleriyle hâlâ gündem oluşturan birinin çok farklı tekniklerle anlatılması bir zarurettir Böylece Mehmet Akif i tanımak isteyenler onu daha yakından tanıma imkânı bulabilir Bu kitapta Âkif farklı bir yöntemle ele alınıyor Şahsi edebi ve fikri hayatı yaşadığı devrin olaylarını da içine alacak şekilde belli bir zaman sırasına göre anlatılıyor Böylece Âkif in hayat seyri doğumundan vefatına kadar bir bütünlük içinde veriliyor Bu teknik kronoloji yöntemidir Bilindiği gibi Fransızcası chronologie olan Türkçe de kronoloji olarak yazılıp okunan bu kelime Türkçe de zaman bilimi zaman dizini olarak karşılanmaktadır Bu yöntemle kronolojiye konu olana kişinin hayatı yahut devrin olayları zaman sırısana göre anlatılır Kronolojik anlatım yönteminin en önemli yanı ise anlatıma konu olan kişi veya dönem hakkında bütüncül bir bilgi ve fikrin oluşumunu sağlamasıdır Bu yüzden kitapta sadece Âkif le ilgili olaylara değil devrin olaylarına ve bu olayların aktörleri durumundaki kişilere de yer verilmiş Böylece ortaya Âkif i devri ve sosyal çevresi içinde bir bütünlük içinde ele alan bir eser meydana getirilmiş Kitapta kronoloji dışında bir metne de yer verilmiş Bu metin Mehmet Âkif in vefatına yakın bir zamanda Nevzat Ayas ın Âkif le yaptığı bir mülakatın zaptıdır Bu metinde Akif in kendi diliyle kendi biyografisi anlatılmaktadır Metnin bu özelliği bu çalışmayı tamamlayıcı nitelikte olması bakımından çok önemlidir Kitabın bir başka özelliği de Âkif le ilgili olarak vefatından günümüze kadar olan gelişmeleri de ele alınıyor olmasıdır Hatırasına çıkarılan anma pullarından adına açılan üniversiteye onunla ilgili olarak zaman zaman yapılan tartışmalara da yer verilmiş olması bu kitabın Âkif i yakından tanımak adına yapılan çalışmalara önemli bir katkı sağlayacağı muhakkaktır