Memlükler Dönemi Hadis Tartışmaları — Fatih Çimen

İslâmî ilimlerin gelişimi ve tarihî seyri açısından önem arzeden bazı dönemler vardır Örneğin tedvin ve tasnif dönemi olarak kabul edilen hicrî II ve III asırlar hadis ilmi açısından böyledir Memlükler devletinin hüküm sürdüğü VII asrın ilk yarısından X asra kadar olan zaman dilimi de İslâmî ilimlerin geneli özellikle de hadis ilmi açısından oldukça önemli ve araştırılması gereken bir dönemdir Zira Mizzî ö 742 1341 Zehebî ö 748 1348 ve İbn Hacer in ö 852 1449 de aralarında bulunduğu hadis tarihinin meşhur isimleri bu dönemde yaşamış hadis ilminin usûl şerh ve ricâl alanındaki muteber kaynaklarından birçoğu bu dönemde telif edilmiştir Memlükler döneminin hadis ilmi açısından dikkat çeken bir diğer özelliği ise hadis meselelerine dair dönemin ileri gelen muhaddisleri arasında yaşanan tartışmalardır Daha çok VII ve VIII asırlarda yaşanan bu tartışmalar İbnü s Salâh ın ö 643 1245 Ulûmü l hadîs i Mukaddime üzerine kaleme alınan ihtisar nüket ve şerh türü eserlerde kendini göstermektedir Tartışmaların muhteva ve mahiyeti hadis ilimlerinin tarihî seyrine vakıf olabilmek için önem arz etmektedir Bu çalışma bir giriş ve iki bölümden oluşmaktadır Girişte Memlükler döneminin siyasî ictimâi dîni ve ilmî durumuna dair bilgiler verildikten sonra çeşitli yönleri ve hadis ilmine katkıları açısından Bedreddin ez Zerkeşî ö 794 1392 tanıtılmıştır Memlük hadis uleması arasında gerçekleşen hadis ıstılahlarına dair tartışmalar birinci bölümde bazı hadis meselelerine dair tartışmalar ikinci bölümde tetkik edilmiştir Tartışmalar İbnü s Salâh merkezde olmak üzere Zerkeşî öncesi ve sonrası şeklinde kronolojik olarak tahlil edilmiştir Bununla birlikte İbnü s Salâh ın Ulûmü l hadîs i üzerine yazmış olduğu en Nüket adlı eseri ile hem usulcü hem de hadisçi kimliğinin sağladığı ilmî yetkinlikle ortaya koyduğu farklı yaklaşımlar ve çıkarımlarla dikkat çeken Zerkeşî ye ve onun görüşlerine ayrı bir yer verilmiştir Tartışmalar incelenirken mezkûr âlimlerin hadis usulüne dair eserleri mukayese edilmiş Zerkeşî nin hadis meselelerine dair çıkarım ve yaklaşımlarına ve bunların kendinden sonraki döneme etkilerine ayrıca dikkat çekilmiştir Böylece hadis meselelerine farklı açılardan yaklaşılmasının önemine işaret edilmiştir

İslâmî ilimlerin gelişimi ve tarihî seyri açısından önem arzeden bazı dönemler vardır Örneğin tedvin ve tasnif dönemi olarak kabul edilen hicrî II ve III asırlar hadis ilmi açısından böyledir Memlükler devletinin hüküm sürdüğü VII asrın ilk yarısından X asra kadar olan zaman dilimi de İslâmî ilimlerin geneli özellikle de hadis ilmi açısından oldukça önemli ve araştırılması gereken bir dönemdir Zira Mizzî ö 742 1341 Zehebî ö 748 1348 ve İbn Hacer in ö 852 1449 de aralarında bulunduğu hadis tarihinin meşhur isimleri bu dönemde yaşamış hadis ilminin usûl şerh ve ricâl alanındaki muteber kaynaklarından birçoğu bu dönemde telif edilmiştir Memlükler döneminin hadis ilmi açısından dikkat çeken bir diğer özelliği ise hadis meselelerine dair dönemin ileri gelen muhaddisleri arasında yaşanan tartışmalardır Daha çok VII ve VIII asırlarda yaşanan bu tartışmalar İbnü s Salâh ın ö 643 1245 Ulûmü l hadîs i Mukaddime üzerine kaleme alınan ihtisar nüket ve şerh türü eserlerde kendini göstermektedir Tartışmaların muhteva ve mahiyeti hadis ilimlerinin tarihî seyrine vakıf olabilmek için önem arz etmektedir Bu çalışma bir giriş ve iki bölümden oluşmaktadır Girişte Memlükler döneminin siyasî ictimâi dîni ve ilmî durumuna dair bilgiler verildikten sonra çeşitli yönleri ve hadis ilmine katkıları açısından Bedreddin ez Zerkeşî ö 794 1392 tanıtılmıştır Memlük hadis uleması arasında gerçekleşen hadis ıstılahlarına dair tartışmalar birinci bölümde bazı hadis meselelerine dair tartışmalar ikinci bölümde tetkik edilmiştir Tartışmalar İbnü s Salâh merkezde olmak üzere Zerkeşî öncesi ve sonrası şeklinde kronolojik olarak tahlil edilmiştir Bununla birlikte İbnü s Salâh ın Ulûmü l hadîs i üzerine yazmış olduğu en Nüket adlı eseri ile hem usulcü hem de hadisçi kimliğinin sağladığı ilmî yetkinlikle ortaya koyduğu farklı yaklaşımlar ve çıkarımlarla dikkat çeken Zerkeşî ye ve onun görüşlerine ayrı bir yer verilmiştir Tartışmalar incelenirken mezkûr âlimlerin hadis usulüne dair eserleri mukayese edilmiş Zerkeşî nin hadis meselelerine dair çıkarım ve yaklaşımlarına ve bunların kendinden sonraki döneme etkilerine ayrıca dikkat çekilmiştir Böylece hadis meselelerine farklı açılardan yaklaşılmasının önemine işaret edilmiştir Tanıtım Bülteninden

İslâmî ilimlerin gelişimi ve tarihî seyri açısından önem arzeden bazı dönemler vardır Örneğin tedvin ve tasnif dönemi olarak kabul edilen hicrî II ve III asırlar hadis ilmi açısından böyledir Memlükler devletinin hüküm sürdüğü VII asrın ilk yarısından X asra kadar olan zaman dilimi de İslâmî ilimlerin geneli özellikle de hadis ilmi açısından oldukça önemli ve araştırılması gereken bir dönemdir Zira Mizzî ö 742 1341 Zehebî ö 748 1348 ve İbn Hacer in ö 852 1449 de aralarında bulunduğu hadis tarihinin meşhur isimleri bu dönemde yaşamış hadis ilminin usûl şerh ve ricâl alanındaki muteber kaynaklarından birçoğu bu dönemde telif edilmiştir Memlükler döneminin hadis ilmi açısından dikkat çeken bir diğer özelliği ise hadis meselelerine dair dönemin ileri gelen muhaddisleri arasında yaşanan tartışmalardır Daha çok VII ve VIII asırlarda yaşanan bu tartışmalar İbnü s Salâh ın ö 643 1245 Ulûmü l hadîs i Mukaddime üzerine kaleme alınan ihtisar nüket ve şerh türü eserlerde kendini göstermektedir Tartışmaların muhteva ve mahiyeti hadis ilimlerinin tarihî seyrine vakıf olabilmek için önem arz etmektedir Bu çalışma bir giriş ve iki bölümden oluşmaktadır Girişte Memlükler döneminin siyasî ictimâi dîni ve ilmî durumuna dair bilgiler verildikten sonra çeşitli yönleri ve hadis ilmine katkıları açısından Bedreddin ez Zerkeşî ö 794 1392 tanıtılmıştır Memlük hadis uleması arasında gerçekleşen hadis ıstılahlarına dair tartışmalar birinci bölümde bazı hadis meselelerine dair tartışmalar ikinci bölümde tetkik edilmiştir Tartışmalar İbnü s Salâh merkezde olmak üzere Zerkeşî öncesi ve sonrası şeklinde kronolojik olarak tahlil edilmiştir Bununla birlikte İbnü s Salâh ın Ulûmü l hadîs i üzerine yazmış olduğu en Nüket adlı eseri ile hem usulcü hem de hadisçi kimliğinin sağladığı ilmî yetkinlikle ortaya koyduğu farklı yaklaşımlar ve çıkarımlarla dikkat çeken Zerkeşî ye ve onun görüşlerine ayrı bir yer verilmiştir Tartışmalar incelenirken mezkûr âlimlerin hadis usulüne dair eserleri mukayese edilmiş Zerkeşî nin hadis meselelerine dair çıkarım ve yaklaşımlarına ve bunların kendinden sonraki döneme etkilerine ayrıca dikkat çekilmiştir Böylece hadis meselelerine farklı açılardan yaklaşılmasının önemine işaret edilmiştir

İslâmî ilimlerin gelişimi ve tarihî seyri açısından önem arzeden bazı dönemler vardır Örneğin tedvin ve tasnif dönemi olarak kabul edilen hicrî II ve III asırlar hadis ilmi açısından böyledir Memlükler devletinin hüküm sürdüğü VII asrın ilk yarısından X asra kadar olan zaman dilimi de İslâmî ilimlerin geneli özellikle de hadis ilmi açısından oldukça önemli ve araştırılması gereken bir dönemdir Zira Mizzî ö 742 1341 Zehebî ö 748 1348 ve İbn Hacer in ö 852 1449 de aralarında bulunduğu hadis tarihinin meşhur isimleri bu dönemde yaşamış hadis ilminin usûl şerh ve ricâl alanındaki muteber kaynaklarından birçoğu bu dönemde telif edilmiştir Memlükler döneminin hadis ilmi açısından dikkat çeken bir diğer özelliği ise hadis meselelerine dair dönemin ileri gelen muhaddisleri arasında yaşanan tartışmalardır Daha çok VII ve VIII asırlarda yaşanan bu tartışmalar İbnü s Salâh ın ö 643 1245 Ulûmü l hadîs i Mukaddime üzerine kaleme alınan ihtisar nüket ve şerh türü eserlerde kendini göstermektedir Tartışmaların muhteva ve mahiyeti hadis ilimlerinin tarihî seyrine vakıf olabilmek için önem arz etmektedir Bu çalışma bir giriş ve iki bölümden oluşmaktadır Girişte Memlükler döneminin siyasî ictimâi dîni ve ilmî durumuna dair bilgiler verildikten sonra çeşitli yönleri ve hadis ilmine katkıları açısından Bedreddin ez Zerkeşî ö 794 1392 tanıtılmıştır Memlük hadis uleması arasında gerçekleşen hadis ıstılahlarına dair tartışmalar birinci bölümde bazı hadis meselelerine dair tartışmalar ikinci bölümde tetkik edilmiştir Tartışmalar İbnü s Salâh merkezde olmak üzere Zerkeşî öncesi ve sonrası şeklinde kronolojik olarak tahlil edilmiştir Bununla birlikte İbnü s Salâh ın Ulûmü l hadîs i üzerine yazmış olduğu en Nüket adlı eseri ile hem usulcü hem de hadisçi kimliğinin sağladığı ilmî yetkinlikle ortaya koyduğu farklı yaklaşımlar ve çıkarımlarla dikkat çeken Zerkeşî ye ve onun görüşlerine ayrı bir yer verilmiştir Tartışmalar incelenirken mezkûr âlimlerin hadis usulüne dair eserleri mukayese edilmiş Zerkeşî nin hadis meselelerine dair çıkarım ve yaklaşımlarına ve bunların kendinden sonraki döneme etkilerine ayrıca dikkat çekilmiştir Böylece hadis meselelerine farklı açılardan yaklaşılmasının önemine işaret edilmiştir

İslâmî ilimlerin gelişimi ve tarihî seyri açısından önem arzeden bazı dönemler vardır Örneğin tedvin ve tasnif dönemi olarak kabul edilen hicrî II ve III asırlar hadis ilmi açısından böyledir Memlükler devletinin hüküm sürdüğü VII asrın ilk yarısından X asra kadar olan zaman dilimi de İslâmî ilimlerin geneli özellikle de hadis ilmi açısından oldukça önemli ve araştırılması gereken bir dönemdir Zira Mizzî ö 742 1341 Zehebî ö 748 1348 ve İbn Hacer in ö 852 1449 de aralarında bulunduğu hadis tarihinin meşhur isimleri bu dönemde yaşamış hadis ilminin usûl şerh ve ricâl alanındaki muteber kaynaklarından birçoğu bu dönemde telif edilmiştir Memlükler döneminin hadis ilmi açısından dikkat çeken bir diğer özelliği ise hadis meselelerine dair dönemin ileri gelen muhaddisleri arasında yaşanan tartışmalardır Daha çok VII ve VIII asırlarda yaşanan bu tartışmalar İbnü s Salâh ın ö 643 1245 Ulûmü l hadîs i Mukaddime üzerine kaleme alınan ihtisar nüket ve şerh türü eserlerde kendini göstermektedir Tartışmaların muhteva ve mahiyeti hadis ilimlerinin tarihî seyrine vakıf olabilmek için önem arz etmektedir Bu çalışma bir giriş ve iki bölümden oluşmaktadır Girişte Memlükler döneminin siyasî ictimâi dîni ve ilmî durumuna dair bilgiler verildikten sonra çeşitli yönleri ve hadis ilmine katkıları açısından Bedreddin ez Zerkeşî ö 794 1392 tanıtılmıştır Memlük hadis uleması arasında gerçekleşen hadis ıstılahlarına dair tartışmalar birinci bölümde bazı hadis meselelerine dair tartışmalar ikinci bölümde tetkik edilmiştir Tartışmalar İbnü s Salâh merkezde olmak üzere Zerkeşî öncesi ve sonrası şeklinde kronolojik olarak tahlil edilmiştir Bununla birlikte İbnü s Salâh ın Ulûmü l hadîs i üzerine yazmış olduğu en Nüket adlı eseri ile hem usulcü hem de hadisçi kimliğinin sağladığı ilmî yetkinlikle ortaya koyduğu farklı yaklaşımlar ve çıkarımlarla dikkat çeken Zerkeşî ye ve onun görüşlerine ayrı bir yer verilmiştir Tartışmalar incelenirken mezkûr âlimlerin hadis usulüne dair eserleri mukayese edilmiş Zerkeşî nin hadis meselelerine dair çıkarım ve yaklaşımlarına ve bunların kendinden sonraki döneme etkilerine ayrıca dikkat çekilmiştir Böylece hadis meselelerine farklı açılardan yaklaşılmasının önemine işaret edilmiştir