Metafizik Şerhi

Muhammed b Abdülkerim eş Şehristânî nin ö 548 1153 Filozoflarla Mücadele Kitâbu l Musâraa adlı elinizdeki bu eseri İbn Sînâ nın felsefi sistemine yönelik Gazzâlî nin Tehâfüt ünden farklı bir eleştiri yöntemiyle yazılmış bir kitaptır Şehristânî bu eserinde kendi ifadesiyle Bu nedenle O nun Şifâ nın İlâhiyât kısmında Necât ta İşarât ta ve Ta likât ta söylediklerinden en kesin ve en açık olanlarını seçtim diyerek İbn Sînâ merkezli bir eleştiri kaleme aldığını açıkça ifade etmiştir Bununla birlikte bu eser İslam Düşüncesi Tarihinde Gazzâlî nin başlatmış olduğu Tehâfüt eleştiri geleneği doğrultusunda kaleme alınmış olup kelamî meselelere zımnen dahil edilen felsefî yaklaşım tarzının yine kelam geleneği içinden bir eleştirisi olarak kabul edilebilir Şehristânî bu eserini yedi mesele olarak tasarlamıştır Bu meseleler şu şekilde sıralanmaktadır 1 Varlığın Kısımlarının Belirlenmesi 2 Zorunlu Varlığın Varlığı 3 Zorunlu Varlığın Birliği 4 Zorunlu Varlığın Bilgisi 5 Âlemin Sonradan Olması 6 İlkelerin Belirlenmesi 7 Zorlu Meseleler ve Şüpheli Konular Ancak o kendi zamanındaki bir takım problemleri ve karışıklıkları gerekçe göstererek son iki meseleyi ayrı bir mesele olarak ele almamış bu konularla ilgili meselelerin ana noktalarını saymakla yetinmiştir