Mevlana Düşüncesinde Tanrı — Tuna Tunagöz

Bu çalışmada sûfî şair ve düşünür Mevlânâ nın Tanrı anlayışı incelenmiştir Çalışma alanı olarak Tanrı konusunun seçimi konunun dinî düşünce açısından öneminden ileri gelmektedir Niçin Mevlânâ sorusuna gelince birkaç neden öne çıkar Kültürümüzdeki önemli yerine karşın Mevlânâ nın düşünce sistemi hakkındaki çalışmaların yetersizliği onun tasavvufî düşünceyi şahsında örnekleyecek nitelikte bir düşünür olması bu özelliğiyle bağlantılı olarak onun özelinde kelâmî ve tasavvufî tanrı anlayışlarının karşılaştırılmak istenmesi İlgilenilen konunun temel meseleleri olması nedeniyle çalışmayı Tanrı nın varlığının ispatı ve sıfatları bölümleriyle sınırladım İlk bölümde önce İslâm düşüncesinde sonra Mevlânâ da Tanrı nın varlığının ispatına yer verdim Bu bölümü Mevlânâ nın kullanımını esas alarak dinî tecrübe delili hudûs delili gaye ve nizam delili imkân delili alt başlıklarına ayırdım İkinci bölüme ilâhî sıfatlar meselesinin tarihçesi ile başladım ardından Mevlânâ da ilâhî sıfatları işledim Sıfatları geç dönemde oluşan Nefsî Sıfat Selbî Sıfatlar Subûtî Sıfatlar Fiilî Sıfatlar ve Haberî Sıfatlar başlıklarıyla beş grupta inceledim Ayrıca nedensellik kötülük problemi vahdet i vücûd Allah ın tikelleri bilip bilmemesi insan özgürlüğü gibi içerikle ilgili bazı klasik tartışmalara da yer verdim Mevlânâ nın görüşlerini incelerken tüm eserlerini kullan dım Mesnevî nin Mehmet Kanar Dîvân ı Kebîr ve Mektûbât ın Abdülbaki Gölpınarlı Fîhi Mâ Fîh in Cemal Aydın ve Mecâlis i Seb a nın Hicabi Kırlangıç tarafından yapılan çevirilerini tercih ettim Mesnevî alıntılarına kullanılan çeviride yer verilmeyen beyit numaralarını ekledim Düşünürün görüşlerini doğru yansıtabilmek ve anlaşılır lığı artırmak için eserlerinden çok sayıda doğrudan alıntı yaptım Kitap hacmini gereksiz artırmamak için metin içindeki beyitleri küçük imla uyarlamalarıyla düz yazı şeklinde gösterdim Aynı nedenle dipnotlarda Mevlânâ dan yapılan atıfları eserlerinin ismiyle başlattım ve tüm kaynakların ayrıntılı künyesine sadece kaynakçada yer verdim Yer şahıs adlarında ve kavramlarda TDV İslâm Ansiklopedisi nin yazım tercihlerine uydum Dipnotlarda ve kaynakçada küçük istisnalarla birlikte İslâm Araştırmaları Merkezi nin yöntemini kullandım Kitabın sadece konunun uzmanlarına hitap etmemesi için güncel bir dil kullanmaya ve bazı terimlere uygun Türkçe karşılıklar vermeye çalıştım Fakat sadelik adına anlaşılmazlığa yol açmamak için klasik terminolojiden de vazgeçmedim Mevlânâ 6 Rebiülevvel 604 30 Eylül 1207 de günümüz de Afganistan sınırları içerisinde yer alan Belh te dünyayagelmiştir Asıl adı Muhammed Celâleddin dir Babası Sultânü l Ulema lakaplı Bahâeddin Veled dir ö 628 1231 Ona babası tarafından Hüdâvendigâr ders okutma faaliyetinden dolayı Mevlânâ ve Anadolu da yaşadığı için Rûmî lakapları verilmiştir