Mevlevi Ayinleri The Music of Divine Love — M Fatih Salgar

M Fatih Salgar tarafından kaleme alınan Mevlevi Ayinleri The Music of Divine Love Ötüken Neşriyat eseri olarak okurlarla buluşuyor Mevlevi Ayinleri The Music of Divine Love M Fatih Salgar Kitap Özeti Mevlevî âyînlerimiz Selîmîye Süleymâniye Sultan Ahmet gibi büyük mimarî eserlerimizin musikideki karşılığı olarak düşünebileceğimiz şaheserlerdir Ayrıca felsefî sosyolojik edebî form üslup musiki tekniği ve estetiği bakımından üzerine ciltlerle kitap yazılabilecek bir özelliğe sahiptirler Mevlevî âyinleri dinî tasavvufî Türk musikîsinin en ihtişamlı eserleridir Dört selâmı da bestelenmiş bir âyin i şerif tek makamlı olabileceği gibi en büyük çoğunluğunda çeşitli yakın uzak makam geçkileri yapılmış türlü prozodik ve müzikal ustalıklar gösterilmiştir Fakat bütün bunlar ilham öyle geldiği için kendiliğinden olmuş sanat gösterisine kalkışılmamış çok samimi ve vecdâver eserlerdir Bazı âyinler bir bazısı iki selâm halinde bestelenmiştir ki bunlar diğer uygun makamlı âyinlerin eklenmesi suretiyle tamamlanıp icra edilirler Âyin besteciliği kolay bir iş değildir Belki bütün diğer dallardan daha zordur Çünkü aşk bilgi ve ilham gerektirir Birtakım notaları biçim ve usûl kurallarına uyarak yan yana getirmekle âyin bestelenmiş olmaz Bu yolla belki 50 60 sayısı ortaya çıkar ama bunlara âyin i şerif denmez ve bunlar meydan görmez ki örnekleri vardır Yayınevi Ötüken Neşriyat Yazar M Fatih Salgar Sayfa 955 Sayfa Kağıt 1 Hamur Ciltli Boyut 22 50x31 50 cm Basım Yılı 2008 Barkod 9789754376890 Kategori Genel Kavramlar Kuram ve Tarihçe Tasavvuf Mezhepler Tarikatlar

Mevlevî âyînlerimiz Selîmîye Süleymâniye Sultan Ahmet gibi büyük mimarî eserlerimizin musikideki karşılığı olarak düşünebileceğimiz şaheserlerdir Ayrıca felsefî sosyolojik edebî form üslup musiki tekniği ve estetiği bakımından üzerine ciltlerle kitap yazılabilecek bir özelliğe sahiptirler Mevlevî âyinleri dinî tasavvufî Türk musikîsinin en ihtişamlı eserleridir Dört selâmı da bestelenmiş bir âyin i şerif tek makamlı olabileceği gibi en büyük çoğunluğunda çeşitli yakın uzak makam geçkileri yapılmış türlü prozodik ve müzikal ustalıklar gösterilmiştir Fakat bütün bunlar ilham öyle geldiği için kendiliğinden olmuş san at gösterisine kalkışılmamış çok samimi ve vecdâver eserlerdir Bazı âyinler bir bazısı iki selâm halinde bestelenmiştir ki bunlar diğer uygun makamlı âyinlerin eklenmesi suretiyle tamamlanıp icra edilirler Mevlevî tarikatinin kurucusu Hz Mevlâna değildir O herhangi bir kayd a kuyûd a girecek veya birilerini bu kayıtlara sokacak bir kimse değildir O her türlü dünyevî kayıtların dışında bir Âşık daha doğrusu bir Allah âşıkıdır Nitekim bu Allah aşkıdır ki onun bütün var edilmişlere Allah ın eseri olduğu için gönülden sevgi ve şefkatle bakabilmesini temin etmiştir Dolayısıyla Mevlâna nın hayatında bütün bu besteli âyinler tarikat ritüellerinin hiç biri yoktu İlk Mevlevî âyini bestesinin de ne zaman ve kimin tarafından bestelendiği hakkında bir bilgiye sahip değiliz Ancak bugün elimizde bestekârları ve beste tarihleri bilinmeyen ve beste i kadim adıyla anılan Pençgâh Dügâh ve Hüseynî makamlarında üç âyin vardır Bu ilk âyin bestelerinin Mevlâna veya Sultan Veled tarafından bestelendiği söylentisi mantığa uymayan bir rivayetten öte kıymeti olmayan düşüncelerdir Her biri birer şaheser olan bu üç âyin i kadîm üslûp ve tavır itibariyle XIV XV XVI asırlara ait olabilirler Bestelendikleri tarihten sonra gelen devirlere kadar kulaktan kulağa seyahat ederlerken birtakım değişikliklere uğradıkları da muhakkaktır Bu sebeple de bestelenme tarihlerini kesin olarak tesbit mümkün değildir Bunlardan sonra târihini bildiğimiz ilk âyin bestesi Köçek Mustafa Dede nin Bayâtî Âyin i şerifidir ki Mustafa Dede 1688 9 da ebedî âleme doğduğuna göre bu eser bir XVII yüzyıl ürünüdür Bundan sonra 1712 de merkadine sırlanan büyük Türk musikisî bestekârı ve musikî bilgisini de İstanbul daki Yenikapı Mevlevîhanesi Mevlevîhâne i bâb ı cedîd nden alıp aynı zamanda bir Mevlevî muhibbi olan Mustafa Itrî Efendi nin Segâh Âyin i şerifi gelir ki bir dehâ ürünü olan bu eser de XVIII yüzyıl ürünüdür Fakat bu arada bize kadar gelememiş başka âyinler de belki bestelenmiştir Bunlar hakkında hiçbir bilgiye sahip değiliz Bu yüzyıldan XVIII sonra XX yüzyıla kadar pek çok âyin bestelenmiştir ki bunların gerek bestekârları ve gerekse tarihleri kayıtlıdır ve bilinmektedir Âyin besteciliğinde yedi âyin ile Hamâmîzade İsmail Dede birincidir Zekâi Dede ise altı âyin ile ikinci sırada yer alır Abdü r Rahim Şeydâ Dede dört âyinle üçüncülük sırasını işgal eder Diğer besteciler daha çok bir bazıları da iki âyin bestelemişlerdir Bunlar her halde ileriki bölümlerde ve notaların verildiği kısımda belli edilecek veya anlaşılacaktır Âyin besteciliği kolay bir iş değildir Belki bütün diğer dallardan daha zordur Çünkü aşk bilgi ve ilham gerektirir Birtakım notaları biçim ve usûl kurallarına uyarak yan yana getirmekle âyin bestelenmiş olmaz Bu yolla belki 50 60 sayısı ortaya çıkar ama bunlara âyin i şerif denmez ve bunlar meydan görmez ki örnekleri vardır Bütün gerçek âyin bestekârlarının ruhları şâd himmetleri hazır ola Sensin beni lâfzınla süren sen heyecânâ Gönlüm gelir aşkınla senin hep cevelânâ Etdimse kusur affına geldim yüce Pîrim Reddetme beni eyle kabul Hazret i Mevlâna İsmail Hakkı Özkan

Mevlevî âyînlerimiz Selîmîye Süleymâniye Sultan Ahmet gibi büyük mimarî eserlerimizin musikideki karşılığı olarak düşünebileceğimiz şaheserlerdir Ayrıca felsefî sosyolojik edebî form üslup musiki tekniği ve estetiği bakımından üzerine ciltlerle kitap yazılabilecek bir özelliğe sahiptirler Mevlevî âyinleri dinî tasavvufî Türk musikîsinin en ihtişamlı eserleridir Dört selâmı da bestelenmiş bir âyin i şerif tek makamlı olabileceği gibi en büyük çoğunluğunda çeşitli yakın uzak makam geçkileri yapılmış türlü prozodik ve müzikal ustalıklar gösterilmiştir Fakat bütün bunlar ilham öyle geldiği için kendiliğinden olmuş san at gösterisine kalkışılmamış çok samimi ve vecdâver eserlerdir Bazı âyinler bir bazısı iki selâm halinde bestelenmiştir ki bunlar diğer uygun makamlı âyinlerin eklenmesi suretiyle tamamlanıp icra edilirler Âyin besteciliği kolay bir iş değildir Belki bütün diğer dallardan daha zordur Çünkü aşk bilgi ve ilham gerektirir Birtakım notaları biçim ve usûl kurallarına uyarak yan yana getirmekle âyin bestelenmiş olmaz Bu yolla belki 50 60 sayısı ortaya çıkar ama bunlara âyin i şerif denmez ve bunlar meydan görmez ki örnekleri vardır

Mevlevî âyînlerimiz Selîmîye Süleymâniye Sultan Ahmet gibi büyük mimarî eserlerimizin musikideki karşılığı olarak düşünebileceğimiz şaheserlerdir Ayrıca felsefî sosyolojik edebî form üslup musiki tekniği ve estetiği bakımından üzerine ciltlerle kitap yazılabilecek bir özelliğe sahiptirler Mevlevî âyinleri dinî tasavvufî Türk musikîsinin en ihtişamlı eserleridir Dört selâmı da bestelenmiş bir âyin i şerif tek makamlı olabileceği gibi en büyük çoğunluğunda çeşitli yakın uzak makam geçkileri yapılmış türlü prozodik ve müzikal ustalıklar gösterilmiştir Fakat bütün bunlar ilham öyle geldiği için kendiliğinden olmuş san at gösterisine kalkışılmamış çok samimi ve vecdâver eserlerdir Bazı âyinler bir bazısı iki selâm halinde bestelenmiştir ki bunlar diğer uygun makamlı âyinlerin eklenmesi suretiyle tamamlanıp icra edilirler Mevlevî tarikatinin kurucusu Hz Mevlâna değildir O herhangi bir kayd a kuyûd a girecek veya birilerini bu kayıtlara sokacak bir kimse değildir O her türlü dünyevî kayıtların dışında bir Âşık daha doğrusu bir Allah âşıkıdır Nitekim bu Allah aşkıdır ki onun bütün var edilmişlere Allah ın eseri olduğu için gönülden sevgi ve şefkatle bakabilmesini temin etmiştir Dolayısıyla Mevlâna nın hayatında bütün bu besteli âyinler tarikat ritüellerinin hiç biri yoktu İlk Mevlevî âyini bestesinin de ne zaman ve kimin tarafından bestelendiği hakkında bir bilgiye sahip değiliz Ancak bugün elimizde bestekârları ve beste tarihleri bilinmeyen ve beste i kadim adıyla anılan Pençgâh Dügâh ve Hüseynî makamlarında üç âyin vardır Bu ilk âyin bestelerinin Mevlâna veya Sultan Veled tarafından bestelendiği söylentisi mantığa uymayan bir rivayetten öte kıymeti olmayan düşüncelerdir Her biri birer şaheser olan bu üç âyin i kadîm üslûp ve tavır itibariyle XIV XV XVI asırlara ait olabilirler Bestelendikleri tarihten sonra gelen devirlere kadar kulaktan kulağa seyahat ederlerken birtakım değişikliklere uğradıkları da muhakkaktır Bu sebeple de bestelenme tarihlerini kesin olarak tesbit mümkün değildir Bunlardan sonra târihini bildiğimiz ilk âyin bestesi Köçek Mustafa Dede nin Bayâtî Âyin i şerifidir ki Mustafa Dede 1688 9 da ebedî âleme doğduğuna göre bu eser bir XVII yüzyıl ürünüdür Bundan sonra 1712 de merkadine sırlanan büyük Türk musikisî bestekârı ve musikî bilgisini de İstanbul daki Yenikapı Mevlevîhanesi Mevlevîhâne i bâb ı cedîd nden alıp aynı zamanda bir Mevlevî muhibbi olan Mustafa Itrî Efendi nin Segâh Âyin i şerifi gelir ki bir dehâ ürünü olan bu eser de XVIII yüzyıl ürünüdür Fakat bu arada bize kadar gelememiş başka âyinler de belki bestelenmiştir Bunlar hakkında hiçbir bilgiye sahip değiliz Bu yüzyıldan XVIII sonra XX yüzyıla kadar pek çok âyin bestelenmiştir ki bunların gerek bestekârları ve gerekse tarihleri kayıtlıdır ve bilinmektedir Âyin besteciliğinde yedi âyin ile Hamâmîzade İsmail Dede birincidir Zekâi Dede ise altı âyin ile ikinci sırada yer alır Abdü r Rahim Şeydâ Dede dört âyinle üçüncülük sırasını işgal eder Diğer besteciler daha çok bir bazıları da iki âyin bestelemişlerdir Bunlar her halde ileriki bölümlerde ve notaların verildiği kısımda belli edilecek veya anlaşılacaktır Âyin besteciliği kolay bir iş değildir Belki bütün diğer dallardan daha zordur Çünkü aşk bilgi ve ilham gerektirir Birtakım notaları biçim ve usûl kurallarına uyarak yan yana getirmekle âyin bestelenmiş olmaz Bu yolla belki 50 60 sayısı ortaya çıkar ama bunlara âyin i şerif denmez ve bunlar meydan görmez ki örnekleri vardır Bütün gerçek âyin bestekârlarının ruhları şâd himmetleri hazır ola Sensin beni lâfzınla süren sen heyecânâ Gönlüm gelir aşkınla senin hep cevelânâ Etdimse kusur affına geldim yüce Pîrim Reddetme beni eyle kabul Hazret i Mevlâna İsmail Hakkı Özkan

Mevlevî âyînlerimiz Selîmîye Süleymâniye Sultan Ahmet gibi büyük mimarî eserlerimizin musikideki karşılığı olarak düşünebileceğimiz şaheserlerdir Ayrıca felsefî sosyolojik edebî form üslup musiki tekniği ve estetiği bakımından üzerine ciltlerle kitap yazılabilecek bir özelliğe sahiptirler Mevlevî âyinleri dinî tasavvufî Türk musikîsinin en ihtişamlı eserleridir Dört selâmı da bestelenmiş bir âyin i şerif tek makamlı olabileceği gibi en büyük çoğunluğunda çeşitli yakın uzak makam geçkileri yapılmış türlü prozodik ve müzikal ustalıklar gösterilmiştir Fakat bütün bunlar ilham öyle geldiği için kendiliğinden olmuş san at gösterisine kalkışılmamış çok samimi ve vecdâver eserlerdir Bazı âyinler bir bazısı iki selâm halinde bestelenmiştir ki bunlar diğer uygun makamlı âyinlerin eklenmesi suretiyle tamamlanıp icra edilirler Âyin besteciliği kolay bir iş değildir Belki bütün diğer dallardan daha zordur Çünkü aşk bilgi ve ilham gerektirir Birtakım notaları biçim ve usûl kurallarına uyarak yan yana getirmekle âyin bestelenmiş olmaz Bu yolla belki 50 60 sayısı ortaya çıkar ama bunlara âyin i şerif denmez ve bunlar meydan görmez ki örnekleri vardır

Mevlevî âyînlerimiz Selîmîye Süleymâniye Sultan Ahmet gibi büyük mimarî eserlerimizin musikideki karşılığı olarak düşünebileceğimiz şaheserlerdir Ayrıca felsefî sosyolojik edebî form üslup musiki tekniği ve estetiği bakımından üzerine ciltlerle kitap yazılabilecek bir özelliğe sahiptirler Mevlevî âyinleri dinî tasavvufî Türk musikîsinin en ihtişamlı eserleridir Dört selâmı da bestelenmiş bir âyin i şerif tek makamlı olabileceği gibi en büyük çoğunluğunda çeşitli yakın uzak makam geçkileri yapılmış türlü prozodik ve müzikal ustalıklar gösterilmiştir Fakat bütün bunlar ilham öyle geldiği için kendiliğinden olmuş san at gösterisine kalkışılmamış çok samimi ve vecdâver eserlerdir Bazı âyinler bir bazısı iki selâm halinde bestelenmiştir ki bunlar diğer uygun makamlı âyinlerin eklenmesi suretiyle tamamlanıp icra edilirler Âyin besteciliği kolay bir iş değildir Belki bütün diğer dallardan daha zordur Çünkü aşk bilgi ve ilham gerektirir Birtakım notaları biçim ve usûl kurallarına uyarak yan yana getirmekle âyin bestelenmiş olmaz Bu yolla belki 50 60 sayısı ortaya çıkar ama bunlara âyin i şerif denmez ve bunlar meydan görmez ki örnekleri vardır Bütün gerçek âyin bestekârlarının ruhları şâd himmetleri hazır ola Sensin beni lâfzınla süren sen heyecânâ Gönlüm gelir aşkınla senin hep cevelânâ Etdimse kusur affına geldim yüce Pîrim Reddetme beni eyle kabul Hazret i Mevlâna İsmail Hakkı Özkan Mawlawi rituals are masterpieces that in their musicality may be considered to correspond to our great architectural Works such as the Selîmiye the Suleymâniye and the Blue Mosques Moreover they have aspects that can be discussed in volumes in terms of philosophy sociology literatura form stle musical technique and aesthetics Mawlawi ritual pieces of music are the greatest works of religious mystic Turkish music An âyin i şerif all four greetings of which have been composed might have only one rhythmic pattern but generally it includes various long or short pattern transitions Many prosodic and musical skills are exhibited However these are spontaneous heart felt fascinating works produced with inspiration In these works there is no evidence of artistic pretension Some pieces of ritual music have been composed as one greeting some two They were completed and performed together with the addition of other pieces of composition in harmonious modes Being ritual music composer is not easy perhaps harder than any other branch of music because as mentioned before love requires knowledge and inspiration Ritual music cannot be composed just by obeying rules and bringing certain notes forms and patterns together In that way you will perhaps get the number of fifty or sixty but they are not called âyin i şerif and they are not works of maturity We have some examples May all composers rest in peace and may God be their helper It is you who draws me to excitement by the words My heart palpitates always by your love O the noble Pir pardon me for my mistakes O the

Mevlevî âyînlerimiz Selîmîye Süleymâniye Sultan Ahmet gibi büyük mimarî eserlerimizin musikideki karşılığı olarak düşünebileceğimiz şaheserlerdir Ayrıca felsefî sosyolojik edebî form üslup musiki tekniği ve estetiği bakımından üzerine ciltlerle kitap yazılabilecek bir özelliğe sahiptirler Mevlevî âyinleri dinî tasavvufî Türk musikîsinin en ihtişamlı eserleridir Dört selâmı da bestelenmiş bir âyin i şerif tek makamlı olabileceği gibi en büyük çoğunluğunda çeşitli yakın uzak makam geçkileri yapılmış türlü prozodik ve müzikal ustalıklar gösterilmiştir Fakat bütün bunlar ilham öyle geldiği için kendiliğinden olmuş san at gösterisine kalkışılmamış çok samimi ve vecdâver eserlerdir Bazı âyinler bir bazısı iki selâm halinde bestelenmiştir ki bunlar diğer uygun makamlı âyinlerin eklenmesi suretiyle tamamlanıp icra edilirler Âyin besteciliği kolay bir iş değildir Belki bütün diğer dallardan daha zordur Çünkü aşk bilgi ve ilham gerektirir Birtakım notaları biçim ve usûl kurallarına uyarak yan yana getirmekle âyin bestelenmiş olmaz Bu yolla belki 50 60 sayısı ortaya çıkar ama bunlara âyin i şerif denmez ve bunlar meydan görmez ki örnekleri vardır Bütün gerçek âyin bestekârlarının ruhları şâd himmetleri hazır ola Sensin beni lâfzınla süren sen heyecânâ Gönlüm gelir aşkınla senin hep cevelânâ Etdimse kusur affına geldim yüce Pîrim Reddetme beni eyle kabul Hazret i Mevlâna İsmail Hakkı Özkan Mawlawi rituals are masterpieces that in their musicality may be considered to correspond to our great architectural Works such as the Selîmiye the Suleymâniye and the Blue Mosques Moreover they have aspects that can be discussed in volumes in terms of philosophy sociology literatura form stle musical technique and aesthetics Mawlawi ritual pieces of music are the greatest works of religious mystic Turkish music An âyin i şerif all four greetings of which have been composed might have only one rhythmic pattern but generally it includes various long or short pattern transitions Many prosodic and musical skills are exhibited However these are spontaneous heart felt fascinating works produced with inspiration In these works there is no evidence of artistic pretension Some pieces of ritual music have been composed as one greeting some two They were completed and performed together with the addition of other pieces of composition in harmonious modes Being ritual music composer is not easy perhaps harder than any other branch of music because as mentioned before love requires knowledge and inspiration Ritual music cannot be composed just by obeying rules and bringing certain notes forms and patterns together In that way you will perhaps get the number of fifty or sixty but they are not called âyin i şerif and they are not works of maturity We have some examples May all composers rest in peace and may God be their helper It is you who draws me to excitement by the words My heart palpitates always by your love O the noble Pir pardon me for my mistakes O the

Mevlevî âyînlerimiz Selîmîye Süleymâniye Sultan Ahmet gibi büyük mimarî eserlerimizin musikideki karşılığı olarak düşünebileceğimiz şaheserlerdir Ayrıca felsefî sosyolojik edebî form üslup musiki tekniği ve estetiği bakımından üzerine ciltlerle kitap yazılabilecek bir özelliğe sahiptirler Mevlevî âyinleri dinî tasavvufî Türk musikîsinin en ihtişamlı eserleridir Dört selâmı da bestelenmiş bir âyin i şerif tek makamlı olabileceği gibi en büyük çoğunluğunda çeşitli yakın uzak makam geçkileri yapılmış türlü prozodik ve müzikal ustalıklar gösterilmiştir Fakat bütün bunlar ilham öyle geldiği için kendiliğinden olmuş san at gösterisine kalkışılmamış çok samimi ve vecdâver eserlerdir Bazı âyinler bir bazısı iki selâm halinde bestelenmiştir ki bunlar diğer uygun makamlı âyinlerin eklenmesi suretiyle tamamlanıp icra edilirler Âyin besteciliği kolay bir iş değildir Belki bütün diğer dallardan daha zordur Çünkü aşk bilgi ve ilham gerektirir Birtakım notaları biçim ve usûl kurallarına uyarak yan yana getirmekle âyin bestelenmiş olmaz Bu yolla belki 50 60 sayısı ortaya çıkar ama bunlara âyin i şerif denmez ve bunlar meydan görmez ki örnekleri vardır Tanıtım Yazısı ndan

Mevlevî âyînlerimiz Selîmîye Süleymâniye Sultan Ahmet gibi büyük mimarî eserlerimizin musikideki karşılığı olarak düşünebileceğimiz şaheserlerdir Ayrıca felsefî sosyolojik edebî form üslup musiki tekniği ve estetiği bakımından üzerine ciltlerle kitap yazılabilecek bir özelliğe sahiptirler Mevlevî âyinleri dinî tasavvufî Türk musikîsinin en ihtişamlı eserleridir Dört selâmı da bestelenmiş bir âyin i şerif tek makamlı olabileceği gibi en büyük çoğunluğunda çeşitli yakın uzak makam geçkileri yapılmış türlü prozodik ve müzikal ustalıklar gösterilmiştir Fakat bütün bunlar ilham öyle geldiği için kendiliğinden olmuş san at gösterisine kalkışılmamış çok samimi ve vecdâver eserlerdir Bazı âyinler bir bazısı iki selâm halinde bestelenmiştir ki bunlar diğer uygun makamlı âyinlerin eklenmesi suretiyle tamamlanıp icra edilirler Âyin besteciliği kolay bir iş değildir Belki bütün diğer dallardan daha zordur Çünkü aşk bilgi ve ilham gerektirir Birtakım notaları biçim ve usûl kurallarına uyarak yan yana getirmekle âyin bestelenmiş olmaz Bu yolla belki 50 60 sayısı ortaya çıkar ama bunlara âyin i şerif denmez ve bunlar meydan görmez ki örnekleri vardır