Mezopotamya Uygarlıkları — Ahmet Özmen

DEV UYGARLIKLAR SETİ 10 KİTAP Amerika Uygarlıkları 144 sayfa Kolomb öncesi Amerika Amerika olarak adlandırılan bölgede Avrupalı sömürgecilerin varlığının hissedilir derecede olan döneme kadarki tarihsel dönemi kapsar Bu uzun dönem Eski Taş Çağından Orta Çağa kadar uzanır Teknik olarak Kolomb öncesi dönem Kolomb un 1492 ile 1504 yılları arasında yaptığı yolculuklara vurgu yapsa da bu tarihsel dönem yerli Amerika halkların egemenliğinin Avrupalılarca sona erdirilmesine kadar sürer bu bazı durumlarda Kolomb un Yeni Dünya ya gelişinden sonra birkaç yüzyıl sürmüştür Kolomb öncesi terimi daha çok Amerika da ortaya çıkan büyük uygarlıklar olan Olmek Toltek Teotihuacan Zapotek Mixtec Aztek Maya Orta Amerika ve İnka Moche Chibcha Cañaris And Dağları uygarlıklarını kapsar Kolomb öncesi uygarlıklardan birçoğu kalıcı konutlar şehirler kurmuş tarım ve sosyal hayatta ilerlemiş önemli mimari yapılar inşa etmiş karmaşık sınıfsal topluluklar kurmuşlardır Bu uygarlıkların bazıları kalıcı ilk Avrupalı sömürgecilerin gelmesinden önce ortadan kalkmıştır ve sadece arkeolojik buluntular sayesinde bilinmektedir Diğerleri ise tarih anlatımları sayesinde bilinmektedir Bu uygarlıklardan çok azı kendi tarihini yazmıştır Ancak bu yazılı belgeler Avrupalılar tarafından dine karşı metinler olarak görüldüğünden Hristiyan din adamları tarafından imha edilmiştir Günümüze ancak çok iyi saklanan az sayıda belge ulaşmıştır Yerel Amerika halklarının ve Avrupalıların aktarımlarına göre Avrupalılarla karşılaştıklarında bu halklar çok önemli gelişmeler kaydetmişlerdi Örneğin Aztekler dünyadaki en gözalıcı şehirlerden birisi olan Tenochtitlan günümüzdeki Meksiko şehrini inşa etmişlerdi Şehir suyun üzerine mükemmel bir mühendislik harikası olarak inşa edilmişti ve o dönemde nüfusunun 200 binden çok olduğu tahmin ediliyordu Ayrıca bu halkların astronomi ve matematik alanlarında ileri durumda oldukları bilinmektedir Bu eski uygarlıklardan ve halklardan gelenler günümüzde bazı gelenekleri ve uygulamaları Kolomb öncesi atalarına bağlayarak hâlâ uygulamaktadır Anadolu Uygarlıkları 144 sayfa Anadolu tarihi Batı Asya yarım adası Anadolu etrafında yerleşen birçok devlet ve uygarlığı kapsar Ayrıca Latince adı olan Asia Minor Ön Asya olarak da isimlendirilir Coğrafi olarak modern Türkiye nin batıda Ege Denizi nden doğuda Ermenistan sınırındaki dağlara kuzeyde Karadeniz den ve güneyde Akdeniz e kadarki kısmını oluşturur Anadolu daki ilk uygarlık izlerine orta ve doğu Anadolu daki arkeolojik bulgularda rastlıyoruz Bazı eski halkların kökenlerindeki sırlar henüz bilinmemesine karşın Hatti Akad Asur Luvi ve Hitit uygarlıklarının kalıntıları halklarının günlük yaşamları ve ticaret hayatları ile ilgili pek çok örnek sunuyor Hititler in düşüşünden sonra Anadolu nun batı yakasında Lidyalılar ve Frigyalılar sahneye çıktı O dönemde onlar için tek tehdit olarak Pers Krallığı görünüyordu Lidyalıları yıkan Persler döneminde Anadolu da da liman şehirleri gelişti ve zenginleşti Zaman zaman isyanlar olsa da bu isyanlar çok büyük tehdit oluşturmadı Sonunda Büyük İskender sahneye çıktı ve III Darius a karşı kazandığı zaferlerle tüm bölgenin kontrolünü ele geçirdi Ölümünden sonra kazandığı topraklar güvendiği generallerinden birçokları ve ayakta kalmayı başaran Galya Pergamon Pontus ve Mısır daki diğer güçlü hükümdarlar arasında bölüşüldü İskender in payından en fazla dilimi alan Selevkos İmparatorluğu Romalıların iştahını kabarttı ve Romalılar bölgeyi parça parça ele geçirdiler Romalılar yerel yönetimlere büyük yetkiler tanıdılar ve askeri güç sağlayarak bölgeyi güçlendirdiler Bunun sonucunda Konstantin Konstantinapol de yeni bir doğu imparatorluğu olan Bizans İmparatorluğu nu kurdu Bizans başlangıçta akıllı yöneticilerle zenginleşti ancak sonra yönetimdeki ihmaller ve Moğol saldırılarından büyük zararlar gördü Türkler in Anadolu ya girmesinden sonra Selçuklu ve İlhanlı orduları kısa bir süre içinde Bizans topraklarının bü