Millet i Sadıka dan Milli Düşmanlığa Ermeniler

Bu mesele Şark Meselesi adıyla formüle edilen farklı yer ve zamanlarda değişik biçimlerde gündeme getirilen daha büyük bir sorunun parçasıdır Bu sorun Türklerin Anadolu ya ayak basmalarıyla birlikte ortaya çıkan şark meselesinin sadece küçük bir kıvılcımıdır Tarih boyunca yüzlerce defa Türk milletine ve devletine karşı denenen oyunların bir parçasıdır Yine bu sorun büyük devletlerin tarih boyunca Balkanlar da Kafkaslar da Ortadoğu da ve Anadolu da uyguladığı emperyalist siyasetin bugün ortaya çıkan farklı bir yüzüdür Tehcir meselesini yönlendirenler zaman zaman münferit veya müştereken hareket etmişlerse de amaç hep Türk devleti ve milletine yönelik olmuştur Sebep bazen Hindistan a giden yolların güvenliği bazen Akdeniz üstünlüğü bazen de Boğazlar daki rekabet ticari kültürel veya dini imtiyazlar olmuştur ancak tüm bunlar hep bu meselenin farklı görüntüleri olmuştur Dolayısıyla Ermenilerin koruyuculuğunun yapılması da bu emellerin tahakkuku için bir bahane olmuştur Mesele tarihi değil siyasidir Yusuf Düzgören in bu değerli çalışması da hepimizin sürekli sorduğu bu soruya yanıt arıyor Son derece titiz ve en önemlisi son derece tarafsız bir araştırma Ayrıca bu kitap bu mesele üzerine düşünen geniş kesimin pek çok ders çıkarabileceği bir eser Prof Dr Behçet Kemal YEŞİLBURSA

1878 1923 yıllarına ait Başbakanlık Osmanlı Arşivi ve diğer kaynaklardan seçilmiş ve hiçbir yerde yayımlanmamış Ermeni komitacılara ait 100 adet mektubun orijinallerinin deşifresi ve aynı zamanda Prof Dr Haluk Selvi tarafından yapılmış konjuktürel yorumuyla hazırlanmış Millet i Sadıkada İsyan adlı kitap nisan ayında Timaş Yayınları Hatırat Kitaplığı ndan çıkıyor Agop Agopyan Aneurin Willams M Sevasly Mihran Damatyan gibi birçok Ermeni komitacıya ait bu mektuplar açık bir fikri planlanan eylemleri ve sıradan bir Osmanlı vatandaşı Ermeni nin bile yeri geldiği zaman düşüncelerini ortaya koyan özel mektuplardır Ermeni sorununun doğuşu gelişmesi ve tehcir sırasında meydana gelen olaylar mektuplarla gayet iyi takip edilebilmektedir Ermeni sorununun tarihi gelişimi içerisinde esas faktör olan komitacıların yazışmaları onların samimi düşüncelerini gösterdiği için tarihe mühim katkı sağlayacak niteliktedir