Milletlerarası Tahkimde İddia ve Savunma Hakkının İhlali — Ferda Nur Güvenalp

Bir milletlerarası tahkim yargılaması sırasında hakemlerce tarafların iddia ve savunma hakkına riayet edilmemiş olması milletlerarası sözleşmeler ve milli hukuklar uyarınca hakem kararları açısından bir tenfiz engeli ve iptal sebebi teşkil etmektedir Bu çalışmanın yapılması fikri tahkim yargılaması sırasında bu hakkın ihlal edildiği iddiasının hakem kararının iptal edilmesini sağlamak veya kararın tenfiz edilmesine engel olmak için devlet mahkemeleri önünde taraflarca en çok ileri sürülen iptal sebebi ve tenfiz engeli olduğunun tespit edilmesi sonucunda ortaya çıkmıştır Tarafların ve hakemlerin oldukça fazla mesai harcayarak ve masraf yaparak tamamlamış oldukları bir tahkim yargılamasının ürünü olan hakem kararının devlet mahkemelerince iptal edilmesi veya tenfizinin reddedilmesi oldukça ağır bir yaptırımdır Dolayısıyla tahkim yargılaması sırasında gerçekleştiği iddia edilen iddia ve savunma hakkı ihlallerinin hangi durumlarda hakem kararları açısından bu ağır yaptırıma yol açacağı oldukça dikkatli bir şekilde tespit edilmesi gereken bir konudur Nitekim farklı ülke mahkemelerince görülen birçok tenfiz ve iptal davasında hakem kararının tenfizini engellemek veya iptalini sağlamak için bu hakkın ihlaline dayanılmış olsa da bu iddianın başarıya ulaştığı dava sayısı oldukça azdır Üç ana bölümden oluşan bu çalışma New York ve Avrupa Sözleşmeleri ile MÖHUK ve MTK nın ilgili hükümleri ışığında tahkim yargılaması sırasında gerçekleştiği iddia edilen iddia ve savunma hakkı ihlallerinin Türk mahkemeleri önünde hangi durumlarda hakem kararının tenfizini engelleyeceği veya kararın iptaline yol açacağı üzerine tespitler içermektedir

Bir milletlerarası tahkim yargılaması sırasında hakemlerce tarafların iddia ve savunma hakkına riayet edilmemiş olması milletlerarası sözleşmeler ve milli hukuklar uyarınca hakem kararları açısından bir tenfiz engeli ve iptal sebebi teşkil etmektedir Bu çalışmanın yapılması fikri tahkim yargılaması sırasında bu hakkın ihlal edildiği iddiasının hakem kararının iptal edilmesini sağlamak veya kararın tenfiz edilmesine engel olmak için devlet mahkemeleri önünde taraflarca en çok ileri sürülen iptal sebebi ve tenfiz engeli olduğunun tespit edilmesi sonucunda ortaya çıkmıştır Tarafların ve hakemlerin oldukça fazla mesai harcayarak ve masraf yaparak tamamlamış oldukları bir tahkim yargılamasının ürünü olan hakem kararının devlet mahkemelerince iptal edilmesi veya tenfizinin reddedilmesi oldukça ağır bir yaptırımdır Dolayısıyla tahkim yargılaması sırasında gerçekleştiği iddia edilen iddia ve savunma hakkı ihlallerinin hangi durumlarda hakem kararları açısından bu ağır yaptırıma yol açacağı oldukça dikkatli bir şekilde tespit edilmesi gereken bir konudur Nitekim farklı ülke mahkemelerince görülen birçok tenfiz ve iptal davasında hakem kararının tenfizini engellemek veya iptalini sağlamak için bu hakkın ihlaline dayanılmış olsa da bu iddianın başarıya ulaştığı dava sayısı oldukça azdır Üç ana bölümden oluşan bu çalışma New York ve Avrupa Sözleşmeleri ile MÖHUK ve MTK nın ilgili hükümleri ışığında tahkim yargılaması sırasında gerçekleştiği iddia edilen iddia ve savunma hakkı ihlallerinin Türk mahkemeleri önünde hangi durumlarda hakem kararının tenfizini engelleyeceği veya kararın iptaline yol açacağı üzerine tespitler içermektedir ARKA KAPAKTAN İÇİNDEKİLER GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM TÜRK HUKUKUNDA VE KARŞILAŞTIRMALI HUKUKTA İDDİA VE SAVUNMA HAKKI KAVRAMI 1 KAVRAM VE HUKUKİ NİTELİĞİ 2 ADİL YARGILANMA HAKKIYLA İLİŞKİSİ 3 TÜRK HUKUKUNDA KAVRAMIN FARKLI HUKUK DALLARINDAKİ DÜZENLENİŞİ A Anayasa Hukukunda B Medeni Usul Hukukunda C Milletlerarası Özel Hukukta 4 KARŞILAŞTIRMALI HUKUKTA İDDİA VE SAVUNMA HAKKI KAVRAMI VE BU HAKKIN İHLALİNE BAĞLANAN SONUÇLAR İKİNCİ BÖLÜM MİLLETLERARASI TAHKİMDE İDDİA VE SAVUNMA HAKKININ UNSURLARI 1 HAKEMİN TAYİNİNDEN VE HAKEMLİK PROSEDÜRÜNDEN USULÜ DAİRESİNDE HABERDAR EDİLME HAKKI A Hakkın Konusu İçeriği ve Sınırları B Milletlerarası Tahkimde Usûlüne Uygun Tebligat Kavramı I Tebligat Şekli II Tebligat Dili III Süreler IV Tebligatın Yöneltileceği Kişi 2 İDDİA VE SAVUNMA VASITALARINI İLERİ SÜREBİLME HAKKI A Hakkın İçeriği ve Konusu I İddia ve Savunmaların İleri Sürülmesi II Delillerin Sunulması III Belge İbrazı Talebinde Bulunma Hakkı IV Cevap Hakkı V Görüş Bildirme Hakkı B İddia ve Savunma Vasıtalarının İleri Sürülmesi Hakkının Sınırları C Milletlerarası Tahkimde İddia ve Savunma Vasıtalarının İleri Sürülmesi Hakkının İddia ve Savunmanın Genişletilmesi veya Değiştirilmesi Yasağı Açısından Değerlendirilmesi 3 İDDİA VE SAVUNMALARIN DİKKATE ALINMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ HAKKI A Sulh Görüşmelerinin Hakemlerce Değerlendirilip Değerlendirilemeyeceği Sorunu B Hukuka Aykırı Yollardan Elde Edilen Delillerin Hakemlerce Değerlendirilip Değerlendirilemeyeceği Sorunu 4 TARAFLARA EŞİT MUAMELEDE BULUNULMASI İLKESİ ÜÇÜNCÜ BÖLÜM MİLLETLERARASI TAHKİMDE İDDİA VE SAVUNMA HAKKININ İHLALİNİN SONUÇLARI 1 TENFİZ ENGELİ OLARAK İDDİA VE SAVUNMA HAKKININ İHLALİ A Genel Olarak B New York Sözleşmesi nin V 1 b Maddesi C İddia ve Savunma Hakkının İhlalinin Diğer Tenfiz Engelleriyle İlişkisi I İddia ve Savunma Hakkı ve Kamu Düzeni II İddia ve Savunma Hakkının İhlali ve Usule Uygulanacak Kurallara Aykırılık D Tenfiz Talebinin Reddedilebilmesi için Gerekli Şartlar I İddia ve Savunma Hakkının İhlali ile Hakem Kararı Arasındaki Nedensellik İlişkisi II İhlalin İspatı III Feragat Teşkil Eden Bir Davranışın Yokluğu E Tenfiz Davasında İddia ve Savunma Hakkı İhlallerinin Tespit Edilmesinde Uygulanacak Hukuk