Milletlerarası Usul Hukuku Temel Konular — Hacı Can Esra Öztürk

Küreselleşmenin etkisiyle giderek karmaşıklaşan milletlerarası ilişkiler diğer hukuk disiplinlerinde olduğu gibi milletlerarası usul hukukunu da vazgeçilmez bir alan hâline getirmiştir Özellikle milletlerarası ticaret yatırım ve aile hukuku gibi alanlarda ortaya çıkan uyuşmazlıklar farklı hukuk sistemlerinin kesiştiği noktalarda norm çatışmalarına yol açmakta bu durum da milletlerarası usul hukuku kurallarının sistematik tutarlı ve etkin biçimde uygulanmasını zorunlu kılmaktadır Bu bağlamda milletlerarası özel hukuk uyuşmazlıklarının adil öngörülebilir ve etkin bir şekilde çözüme kavuşturulabilmesi için milletlerarası usul hukukunun temel ilkelerinin normatif yapısının ve yargısal süreçlerin disiplinlerarası bir yaklaşımla ele alınması büyük önem taşımaktadır Bu amaç doğrultusunda hazırlanan bu çalışma milletlerarası usul hukukunun temel konularını metodolojik bir bütünlük içinde sistematik ve analitik bir yaklaşımla incelemektedir Konuların sunumunda kullanılan şemalar ve görsel unsurlar kavramsal çerçevenin daha anlaşılır hale gelmesini sağlarken okuyucunun analitik düşünme becerisini geliştirmeyi hedeflemektedir Çalışma kapsamında öncelikle milletlerarası usul hukukunun teorik temelleri normatif yapısı ve temel kavramsal çerçevesi sistematik bir yaklaşımla analiz edilmektedir Takip eden bölümlerde Türk yargı sisteminde milletlerarası yetki sorunları yabancı unsurlu uyuşmazlıklara ilişkin özel usulî düzenlemeler milletlerarası adlî işbirliği mekanizmaları tebligat süreçleri ile yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizine ilişkin usulî gereklilikler ayrıntılı olarak ele alınmaktadır Ayrıca devlet yargı mekanizmalarının dışında kalan alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerine özel bir bölüm ayrılmış olup bu çerçevede milletlerarası ticarî tahkimin hukukî rejimi tahkim sözleşmelerinin geçerlilik koşulları tahkim yargılamasının temel ilkeleri ve milletlerarası arabuluculuk mekanizmasının işleyiş esasları karşılaştırmalı hukuk perspekt

Küreselleşmenin etkisiyle giderek karmaşıklaşan milletlerarası ilişkiler diğer hukuk disiplinlerinde olduğu gibi milletlerarası usul hukukunu da vazgeçilmez bir alan hâline getirmiştir Özellikle milletlerarası ticaret yatırım ve aile hukuku gibi alanlarda ortaya çıkan uyuşmazlıklar farklı hukuk sistemlerinin kesiştiği noktalarda norm çatışmalarına yol açmakta bu durum da milletlerarası usul hukuku kurallarının sistematik tutarlı ve etkin biçimde uygulanmasını zorunlu kılmaktadır Bu bağlamda milletlerarası özel hukuk uyuşmazlıklarının adil öngörülebilir ve etkin bir şekilde çözüme kavuşturulabilmesi için milletlerarası usul hukukunun temel ilkelerinin normatif yapısının ve yargısal süreçlerin disiplinlerarası bir yaklaşımla ele alınması büyük önem taşımaktadır Bu amaç doğrultusunda hazırlanan bu çalışma milletlerarası usul hukukunun temel konularını metodolojik bir bütünlük içinde sistematik ve analitik bir yaklaşımla incelemektedir Konuların sunumunda kullanılan şemalar ve görsel unsurlar kavramsal çerçevenin daha anlaşılır hale gelmesini sağlarken okuyucunun analitik düşünme becerisini geliştirmeyi hedeflemektedir Çalışma kapsamında öncelikle milletlerarası usul hukukunun teorik temelleri normatif yapısı ve temel kavramsal çerçevesi sistematik bir yaklaşımla analiz edilmektedir Takip eden bölümlerde Türk yargı sisteminde milletlerarası yetki sorunları yabancı unsurlu uyuşmazlıklara ilişkin özel usulî düzenlemeler milletlerarası adlî işbirliği mekanizmaları tebligat süreçleri ile yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizine ilişkin usulî gereklilikler ayrıntılı olarak ele alınmaktadır Ayrıca devlet yargı mekanizmalarının dışında kalan alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerine özel bir bölüm ayrılmış olup bu çerçevede milletlerarası ticarî tahkimin hukukî rejimi tahkim sözleşmelerinin geçerlilik koşulları tahkim yargılamasının temel ilkeleri ve milletlerarası arabuluculuk mekanizmasının işleyiş esasları karşılaştırmalı hukuk perspektifiyle açıklanmaktadır