Milli Kütüphane de Bulunan Eski Harfli Türkçe Tıp Kitapları — Fuat İnce Adnan Ataç

Son yapılan araştırmalarda tahta kalıplarla ilk baskı örneklerinin doğu Asya da V yüzyıldan itibaren Uygur Türkleri ve devamında VIII yüzyıldan itibaren Çinliler tarafından kullanıldığı tezi öne çıkmaya başlamıştır Basılı örneği British Library de bulunan ilk kitabın Çin de 11 Mayıs 868 tarihinde basılmış Diamond Sutra olduğu kabul edilir Daha sonra batıya yapılan göçler ve ticari yollarla Avrupa da da öğrenilen bu teknik geliştirilmiş ve 1446 50 yıllarında Almanya da Johannes Gutenberg 1399 1468 tarafından bugünkü matbaacılığın ilk uygulamaları başlatılmıştır Osmanlı Devleti sınırları içinde ilk matbaa yaygın bilinen tarihin çok öncesinde II Bayezid 1481 1512 zamanında açılmıştır İlk matbaa İspanyadaki engizisyon zulmünden kaçan Musevi David ve Samual İbn Nahmias kardeşler tarafından 13 Aralık 1493 te İstanbul da kurulmuştur Bu matbaada basılan ilk kitap Yakup ben Asher in Arba ah Turim eseridir Daha sonra 1510 da Selanik te 1519 da Halep te 1554 te Edirne de 1605 te Şam da 1646 da İzmir de yeni matbaalar da kurulmuştur İstanbul da ikinci matbaa 1567 de üçüncü matbaa da 1627 de kurulmuştur Türkçe baskı yapan ilk matbaa ise Osmanlı Devleti nin Paris Elçisi Yirmisekiz Çelebi Mehmet Efendi nin 1732 oğlu Çelebi Sait Mehmet Efendi 1761 ile Macar asıllı İbrahim Müteferrika nın 1674 1745 ortak girişimleri sonucunda Padişah III Ahmet 1703 1730 döneminde Sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa nın 1660 1730 desteği ile 1727 yılında İstanbul da açılmıştır Vankulu Mehmet Efendi nin 1592 Cevheri nin 1010 yazdığı Arapça es Sıhâh adlı eserden çevirdiği Kitab ı Lügt ı Vankulu adlı iki ciltlik sözlük 31 Ocak 1729 da bu matbaada basılıp yayımlanan ilk eserdir Darü t Tıbaatül âmire adı verilen bu matbaada basılan ilk Türkçe tıp kitabı ise Hekimbaşı Mustafa Behçet Efendi nin 1817 de basılan Tertib i Ecza adlı risalesidir Bu risale 14 sayfa olup Mehmed Edip b Mehmed Dervişin Nehcetü l Menâzil adlı kitabının sonuna eklenerek yayımlanmıştır Milli Kütüphane de kaydına rastlayamadığımız bu kitap Erzurum Atatürk Üniversitesi Kütüphanesi nde bulunan Seyfeddin Özege nin bağışladığı kitaplıkta BDK ÖZEGE 15333 de kayıtlıdır Bu kitap Resulzâde Mehmed Edib b Mehmed Derviş yazarlı 256 14 sayfalı olup İstanbul da Darü t Tıbaatü l âmire matbaasında 1817 Hicri 1232 yılında basılmıştır 14 Mart 1827 de İstanbul da açılan Tıbhane i Amire de eğitimin Türkçe olmaması Türkçe tıp kitaplarının basımının uzun süre sınırlı sayıda kalmasına sebep olmuştur Önce 1867 de açılan Mekteb i Tıbbiye i Mülkiye de Sivil Tıp Okulu sonra da 1870 de Mekteb i Tbbiye i Şahane de Askeri Tıp Okulu başlatılan Türkçe tıp eğitiminin ardından Türkçe basılan tıp kitaplarının sayısında artış olmuştur 1900 lü yıllarda gittikçe artan tıp kitapları basımı Türkçe tıp eğitiminin yaygınlaşması ile önemli sayılara ulaşmıştır Bugüne kadar ülkemizde basılan Türkçe tıp kitaplarının sayısı adları veya özellikleri ile ilgili bilgiler henüz tam ve yeterli değildir Özellikle Latin harflerinin kabul edildiği 1 Kasım 1928 tarihine kadar basılmış Arap harfli Türkçe tıp kitaplarına ait bilgiler daha da sınırlıdır

Son yapılan araştırmalarda tahta kalıplarla ilk baskı örneklerinin doğu Asya da V yüzyıldan itibaren Uygur Türkleri ve devamında VIII yüzyıldan itibaren Çinliler tarafından kullanıldığı tezi öne çıkmaya başlamıştır Basılı örneği British Library de bulunan ilk kitabın Çin de 11 Mayıs 868 tarihinde basılmış Diamond Sutra olduğu kabul edilir Daha sonra batıya yapılan göçler ve ticari yollarla Avrupa da da öğrenilen bu teknik geliştirilmiş ve 1446 50 yıllarında Almanya da Johannes Gutenberg 1399 1468 tarafından bugünkü matbaacılığın ilk uygulamaları başlatılmıştır Osmanlı Devleti sınırları içinde ilk matbaa yaygın bilinen tarihin çok öncesinde II Bayezid 1481 1512 zamanında açılmıştır İlk matbaa İspanyadaki engizisyon zulmünden kaçan Musevi David ve Samual İbn Nahmias kardeşler tarafından 13 Aralık 1493 te İstanbul da kurulmuştur Bu matbaada basılan ilk kitap Yakup ben Asher in Arba ah Turim eseridir Daha sonra 1510 da Selanik te 1519 da Halep te 1554 te Edirne de 1605 te Şam da 1646 da İzmir de yeni matbaalar da kurulmuştur İstanbul da ikinci matbaa 1567 de üçüncü matbaa da 1627 de kurulmuştur Türkçe baskı yapan ilk matbaa ise Osmanlı Devleti nin Paris Elçisi Yirmisekiz Çelebi Mehmet Efendi nin 1732 oğlu Çelebi Sait Mehmet Efendi 1761 ile Macar asıllı İbrahim Müteferrika nın 1674 1745 ortak girişimleri sonucunda Padişah III Ahmet 1703 1730 döneminde Sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa nın 1660 1730 desteği ile 1727 yılında İstanbul da açılmıştır Vankulu Mehmet Efendi nin 1592 Cevheri nin 1010 yazdığı Arapça es Sıhâh adlı eserden çevirdiği Kitab ı Lügt ı Vankulu adlı iki ciltlik sözlük 31 Ocak 1729 da bu matbaada basılıp yayımlanan ilk eserdir Darü t Tıbaatül âmire adı verilen bu matbaada basılan ilk Türkçe tıp kitabı ise Hekimbaşı Mustafa Behçet Efendi nin 1817 de basılan Tertib i Ecza adlı risalesidir Bu risale 14 sayfa olup Mehmed Edip b Mehmed Dervişin Nehcetü l Menâzil adlı kitabının sonuna eklenerek yayımlanmıştır Milli Kütüphane de kaydına rastlayamadığımız bu kitap Erzurum Atatürk Üniversitesi Kütüphanesi nde bulunan Seyfeddin Özege nin bağışladığı kitaplıkta BDK ÖZEGE 15333 de kayıtlıdır Bu kitap Resulzâde Mehmed Edib b Mehmed Derviş yazarlı 256 14 sayfalı olup İstanbul da Darü t Tıbaatü l âmire matbaasında 1817 Hicri 1232 yılında basılmıştır 14 Mart 1827 de İstanbul da açılan Tıbhane i Amire de eğitimin Türkçe olmaması Türkçe tıp kitaplarının basımının uzun süre sınırlı sayıda kalmasına sebep olmuştur Önce 1867 de açılan Mekteb i Tıbbiye i Mülkiye de Sivil Tıp Okulu sonra da 1870 de Mekteb i Tbbiye i Şahane de Askeri Tıp Okulu başlatılan Türkçe tıp eğitiminin ardından Türkçe basılan tıp kitaplarının sayısında artış olmuştur 1900 lü yıllarda gittikçe artan tıp kitapları basımı Türkçe tıp eğitiminin yaygınlaşması ile önemli sayılara ulaşmıştır Bugüne kadar ülkemizde basılan Türkçe tıp kitaplarının sayısı adları veya özellikleri ile ilgili bilgiler henüz tam ve yeterli değildir Özellikle Latin harflerinin kabul edildiği 1 Kasım 1928 tarihine kadar basılmış Arap harfli Türkçe tıp kitaplarına ait bilgiler daha da sınırlıdır

Son yapılan araştırmalarda tahta kalıplarla ilk baskı örneklerinin doğu Asya da V yüzyıldan itibaren Uygur Türkleri ve devamında VIII yüzyıldan itibaren Çinliler tarafından kullanıldığı tezi öne çıkmaya başlamıştır Basılı örneği British Library de bulunan ilk kitabın Çin de 11 Mayıs 868 tarihinde basılmış Diamond Sutra olduğu kabul edilir Daha sonra batıya yapılan göçler ve ticari yollarla Avrupa da da öğrenilen bu teknik geliştirilmiş ve 1446 50 yıllarında Almanya da Johannes Gutenberg 1399 1468 tarafından bugünkü matbaacılığın ilk uygulamaları başlatılmıştır Osmanlı Devleti sınırları içinde ilk matbaa yaygın bilinen tarihin çok öncesinde II Bayezid 1481 1512 zamanında açılmıştır İlk matbaa İspanyadaki engizisyon zulmünden kaçan Musevi David ve Samual İbn Nahmias kardeşler tarafından 13 Aralık 1493 te İstanbul da kurulmuştur Bu matbaada basılan ilk kitap Yakup ben Asher in Arba ah Turim eseridir Daha sonra 1510 da Selanik te 1519 da Halep te 1554 te Edirne de 1605 te Şam da 1646 da İzmir de yeni matbaalar da kurulmuştur İstanbul da ikinci matbaa 1567 de üçüncü matbaa da 1627 de kurulmuştur Türkçe baskı yapan ilk matbaa ise Osmanlı Devleti nin Paris Elçisi Yirmisekiz Çelebi Mehmet Efendi nin 1732 oğlu Çelebi Sait Mehmet Efendi 1761 ile Macar asıllı İbrahim Müteferrika nın 1674 1745 ortak girişimleri sonucunda Padişah III Ahmet 1703 1730 döneminde Sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa nın 1660 1730 desteği ile 1727 yılında İstanbul da açılmıştır Vankulu Mehmet Efendi nin 1592 Cevheri nin 1010 yazdığı Arapça es Sıhâh adlı eserden çevirdiği Kitab ı Lügt ı Vankulu adlı iki ciltlik sözlük 31 Ocak 1729 da bu matbaada basılıp yayımlanan ilk eserdir Darü t Tıbaatül âmire adı verilen bu matbaada basılan ilk Türkçe tıp kitabı ise Hekimbaşı Mustafa Behçet Efendi nin 1817 de basılan Tertib i Ecza adlı risalesidir Bu risale 14 sayfa olup Mehmed Edip b Mehmed Dervişin Nehcetü l Menâzil adlı kitabının sonuna eklenerek yayımlanmıştır Milli Kütüphane de kaydına rastlayamadığımız bu kitap Erzurum Atatürk Üniversitesi Kütüphanesi nde bulunan Seyfeddin Özege nin bağışladığı kitaplıkta BDK ÖZEGE 15333 de kayıtlıdır Bu kitap Resulzâde Mehmed Edib b Mehmed Derviş yazarlı 256 14 sayfalı olup İstanbul da Darü t Tıbaatü l âmire matbaasında 1817 Hicri 1232 yılında basılmıştır 14 Mart 1827 de İstanbul da açılan Tıbhane i Amire de eğitimin Türkçe olmaması Türkçe tıp kitaplarının basımının uzun süre sınırlı sayıda kalmasına sebep olmuştur Önce 1867 de açılan Mekteb i Tıbbiye i Mülkiye de Sivil Tıp Okulu sonra da 1870 de Mekteb i Tbbiye i Şahane de Askeri Tıp Okulu başlatılan Türkçe tıp eğitiminin ardından Türkçe basılan tıp kitaplarının sayısında artış olmuştur 1900 lü yıllarda gittikçe artan tıp kitapları basımı Türkçe tıp eğitiminin yaygınlaşması ile önemli sayılara ulaşmıştır Bugüne kadar ülkemizde basılan Türkçe tıp kitaplarının sayısı adları veya özellikleri ile ilgili bilgiler henüz tam ve yeterli değildir Özellikle Latin harflerinin kabul edildiği 1 Kasım 1928 tarihine kadar basılmış Arap harfli Türkçe tıp kitaplarına ait bilgiler daha da sınırlıdır

Son yapılan araştırmalarda tahta kalıplarla ilk baskı örneklerinin doğu Asya da V yüzyıldan itibaren Uygur Türkleri ve devamında VIII yüzyıldan itibaren Çinliler tarafından kullanıldığı tezi öne çıkmaya başlamıştır Basılı örneği British Library de bulunan ilk kitabın Çin de 11 Mayıs 868 tarihinde basılmış Diamond Sutra olduğu kabul edilir Daha sonra batıya yapılan göçler ve ticari yollarla Avrupa da da öğrenilen bu teknik geliştirilmiş ve 1446 50 yıllarında Almanya da Johannes Gutenberg 1399 1468 tarafından bugünkü matbaacılığın ilk uygulamaları başlatılmıştır Osmanlı Devleti sınırları içinde ilk matbaa yaygın bilinen tarihin çok öncesinde II Bayezid 1481 1512 zamanında açılmıştır İlk matbaa İspanyadaki engizisyon zulmünden kaçan Musevi David ve Samual İbn Nahmias kardeşler tarafından 13 Aralık 1493 te İstanbul da kurulmuştur Bu matbaada basılan ilk kitap Yakup ben Asher in Arba ah Turim eseridir Daha sonra 1510 da Selanik te 1519 da Halep te 1554 te Edirne de 1605 te Şam da 1646 da İzmir de yeni matbaalar da kurulmuştur İstanbul da ikinci matbaa 1567 de üçüncü matbaa da 1627 de kurulmuştur Türkçe baskı yapan ilk matbaa ise Osmanlı Devleti nin Paris Elçisi Yirmisekiz Çelebi Mehmet Efendi nin 1732 oğlu Çelebi Sait Mehmet Efendi 1761 ile Macar asıllı İbrahim Müteferrika nın 1674 1745 ortak girişimleri sonucunda Padişah III Ahmet 1703 1730 döneminde Sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa nın 1660 1730 desteği ile 1727 yılında İstanbul da açılmıştır Vankulu Mehmet Efendi nin 1592 Cevheri nin 1010 yazdığı Arapça es Sıhâh adlı eserden çevirdiği Kitab ı Lügt ı Vankulu adlı iki ciltlik sözlük 31 Ocak 1729 da bu matbaada basılıp yayımlanan ilk eserdir Darü t Tıbaatül âmire adı verilen bu matbaada basılan ilk Türkçe tıp kitabı ise Hekimbaşı Mustafa Behçet Efendi nin 1817 de basılan Tertib i Ecza adlı risalesidir Bu risale 14 sayfa olup Mehmed Edip b Mehmed Dervişin Nehcetü l Menâzil adlı kitabının sonuna eklenerek yayımlanmıştır Milli Kütüphane de kaydına rastlayamadığımız bu kitap Erzurum Atatürk Üniversitesi Kütüphanesi nde bulunan Seyfeddin Özege nin bağışladığı kitaplıkta BDK ÖZEGE 15333 de kayıtlıdır Bu kitap Resulzâde Mehmed Edib b Mehmed Derviş yazarlı 256 14 sayfalı olup İstanbul da Darü t Tıbaatü l âmire matbaasında 1817 Hicri 1232 yılında basılmıştır 14 Mart 1827 de İstanbul da açılan Tıbhane i Amire de eğitimin Türkçe olmaması Türkçe tıp kitaplarının basımının uzun süre sınırlı sayıda kalmasına sebep olmuştur Önce 1867 de açılan Mekteb i Tıbbiye i Mülkiye de Sivil Tıp Okulu sonra da 1870 de Mekteb i Tbbiye i Şahane de Askeri Tıp Okulu başlatılan Türkçe tıp eğitiminin ardından Türkçe basılan tıp kitaplarının sayısında artış olmuştur 1900 lü yıllarda gittikçe artan tıp kitapları basımı Türkçe tıp eğitiminin yaygınlaşması ile önemli sayılara ulaşmıştır Bugüne kadar ülkemizde basılan Türkçe tıp kitaplarının sayısı adları veya özellikleri ile ilgili bilgiler henüz tam ve yeterli değildir Özellikle Latin harflerinin kabul edildiği 1 Kasım 1928 tarihine kadar basılmış Arap harfli Türkçe tıp kitaplarına ait bilgiler daha da sınırlıdır

Son yapılan araştırmalarda tahta kalıplarla ilk baskı örneklerinin doğu Asya da V yüzyıldan itibaren Uygur Türkleri ve devamında VIII yüzyıldan itibaren Çinliler tarafından kullanıldığı tezi öne çıkmaya başlamıştır Basılı örneği British Library de bulunan ilk kitabın Çin de 11 Mayıs 868 tarihinde basılmış Diamond Sutra olduğu kabul edilir Daha sonra batıya yapılan göçler ve ticari yollarla Avrupa da da öğrenilen bu teknik geliştirilmiş ve 1446 50 yıllarında Almanya da Johannes Gutenberg 1399 1468 tarafından bugünkü matbaacılığın ilk uygulamaları başlatılmıştır Osmanlı Devleti sınırları içinde ilk matbaa yaygın bilinen tarihin çok öncesinde II Bayezid 1481 1512 zamanında açılmıştır İlk matbaa İspanyadaki engizisyon zulmünden kaçan Musevi David ve Samual İbn Nahmias kardeşler tarafından 13 Aralık 1493 te İstanbul da kurulmuştur Bu matbaada basılan ilk kitap Yakup ben Asher in Arba ah Turim eseridir Daha sonra 1510 da Selanik te 1519 da Halep te 1554 te Edirne de 1605 te Şam da 1646 da İzmir de yeni matbaalar da kurulmuştur İstanbul da ikinci matbaa 1567 de üçüncü matbaa da 1627 de kurulmuştur Türkçe baskı yapan ilk matbaa ise Osmanlı Devleti nin Paris Elçisi Yirmisekiz Çelebi Mehmet Efendi nin 1732 oğlu Çelebi Sait Mehmet Efendi 1761 ile Macar asıllı İbrahim Müteferrika nın 1674 1745 ortak girişimleri sonucunda Padişah III Ahmet 1703 1730 döneminde Sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa nın 1660 1730 desteği ile 1727 yılında İstanbul da açılmıştır Vankulu Mehmet Efendi nin 1592 Cevheri nin 1010 yazdığı Arapça es Sıhâh adlı eserden çevirdiği Kitab ı Lügt ı Vankulu adlı iki ciltlik sözlük 31 Ocak 1729 da bu matbaada basılıp yayımlanan ilk eserdir Darü t Tıbaatül âmire adı verilen bu matbaada basılan ilk Türkçe tıp kitabı ise Hekimbaşı Mustafa Behçet Efendi nin 1817 de basılan Tertib i Ecza adlı risalesidir Bu risale 14 sayfa olup Mehmed Edip b Mehmed Dervişin Nehcetü l Menâzil adlı kitabının sonuna ekle

Son yapılan araştırmalarda tahta kalıplarla ilk baskı örneklerinin doğu Asya da V yüzyıldan itibaren Uygur Türkleri ve devamında VIII yüzyıldan itibaren Çinliler tarafından kullanıldığı tezi öne çıkmaya başlamıştır Basılı örneği British Library de bulunan ilk kitabın Çin de 11 Mayıs 868 tarihinde basılmış Diamond Sutra olduğu kabul edilir Daha sonra batıya yapılan göçler ve ticari yollarla Avrupa da da öğrenilen bu teknik geliştirilmiş ve 1446 50 yıllarında Almanya da Johannes Gutenberg 1399 1468 tarafından bugünkü matbaacılığın ilk uygulamaları başlatılmıştır Osmanlı Devleti sınırları içinde ilk matbaa yaygın bilinen tarihin çok öncesinde II Bayezid 1481 1512 zamanında açılmıştır İlk matbaa İspanyadaki engizisyon zulmünden kaçan Musevi David ve Samual İbn Nahmias kardeşler tarafından 13 Aralık 1493 te İstanbul da kurulmuştur Bu matbaada basılan ilk kitap Yakup ben Asher in Arba ah Turim eseridir Daha sonra 1510 da Selanik te 1519 da Halep te 1554 te Edirne de 1605 te Şam da 1646 da İzmir de yeni matbaalar da kurulmuştur İstanbul da ikinci matbaa 1567 de üçüncü matbaa da 1627 de kurulmuştur Türkçe baskı yapan ilk matbaa ise Osmanlı Devleti nin Paris Elçisi Yirmisekiz Çelebi Mehmet Efendi nin 1732 oğlu Çelebi Sait Mehmet Efendi 1761 ile Macar asıllı İbrahim Müteferrika nın 1674 1745 ortak girişimleri sonucunda Padişah III Ahmet 1703 1730 döneminde Sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa nın 1660 1730 desteği ile 1727 yılında İstanbul da açılmıştır Vankulu Mehmet Efendi nin 1592 Cevheri nin 1010 yazdığı Arapça es Sıhâh adlı eserden çevirdiği Kitab ı Lügt ı Vankulu adlı iki ciltlik sözlük 31 Ocak 1729 da bu matbaada basılıp yayımlanan ilk eserdir Darü t Tıbaatül âmire adı verilen bu matbaada basılan ilk Türkçe tıp kitabı ise Hekimbaşı Mustafa Behçet Efendi nin 1817 de basılan Tertib i Ecza adlı risalesidir Bu risale 14 sayfa olup Mehmed Edip b Mehmed Dervişin Nehcetü l Menâzil adlı kitabının sonuna eklenerek yayımlanmıştır Milli Kütüphane de kaydına rastlayamadığımız bu kitap Erzurum Atatürk Üniversitesi Kütüphanesi nde bulunan Seyfeddin Özege nin bağışladığı kitaplıkta BDK ÖZEGE 15333 de kayıtlıdır Bu kitap Resulzâde Mehmed Edib b Mehmed Derviş yazarlı 256 14 sayfalı olup İstanbul da Darü t Tıbaatü l âmire matbaasında 1817 Hicri 1232 yılında basılmıştır 14 Mart 1827 de İstanbul da açılan Tıbhane i Amire de eğitimin Türkçe olmaması Türkçe tıp kitaplarının basımının uzun süre sınırlı sayıda kalmasına sebep olmuştur Önce 1867 de açılan Mekteb i Tıbbiye i Mülkiye de Sivil Tıp Okulu sonra da 1870 de Mekteb i Tbbiye i Şahane de Askeri Tıp Okulu başlatılan Türkçe tıp eğitiminin ardından Türkçe basılan tıp kitaplarının sayısında artış olmuştur 1900 lü yıllarda gittikçe artan tıp kitapları basımı Türkçe tıp eğitiminin yaygınlaşması ile önemli sayılara ulaşmıştır Bugüne kadar ülkemizde basılan Türkçe tıp kitaplarının sayısı adları veya özellikleri ile ilgili bilgiler henüz tam ve yeterli değildir Özellikle Latin harflerinin kabul edildiği 1 Kasım 1928 tarihine kadar basılmış Arap harfli Türkçe tıp kitaplarına ait bilgiler daha da sınırlıdır