Milli Mücadele de Kilis
Atatürk Araştırma Merkezi
Bu çalışmanın amacı 1 Dünya Savaşı sonunda Osmanlı Devleti ne imzalatılan Mondros Ateşkes Antlaşması nın 7 maddesine dayanarak İtilaf güçleri tarafından işgal edilen Kilis ve çevresindeki kurtuluş mücadelesinin incelenip bölgenin mücadelede oynadığı rolün ve hizmetlerinin ortaya konulmasıdır Milli Mücadele döneminde Kilis ve havalisinin mücadeleye katkıları konusunda bu eser hazırlanıncaya kadar pek çok hatıra ve birkaç adet de eser yayınlanmış olup yayınlanan eserlerde arşiv çalışması hemen hemen yok gibidir Arşiv belgelerinin taranmaması ve bilgi ve belgelerin tarih metodolojisine uygun bilimsel bir süzgeçten geçirilmemiş olması bu alanda büyük bir boşluk olduğunu ortaya koymuştur Çalışmamızda daha önce yayınlanan hatıralar ve belgeler tekrar gözden geçirilmiş özellikle arşiv belgelerine ağırlık verilmiş bazı hatıralardan ise eserde ilk defa bahsedilmiştir Kilis in il sınırları konumuz olan Milli Mücadele de Kilis açısından son derece önemlidir Çünkü günümüzde Kilis in Türkiye Cumhuriyeti mülki idare taksimatında küçük bir araziye sahip olduğunu görüyoruz Halbuki inceleme konumuz içindeki olaylar 1918 1921 yılları arasında ve Kilis in o tarihteki mülki idare haritası içinde cereyan etmiştir Bu yüzden konumuzun incelenmesi aşamasında bugün başka bir devlette yani Suriye nin topraklarında kalan bölgelerde cereyan eden olaylara da değinilecektir Çünkü bu topraklar o günkü devlet yapısı içinde Kilis Kazası sınırlarına dühildi Sonuç olarak bugünkü Kilis il sınırları dışında kalan yerleşim yerlerinin sayısı az değildir Bu yerleşim yerlerinin de Milli Mücadele yıllarında Kilis Kazası sınırları içinde yer alması hasebiyle bu yörelerde de cereyan eden olaylar irdelenmiştir Çalışmanın giriş bölümünde Kilis yöresi ile ilgili coğrafi bilgiler Kilis in tarihçesi 1 Dünya Savaşı sonrası ülkenin genel durumu ile ilgili kısa bilgiler verilmiştir Birinci bölümde Kilis in İngilizler tarafından işgali ikinci bölümde Kilis te Fransız işgalinin ilk dönemi üçüncü bölümde geçici mütareke ve Fransız işgalinin ikinci dönemi ve bu dönemde Kilis halkının Antep in kurtuluş mücadelesine katkıları ortaya konulmaya çalışılmış ayrıca Milli Mücadele öncesi ve Milli Mücadele yıllarında bölgede Ermenilerin faaliyetlerine değinilmiş dördüncü bölümde ise Araplarla ilişkiler ve Ankara Antlaşması ile Kilis in işgalden kurtuluşu kurtuluş sonrası Kilis in sınır problemleri üzerinde durulmuştur
