Mızraklı İlmihal Risaleler ve Tercümeleri — Kolektif

Miftâhu l cenne olarak da bilinen ve Osmanlılar da ilmihal adının kullanıldığı ilk eser olan Mızraklı İlmihal in müellifi ve hangi tarihte yazıldığı kesin olarak tespit edilememiştir Esere mızraklı diye isim verilmesinin kaynağı hakkında kesin bir bilgi bulunmamakla birlikte bu kitabın genellikle kapağında ya da ilk sayfalarında yer alan sancak ve mızrak şekilleriyle ilgili olabileceği gibi eserin belirlenebilen tek yazma nüshasında Süleymaniye Ktp Yazma Bağışlar nr 1164 görülen Mızraklı Efendi ifadesiyle de Arpaguş s 38 bağlantılı olabilir Kitapta zikredilen kaynaklar dikkate alındığında Mızraklı İlmihal in 17 yüzyıldan sonra yazıldığı ortaya çıkmaktadır Eserin yazma nüshaları arasındaki içerik farklılıkları değişik tarihlere ait matbu nüshalarında da görülmektedir Bu farklılıklar belirli dönemlerde kitaba ilâvelerin yapıldığını düşündürmektedir Yazma nüshaya göre kitapta abdest gusül teyemmüm namaz oruç hac peygamberlerin sıfatları imanla ilgili hususlar meleklere ve kitaplara iman Allah ın sıfatları elli dört farz ahkâm ı şer iyye tanımları küfür ve şirk konularına yer verilmiştir Eserin pek çok baskısının kenarında namaz dua ve ahlâka dair küçük risâleler bulunmaktadır Hacimlerine göre yapılan tasnifte muhtasar ilmihaller grubunda yer alan Mızraklı İlmihal de akaid ibadet ve ahlâka dair konuların bir sistematiğe ve ilmi bir tanzime göre düzenlenmediği görülmektedir Meselâ kitabın başında namaz hakkında kısa bilgiler verildikten sonra oruçla ilgili hükümlere geçilmiş gusül teyemmüm ve abdestin ardından tekrar namazın farzları vâcipleri âdâbı vb konulara temas edilmiş inanç ve ahlâk konuları ele alınmıştır Eserde özellikle namaz hakkında ayrıntılı hükümlere yer verilirken zekât hac ve kurban bahisleri üzerinde kısaca durulmuştur İnanç ibadet ve ahlâk konularının bir bütün halinde sunulmaya çalışıldığı kitapta özendirici bir üslûp kullanılarak fıkhî hükümlerin yanında amellerin faziletlerine de değinilmiştir Mızraklı İlmihal de Hanefî fıkıh kitaplarından İbn Nüceym in el Eşbâh ve n nezâ ir Halebî nin Mülteka l ebhur Ebû Bekir el Haddâd ın es Sirâcü l vehhâc adlı eserlerinin yanı sıra Ebüssuûd Efendi nin fetvalarına ve Birgivî nin Türkçe bir ilmihal kitabı olan Vasiyetnâme sine de Risâle i Birgivî atıfta bulunulmuştur Eserde genellikle Hanefî mezhebinde tercih edilen görüşler bir araya getirilmiş ihtilâflı meselelere yer verilmemiştir Bununla birlikte bazı konularda mezhep içindeki farklı görüşler de aktarılmıştır Sade bir dilin ve kısa cümleli basit anlatım tekniğinin kullanıldığı Mızraklı İlmihal Osmanlı toplumunda en çok okunan ve ezberlenen eserler arasında yer almıştır Eser ilki İstanbul da 1258 1842 yılında olmak üzere pek çok defa basılmıştır Özege III 1140 Mızraklı İlmihal adı ve Latin harfleri ile yayımlanan kitapların önemli bir kısmı metne bağlı kalmaya özen göstermemiş bir kısmı ise eserin yalnız adını kullanmıştır

Miftâhu l cenne olarak da bilinen ve Osmanlılar da ilmihal adının kullanıldığı ilk eser olan Mızraklı İlmihal in müellifi ve hangi tarihte yazıldığı kesin olarak tespit edilememiştir Esere mızraklı diye isim verilmesinin kaynağı hakkında kesin bir bilgi bulunmamakla birlikte bu kitabın genellikle kapağında ya da ilk sayfalarında yer alan sancak ve mızrak şekilleriyle ilgili olabileceği gibi eserin belirlenebilen tek yazma nüshasında Süleymaniye Ktp Yazma Bağışlar nr 1164 görülen Mızraklı Efendi ifadesiyle de Arpaguş s 38 bağlantılı olabilir Kitapta zikredilen kaynaklar dikkate alındığında Mızraklı İlmihal in 17 yüzyıldan sonra yazıldığı ortaya çıkmaktadır Eserin yazma nüshaları arasındaki içerik farklılıkları değişik tarihlere ait matbu nüshalarında da görülmektedir Bu farklılıklar belirli dönemlerde kitaba ilâvelerin yapıldığını düşündürmektedir Yazma nüshaya göre kitapta abdest gusül teyemmüm namaz oruç hac peygamberlerin sıfatları imanla ilgili hususlar meleklere ve kitaplara iman Allah ın sıfatları elli dört farz ahkâm ı şer iyye tanımları küfür ve şirk konularına yer verilmiştir Eserin pek çok baskısının kenarında namaz dua ve ahlâka dair küçük risâleler bulunmaktadır Hacimlerine göre yapılan tasnifte muhtasar ilmihaller grubunda yer alan Mızraklı İlmihal de akaid ibadet ve ahlâka dair konuların bir sistematiğe ve ilmi bir tanzime göre düzenlenmediği görülmektedir Meselâ kitabın başında namaz hakkında kısa bilgiler verildikten sonra oruçla ilgili hükümlere geçilmiş gusül teyemmüm ve abdestin ardından tekrar namazın farzları vâcipleri âdâbı vb konulara temas edilmiş inanç ve ahlâk konuları ele alınmıştır Eserde özellikle namaz hakkında ayrıntılı hükümlere yer verilirken zekât hac ve kurban bahisleri üzerinde kısaca durulmuştur İnanç ibadet ve ahlâk konularının bir bütün halinde sunulmaya çalışıldığı kitapta özendirici bir üslûp kullanılarak fıkhî hükümlerin yanında amellerin faziletlerine de değinilmiştir Mızraklı İlmihal de Hanefî fıkıh kitaplarından İbn Nüceym in el Eşbâh ve n nezâ ir Halebî nin Mülteka l ebhur Ebû Bekir el Haddâd ın es Sirâcü l vehhâc adlı eserlerinin yanı sıra Ebüssuûd Efendi nin fetvalarına ve Birgivî nin Türkçe bir ilmihal kitabı olan Vasiyetnâme sine de Risâle i Birgivî atıfta bulunulmuştur Eserde genellikle Hanefî mezhebinde tercih edilen görüşler bir araya getirilmiş ihtilâflı meselelere yer verilmemiştir Bununla birlikte bazı konularda mezhep içindeki farklı görüşler de aktarılmıştır Sade bir dilin ve kısa cümleli basit anlatım tekniğinin kullanıldığı Mızraklı İlmihal Osmanlı toplumunda en çok okunan ve ezberlenen eserler arasında yer almıştır Eser ilki İstanbul da 1258 1842 yılında olmak üzere pek çok defa basılmıştır Özege III 1140 Mızraklı İlmihal adı ve Latin harfleri ile yayımlanan kitapların önemli bir kısmı metne bağlı kalmaya özen göstermemiş bir kısmı ise eserin yalnız adını kullanmıştır

Mızraklı İlmihal Hakkında Kısa Malumat Miftâhu l cenne olarak da bilinen ve Osmanlılar da ilmihal adının kullanıldığı ilk eser olan Mızraklı İlmihal in müellifi ve hangi tarihte yazıldığı kesin olarak tespit edilememiştir Esere mızraklı diye isim verilmesinin kaynağı hakkında kesin bir bilgi bulunmamakla birlikte bu kitabın genellikle kapağında ya da ilk sayfalarında yer alan sancak ve mızrak şekilleriyle ilgili olabileceği gibi eserin belirlenebilen tek yazma nüshasında Süleymaniye Ktp Yazma Bağışlar nr 1164 görülen Mızraklı Efendi ifadesiyle de Arpaguş s 38 bağlantılı olabilir Kitapta zikredilen kaynaklar dikkate alındığında Mızraklı İlmihal in 17 yüzyıldan sonra yazıldığı ortaya çıkmaktadır Eserin yazma nüshaları arasındaki içerik farklılıkları değişik tarihlere ait matbu nüshalarında da görülmektedir Bu farklılıklar belirli dönemlerde kitaba ilâvelerin yapıldığını düşündürmektedir Yazma nüshaya göre kitapta abdest gusül teyemmüm namaz oruç hac peygamberlerin sıfatları imanla ilgili hususlar meleklere ve kitaplara iman Allah ın sıfatları elli dört farz ahkâm ı şer iyye tanımları küfür ve şirk konularına yer verilmiştir Eserin pek çok baskısının kenarında namaz dua ve ahlâka dair küçük risâleler bulunmaktadır Hacimlerine göre yapılan tasnifte muhtasar ilmihaller grubunda yer alan Mızraklı İlmihal de akaid ibadet ve ahlâka dair konuların bir sistematiğe ve ilmi bir tanzime göre düzenlenmediği görülmektedir Meselâ kitabın başında namaz hakkında kısa bilgiler verildikten sonra oruçla ilgili hükümlere geçilmiş gusül teyemmüm ve abdestin ardından tekrar namazın farzları vâcipleri âdâbı vb konulara temas edilmiş inanç ve ahlâk konuları ele alınmıştır Eserde özellikle namaz hakkında ayrıntılı hükümlere yer verilirken zekât hac ve kurban bahisleri üzerinde kısaca durulmuştur İnanç ibadet ve ahlâk konularının bir bütün halinde sunulmaya çalışıldığı kitapta özendirici bir üslûp kullanılarak fıkhî hükümlerin yanında amellerin faziletlerine de değinilmiştir Mızraklı İlmihal de Hanefî fıkıh kitaplarından İbn Nüceym in el Eşbâh ve n nezâ ir Halebî nin Mülteka l ebhur Ebû Bekir el Haddâd ın es Sirâcü l vehhâc adlı eserlerinin yanı sıra Ebüssuûd Efendi nin fetvalarına ve Birgivî nin Türkçe bir ilmihal kitabı olan Vasiyetnâme sine de Risâle i Birgivî atıfta bulunulmuştur Eserde genellikle Hanefî mezhebinde tercih edilen görüşler bir araya getirilmiş ihtilâflı meselelere yer verilmemiştir Bununla birlikte bazı konularda mezhep içindeki farklı görüşler de aktarılmıştır Sade bir dilin ve kısa cümleli basit anlatım tekniğinin kullanıldığı Mızraklı İlmihal Osmanlı toplumunda en çok okunan ve ezberlenen eserler arasında yer almıştır Eser ilki İstanbul da 1258 1842 yılında olmak üzere pek çok defa basılmıştır Özege III 1140 Mızraklı İlmihal adı ve Latin harfleri ile yayımlanan kitapların önemli bir kısmı metne bağlı kalmaya özen göstermemiş bir kısmı ise eserin yalnız adını kullanmıştır Tanıtım Bülteninden