Modern Dinin Filozofu Henri Bergson — Emil Ott

Uzun zamandan beri hiçbir filozof Henri Bergsondan Paris France Collegede profesör daha çok heyecan ve etki uyandırmadı Uzman çevrelerde kuşkusuz ona karşı belki de çekingen davranılmaktadır Onun felsefesi gelenekten gelen felsefenin gittiği yoldan daha başka yollar izlemektedir o eski idelere rücû etmekte ama onları bugünkü çağa uygun olarak tamamıyla değiştirmektedir ve onlara dahiyane bir yaratıcı gücüyle yeni ideler eklemektedir Asıl ekolünü Bergson şimdiye kadar Fransada kurmuştur Ama her yerde felsefe yapan dünyada onunla hesaplaşılmakta ondan öğrenilmekte tek tek ideleri ondan alınmakta ya da kendi ideleri onun modeline göre genişletilmektedir En büyük etkiyi bu filozof kültürlü kimseler üzerine ika etmiştir En farklı hayat ve dünya görüşlerine o bir şeyler verecek görünmektedir En farklı dergilerde ve kitaplarda onun felsefesine bağlanılmaktadır Özellikle gençlik vecd ile ona kapılmıştır En yakın ve geleceği olan kültür hareketleri onun çevresinde dolanmaktadır Kitlelerde mayalanan ve ileriye yönelen kültür ideleri tekrar bir kez daha bir dâhi beyinde toplanmış ve netliğe kavuşmuş görünmektedir Bergsonda bir peygamberin ateşi ve şairane gücü vardır Bütün bir çağın önderi ve yol göstericisi kilometre taşı olabilmesi için Belki de bu yüzden İngiliz doğuşlu olmasına rağmen bir Fransız olmuştur Dünya görüşünün en karanlık bölgelerine ruh netliğinin ve dil güzelliğinin gerçek bir göz kamaştırıcı ışığını yaymaktadır Bütün kuru bilginlikten kaçınılmıştır en güç şeyler net ve kaygan görünmekte ve tükenmez değişen bir görkemin içinde hayalleri ortaya çıkmaktadır Kültürümüzün geleceğine bakan hiç kimse Bergsonu görmezlikten gelemez O kuşkusuz daha bitmiş değildir o kendi ve felsefesi Bunun sebebi çağ ve sorunudur Ama düşünüşünün bir taslağı orada mevcuttur ve en önemli duvarların şimdiden tepe noktasına yükseldiği görülmektedir Bu tepe noktası dindir Bergson onu daha özel olarak mülahaza etmemiştir Denilebilir ki onun hiçbir konuyu tek başına münferit olarak tahkik edememesi felsefesinin mahiyetiyle bağlamlıdır Bu konu daima sadece merkez noktasını teşkil eder ki oradan yola çıkarak sayısız konular titreşime maruz kalırlar Alman hayatın hakkını veren bir birliği ayıramaz ve bulamaz daima Fransız daha başlangıçtan çoklukta daha çok birlik görür ve böylece hayata daha yakın kalır

Uzun zamandan beri hiçbir filozof Henri Bergsondan Paris France Collegede profesör daha çok heyecan ve etki uyandırmadı Uzman çevrelerde kuşkusuz ona karşı belki de çekingen davranılmaktadır Onun felsefesi gelenekten gelen felsefenin gittiği yoldan daha başka yollar izlemektedir o eski idelere rücû etmekte ama onları bugünkü çağa uygun olarak tamamıyla değiştirmektedir ve onlara dahiyane bir yaratıcı gücüyle yeni ideler eklemektedir Asıl ekolünü Bergson şimdiye kadar Fransada kurmuştur Ama her yerde felsefe yapan dünyada onunla hesaplaşılmakta ondan öğrenilmekte tek tek ideleri ondan alınmakta ya da kendi ideleri onun modeline göre genişletilmektedir En büyük etkiyi bu filozof kültürlü kimseler üzerine ika etmiştir En farklı hayat ve dünya görüşlerine o bir şeyler verecek görünmektedir En farklı dergilerde ve kitaplarda onun felsefesine bağlanılmaktadır Özellikle gençlik vecd ile ona kapılmıştır En yakın ve geleceği olan kültür hareketleri onun çevresinde dolanmaktadır Kitlelerde mayalanan ve ileriye yönelen kültür ideleri tekrar bir kez daha bir dâhi beyinde toplanmış ve netliğe kavuşmuş görünmektedir Bergsonda bir peygamberin ateşi ve şairane gücü vardır Bütün bir çağın önderi ve yol göstericisi kilometre taşı olabilmesi için Belki de bu yüzden İngiliz doğuşlu olmasına rağmen bir Fransız olmuştur Dünya görüşünün en karanlık bölgelerine ruh netliğinin ve dil güzelliğinin gerçek bir göz kamaştırıcı ışığını yaymaktadır Bütün kuru bilginlikten kaçınılmıştır en güç şeyler net ve kaygan görünmekte ve tükenmez değişen bir görkemin içinde hayalleri ortaya çıkmaktadır Kültürümüzün geleceğine bakan hiç kimse Bergsonu görmezlikten gelemez O kuşkusuz daha bitmiş değildir o kendi ve felsefesi Bunun sebebi çağ ve sorunudur Ama düşünüşünün bir taslağı orada mevcuttur ve en önemli duvarların şimdiden tepe noktasına yükseldiği görülmektedir Bu tepe noktası dindir Bergson onu daha özel olarak mülahaza etmemiştir Denilebilir ki onun hiçbir konuyu tek başına münferit olarak tahkik edememesi felsefesinin mahiyetiyle bağlamlıdır Bu konu daima sadece merkez noktasını teşkil eder ki oradan yola çıkarak sayısız konular titreşime maruz kalırlar Alman hayatın hakkını veren bir birliği ayıramaz ve bulamaz daima Fransız daha başlangıçtan çoklukta daha çok birlik görür ve böylece hayata daha yakın kalır

Uzun zamandan beri hiç bir filozof Henri Bergson dan Paris France College de profesör daha çok heyecan ve etki uyandıramadı Uzman çevrelerde kuşkusuz ona karşı belki de çekingen davranılmaktadır Onun felsefi gelenekten gittiği yoldan daha başka yollar izlemektedir O eski idelere rücu etmekte ama onları bugünkü çağa uygun olarak tamamıyla değiştirmektedir ve onlara dahiyane bir yaratıcı yeni ideler eklemektedir Asıl ekolünü Bergson şimdiye kadar Fransa da kurmuştur Felsefe yapılan her yerde onunla hesaplaşılmakta ondan öğrenilmekte tek tek ideleri ondan alınmakta yada kendi ideleri onun modeline göre genişletilmektedir Farklı hayat ve dünya görüşlerine O bir şeyler verecek görünmektedir Değişik dergilerde ve kitaplarda onun felsefesine bağlanılmaktadır Özellikle gençlik vecd ile ona kapılmıştır En yakın ve geleceği olan kültür hareketleri O nun çevresinde dönmektedir Kitlelerde mayalanan ve ileriye yönelen kültür ideleri tekrar bir kez daha bir dahi beyinde toplanmış ve netliğe kavuşmuş görünmektedir Bergson da bir peygamberin ateşi ve şairane gücü vardır Bütün bir çağın önderi ve yol göstericisi kilometre taşı olabilmesi için Belki de bu yüzden İngiliz doğuşlu olmasına rağmen bir Fransız olmuştur Dünya görüşünün en karanlık bölgelerine ruh netliğinin ve dil güzelliğinin gerçek bir göz kamaştırıcı ışığını yaymaktadır Bütün kuru bilginlikten kaçınılmıştır