Mu tezile nin Basra ve Bağdat Ekollerine Ayrılış Süreci — Mahfuz Geylani

Mu tezile hakkında gerek Batılı ve gerekse İslâm düşünürleri ta rafından çeşitli çalışmalar ve araştırmalar yapılmıştır Ancak Mu tezi le nin Basra ve Bağdat ekollerine ayrılışı hakkında müstakil bir çalışma yapılmadığından söz konusu mezhebin ekollere ayrılışının arka planın da yatan sebeplerin anlaşılmasının faydalı olacağı hususunu göz önün de bulundurarak bu konuyu çalışmayı uygun gördük Mu tezile nin Basra ve Bağdat Ekollerine Ayrılış Süreci isimli çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır Birinci bölümde Mu tezile nin doğuşu Mu tezile nin isimlendiril me proplemi ve Mu tezile nin temel görüşleri hakkında bilgi verilmiştir İkinci bölümde Basra Mu tezile ekolü ve Bağdat Mu tezile eko lü Zeydiyye ilişkisi Bağdat Mu tezile ekolü Şia ilişkisi ve Bağdat Mu tezile ekolü İktidar ilişkisi bağlamında Bağdat Mu tezile ekolünün ayrılışı irdelenmiştir Üçüncü bölümde ise Basra ve Bağdat Mu tezile ekolü mensupları ile bu isim lerin temel görüşleri ve bunların İmâmet sorununa fikrî yak laşımlarına yer verilmiştir Bu bölümde ayrıca Mu tezile nin Basra ve Bağdat ekolünün İslâm düşüncesindeki yeri de ele alınmıştır

Mu tezile hakkında gerek Batılı ve gerekse İslâm düşünürleri ta rafından çeşitli çalışmalar ve araştırmalar yapılmıştır Ancak Mu tezi le nin Basra ve Bağdat ekollerine ayrılışı hakkında müstakil bir çalışma yapılmadığından söz konusu mezhebin ekollere ayrılışının arka planın da yatan sebeplerin anlaşılmasının faydalı olacağı hususunu göz önün de bulundurarak bu konuyu çalışmayı uygun gördük Mu tezile nin Basra ve Bağdat Ekollerine Ayrılış Süreci isimli çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır Birinci bölümde Mu tezile nin doğuşu Mu tezile nin isimlendiril me problemi ve Mu tezile nin temel görüşleri hakkında bilgi verilmiştir İkinci bölümde Basra Mu tezile ekolü ve Bağdat Mu tezile eko lü Zeydiyye ilişkisi Bağdat Mu tezile ekolü Şia ilişkisi ve Bağdat Mu tezile ekolü İktidar ilişkisi bağlamında Bağdat Mu tezile ekolünün ayrılışı irdelenmiştir Üçüncü bölümde ise Basra ve Bağdat Mu tezile ekolü mensupları ile bu isimlerin temel görüşleri ve bunların İmâmet sorununa fikrî yak laşımlarına yer verilmiştir Bu bölümde ayrıca Mu tezile nin Basra ve Bağdat ekolünün İslâm düşüncesindeki yeri de ele alınmıştır