Muhâkemetü l Lugateyn den Tarihî ve Çağdaş Türk Lehçelerine 100 Fiil — Sunay Deniz

Bu çalışma Ali Şir Nevayi nin Mu akemetü l Lugateyn adlı eserinde Türkçenin Farsçadan üstün bir dil olduğunu göstermek amacıyla Farsçada karşılığının bulunmadığını belirterek yer verdiği 100 fiilin tarihî ve çağdaş Türk lehçelerindeki izlerini incelemek amacıyla yapılmıştır Çalışmanın temelini oluşturan bu fiillerin Göktürk Uygur Karahanlı Harezm Kıpçak Eski Anadolu Çağatay ve Osmanlı Türkçesi gibi tarihî Türk yazı dillerindeki Türkiye Türkçesi Azerbaycan Türkçesi Türkmen Türkçesi Gagauz Türkçesi Özbek Türkçesi Yeni Uygur Türkçesi Kazak Türkçesi Tatar Türkçesi Karakalpak Türkçesi Nogay Türkçesi Kumuk Türkçesi Karaçay Malkar Türkçesi Başkurt Türkçesi Kırım Tatar Türkçesi Kırgız Türkçesi Kazan Tatar Türkçesi Hakas Türkçesi Altay Türkçesi ve Tuva Türkçesi gibi çağdaş Türk lehçelerindeki görünümleri araştırılmıştır Böylece Nevayi den miras kalan bu fiillerin tarihî süreçteki ve çağdaş lehçelerdeki serüvenleri ortaya konulmaya çalışılmıştır Bu fiiller türevleri anlamları ses ve şekil yapıları bakımından incelenmiştir

Bu çalışma Ali Şir Nevayi nin Muḥākemetü l Luġateyn adlı eserinde Türkçenin Farsçadan üstün bir dil olduğunu göstermek amacıyla Farsçada karşılığının bulunmadığını belirterek yer verdiği 100 fiilin tarihî ve çağdaş Türk lehçelerindeki izlerini incelemek amacıyla yapılmıştır Çalışmanın temelini oluşturan bu fiillerin Göktürk Uygur Karahanlı Harezm Kıpçak Eski Anadolu Çağatay ve Osmanlı Türkçesi gibi tarihî Türk yazı dillerindeki Türkiye Türkçesi Azerbaycan Türkçesi Türkmen Türkçesi Gagauz Türkçesi Özbek Türkçesi Yeni Uygur Türkçesi Kazak Türkçesi Tatar Türkçesi Karakalpak Türkçesi Nogay Türkçesi Kumuk Türkçesi Karaçay Malkar Türkçesi Başkurt Türkçesi Kırım Tatar Türkçesi Kırgız Türkçesi Kazan Tatar Türkçesi Hakas Türkçesi Altay Türkçesi ve Tuva Türkçesi gibi çağdaş Türk lehçelerindeki görünümleri araştırılmıştır Böylece Nevayi den miras kalan bu fiillerin tarihî süreçteki ve çağdaş lehçelerdeki serüvenleri ortaya konulmaya çalışılmıştır Bu fiiller türevleri anlamları ses ve şekil yapıları bakımından incelenmiştir

Bu çalışma Ali Şir Nevayi nin Muḥākemetü l Luġateyn adlı eserinde Türkçenin Farsçadan üstün bir dil olduğunu göstermek amacıyla Farsçada karşılığının bulunmadığını belirterek yer verdiği 100 fiilin tarihî ve çağdaş Türk lehçelerindeki izlerini incelemek amacıyla yapılmıştır Çalışmanın temelini oluşturan bu fiillerin Göktürk Uygur Karahanlı Harezm Kıpçak Eski Anadolu Çağatay ve Osmanlı Türkçesi gibi tarihî Türk yazı dillerindeki Türkiye Türkçesi Azerbaycan Türkçesi Türkmen Türkçesi Gagauz Türkçesi Özbek Türkçesi Yeni Uygur Türkçesi Kazak Türkçesi Tatar Türkçesi Karakalpak Türkçesi Nogay Türkçesi Kumuk Türkçesi Karaçay Malkar Türkçesi Başkurt Türkçesi Kırım Tatar Türkçesi Kırgız Türkçesi Kazan Tatar Türkçesi Hakas Türkçesi Altay Türkçesi ve Tuva Türkçesi gibi çağdaş Türk lehçelerindeki görünümleri araştırılmıştır Böylece Nevayi den miras kalan bu fiillerin tarihî süreçteki ve çağdaş lehçelerdeki serüvenleri ortaya konulmaya çalışılmıştır Bu fiiller türevleri anlamları ses ve şekil yapıları bakımından incelenmiştir