Multipl Skleroz da Nörorehabilitasyon
Hipokrat Kitabevi
Multipl Skleroz MS merkezi sinir sisteminin enflamatuar demiyelinizan hastalığı olup genellikle genç yetişkinleri etkileyen kronik otoimmün bir hastalıktır Alevlenen ve sonrasında azalan semptomların aynı zamanda çok çeşitli ve öngörülemez olması MS i tanımlaması ve tedavi edilmesi zor bir hastalık haline getirmiştir 1300 lerin sonlarından beri ilerleyici hastalığı olan ve MS şüphesi uyandıran bireyler gözlemlenmektedir 1822 yılı gibi erken bir dönemde bir İngiliz asilzadesinin günlüklerinde tanımlanan MS 1858 de bir İngiliz tıbbi illüstratör çizer tarafından bir anatomi kitabında tasvir edilmiştir Jean Cruveilhier isimli bir Fransız doktor MS li bir hastanın otopsisinde keşfedilen sertleşmiş doku alanlarını tanımlamak için ilk kez skleroz adaları terimini kullanmıştır Artık MS olarak bilinen ve o döneme kadar gizemli olan semptomatoloji ve ölüm sonrası örneklerde görülen patolojik değişiklikler arasında ilk kesin bağlantı ünlü nörolog Jean Martin Charcot tarafından 1868 yılında kurulmuştur 1800 ler ve 1900 lar boyunca MS tedavisinde yüzlerce tedavi denendiği ancak başarının sınırlı olduğu belirtilmektedir Son yıllarda MS tedavisinde büyük ilerlemeler kaydedilmiştir Ancak modifiye edici terapiler ve mevcut tedaviler ile hastalığı durdurmada veya tam iyileşme sağlamada istenen düzeye ulaşılamadığı için hastalık potansiyel olarak ciddi zayıflatıcı ve engellik oluşturacak bir durum olmaya devam etmektedir Jean Martin Charcot tarafından 1870 yılında tanımlanmasından sonra fizyoterapi ve rehabilitasyon MS tedavisinin önemli bir parçası olmuştur 1950 lerde yaygın olarak soğuk banyolar ve elektroterapi gibi fiziksel ajanların kullanımı aynı zamanda pasif ve aktif mobilizasyon uygulamaları tavsiye ediliyordu 1970 lerden önce her türlü fiziksel hareket ve egzersizin MS li bireylerde yorgunluğa ve yeni sorunlara neden olabileceği ve bu nedenle bunlardan kaçınılması gerektiği düşünülmekteydi Bununla birlikte zamanla fiziksel egzersizlerin MS li bireyler için yararlı etkileri olabileceği kabul edilmiştir MS li bireylerin yaşayabileceği kas tonusu kas kuvveti gövde kontrolü denge koordinasyon manuel beceriler ve günlük yaşam aktiviteleri yorgunluk ağrı bilişsel ve emosyonel durumlar otonomik bozukluklar mesane bağırsak ve cinsel fonksiyonlardaki problemler için uygulanabilecek egzersiz odaklı nörorehabilitasyon yaklaşımları aerobik kuvvetlendirme gevşeme su içi egzersizler vb geniş bir yelpazede ve bireye özgü olarak ele alınmaktadır Egzersizlerin yanı sıra elektrofiziksel ajanlar alternatif tedavi yaklaşımları örn akupunktur refleksoloji terapatik masaj örn manuel tedavi mauel lenf drenajı psikososyal yaklaşımlar ve vücut farkındalığı temelli yaklaşımların da fizyoterapi ve rehabilitasyon programlarında yer alması önerilmektedir Yeni teknolojilerin ortaya çıkışı robotik nöromodülasyon ve daha yakın zamanda da telerehabilitasyon içerikli nörorehabilitasyon yöntemleri gibi alternatif yaklaşımların kullanımına teşvik etmektedir Her bir fizyoterapi ve rehabilitasyon yaklaşımındaki temel amaç MS li bireyin engellik düzeyini azaltmak ve yaşam kalitesini artırmaktır Medulla spinalis yaralanması travmatik beyin hasarı ve inme dahil olmak üzere diğer birçok nörolojik bozukluğun aksine MS te standart bir semptom yoktur Semptom profili manyetik rezonans görüntülemedeki lezyon yükü ve hastalık seyri zamanla değişmektedir Fizyoterapistler uzun vadede her MS tanılı bireyin engellik düzeyini azaltmak ve yaşam kalitesini artırmak için hastayı ve hastanın mevcut problemlerini hedef noktası kabul eden bireysel ve esnek olarak şekillendirilebilen multidisipliner ve çok yönlü nörorehabilitasyon programı oluşturmalıdır MS li bireyin nörorehabilitasyonunda herhangi bir protokol veya zaman sınırı yoktur Çok sayıda problem çözme yöntemini müdahaleyi ve kaynağı kullanmak için eşsiz bir fırsat vardır Her biri kendi alanlarında çok değerli bölüm yazarları Saygıdeğer Hocalarımıza yoğun
