Müslümanın Edepleri — İmam ı Gazali

Her şeyi yoktan var eden bize İslâm nimetini bahşeden ve âlemlere rahmet olarak gönderdiği Hz Muhammede sallallahu aleyhi vesellem ümmet olmayı nasip eden Allah Teâlâya sonsuz hamdü senâlar olsun Yaratılmışların en şereflisi Allah Resûlüne onun şerefli âline ashabına onun miras olarak bıraktığı ilme güzel ahlâka sahip çıkanlara ve onun izinden gidenlere salâtü selâm olsun Elinizdeki eser İslâm âleminde yüzyıllardır Hüccetül İslâm İslâmın delili lakabıyla tanınan rabbânî âlim ve büyük mutasavvıf İmam Gazâlî hazretlerine rahmetullahi aleyh aittir O hayatı ilmî şahsiyeti yazdığı eserler ve hizmetleriyle İslâm dinine birçok hizmette bulunmuş İslâm âlimlerden biridir Bu eser hacmi küçük olmakla birlikte içerdiği konular itibariyle oldukça kıymetlidir Asıl adı el Edebü fîd Dîn olan bu eseri Arapça aslından Müslümanın Edepleri adıyla olabildiğince anlaşılır bir dille çevirmeye çalıştık Eser üzerinde yer yer dipnot çalışması yaptık İmam Gazâlî rahmetullahi aleyh Şâfiî mezhebine mensup bir âlim olduğu için ibadetlerle ilgili edepleri Şâfiî mezhebinin hükümlerine göre zikretmiştir biz de gerekli bazı yerlerde Hanefî mezhebine göre bildirilen hükümleri dipnotta belirttik Eser bir müslümanın Rabbine karşı kulluk âdâbından başlayarak günlük ibadetlerinde ve hayatında dikkat etmesi gereken edeplerden kısa ve öz olarak bahsetmektedir Yüce dinimiz bütün müslümanların güzel ahlâk ve edep sahibi olmalarını istemiş ve önemle bunun üzerinde durmuştur Nitekim Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi vesellem şöyle buyurmuştur Müminlerin en faziletlisi ahlâken en güzel olanıdır 1 Büyük âlim ve kâmil mürşid Mevlânâ Hâlid i Bağdâdî kuddise sırruhû edep hakkında şöyle der Edep hakikatte Allah Teâlâ tarafından ihsan edilen bir lutuftur Çünkü her makamın kendine uygun bir edebi vardır Bu edeplere riayet etmek için de sağlam bir himmete hatta ilhama ihtiyaç duyulur Nitekim Tasavvuf bütünüyle edeptir denilmiştir Ebû Hafs Haddâd hazretleri kuddise sırruhû ise şöyle der Tasavvuf tamamıyla edeplerden ibarettir Her vaktin halin ve makamın kendine göre bir edebi vardır Her kim bu vakitlerdeki edeplere uymaya devam ederse Hak dostlarının ulaştığı makama ulaşır Güzel ahlâk ve edep sahibi olmanın yolu Allah celle celâluhû ve Resûlünün sallallahu aleyhi vesellem İslâm âlimlerinin bildirdiği edeplere tavsiyelere ve nasihatlere uymaktan geçer Nitekim Allah Teâlâ insanı edep ve güzel ahlâkı kazanmaya ehil olarak yaratmıştır İşte bu eser güzel ahlâk ve edep sahibi olmanın yolunu veciz bir şekilde bizlere bildirmekte ve bizleri edep sahibi olup dünya ve ahirette mutlu olmaya davet etmektedir Bu önemli eserin çevrilmesini bize nasip eden yüce Mevlâmıza sonsuz şükürler olsun Bu çalışmaya vesile olan değerli büyüklerimizden Allah razı olsun Eserin hazırlanmasında ve okuyucularımıza sunulmasında yardımı olan ve emeği geçen herkese teşekkürü bir borç biliriz Temennimiz bu çalışmanın herkes için faydalı olmasıdır Çalışmak bizden başarı ve hidayet Cenâb ı Mevlâdandır Âlemlerin Rabbi yüce Allaha sonsuz hamdolsun