Mustafa Kemal ve Kurtuluş Savaşı

Mustafa Kemal in Savaşları

İlker Başbuğ Mustafa Kemal Anlatıyor Savaş ve Barış kitabıyla doğrudan Atatürk ün gözünden 1 Dünya Savaşı ile Kurtuluş Savaşı sürecini inceliyor Başbuğ uzun bir film izleme duygusu uyandıran bu çalışmasında okuru şu üç nedenle Mustafa Kemal in düşünce dünyasına girebilmeye yöneltiyor Birincisi Mustafa Kemal in kabul ettiği hiç vazgeçmediği ve asla taviz vermediği hayati nitelikteki prensipleri ortaya koymak için İkincisi Mustafa Kemal in o günlerin koşullarında karşılaştığı sorunların çözümünde uyguladığı modelleri anlayabilmek için Üçüncüsü ise Mustafa Kemal i kişi olarak güçlü kılan temel nitelikleri ortaya çıkarmak için Çünkü Başbuğ a göre Mustafa Kemal i daha iyi anlamak prensiplerini düşünce sistemini ve sahip olduğu kişisel nitelikleri benimsemek durumunda çözülemeyecek sorun yok

Ordu adı var kendi yok durumda Komutanlar ve subaylar Genel Savaş ın bunca sıkıntı ve güçlükleriyle yorgun vatanın parçalanmakta oldu unu görerek yürekleri kan a lıyor gözleri önünde derinleşen karanlık felaket uçurumunun kıyısında kafaları çıkar yol bir kurtuluş yolu arıyor Nutuk Metin Aydoğan ın iki kitaplık Ülkeye Adanmış Bir Yaşam serisinin ilk cildi Mustafa Kemal ve Kurtuluş Savaşı Cumhuriyet in nasıl kuruldu unu daha iyi anlamak için öncelikle Osmanlı Devleti nin nasıl yıkıldı ını anlatmakla işe balıyor Viyana kuşatmasından itibaren gücünü yitirmeye başlayan imparatorlu un topraklarını paylaşmak için Batılılar tarafından bir fırsat olarak görülen I Dünya Savaşı bile Anadolu insanının ba ımsızlık arzusunun önüne geçemedi Büyük zorluklarla başlatılan mücadele işgalci devletler kadar Saray a ve içerideki düşmanlara karşı da yürütülmek zorundaydı Şartlar çetindi ama bağımsızlık için ölümü göze alan bir lider ve arkadaşları emperyalist devletlerin boyunduruğu altına girmeye karşı çıkan bir ulusla birlikte eşsiz bir zaferi gerçekleştirecekti

Yeni Türkiye deki Cumhuriyetçi projenin o dönemin uluslararası tablosu önünde taşıdığı bazı özellikleri dikkat çekicidir Cumhuriyet bir orta sınıf rejimidir Kurucu orta sınıf rejime önce 1920 lerde siyasal içeriği ile sonra 1930 larda ekonomik inşa ile damga vurmuştur 1920 lerin özelliği anayasa yasalar devlet yapısında kurumlaşmalar ve Müdafaa i Hukuk tan partileşmeye geçiş olmuş ekonomi bir geçiş döneminin hemen hemen müdahalesiz ortamında işlemiştir 1930 larda ise orta sınıfın bağımsız bir ekonomi projesi yapabilme kapasitesi ön plana çıkmıştır Cumhuriyet rejiminin altyapısı ve kurumlaşması bu ekonomik inşa sayesinde olgunlaşır Bir yanda patronluğu devretmekte direnen İngiltere patron un yerini gözüne kestirmiş temiz aile çocuğu ABD mızmız çocuk Fransa ve mahallenin kabadayısı Almanya diğer yanda ise iki köylü ülkesinde iki isyancı çocuk Sovyetler Birliği ve Türkiye Prof Dr Bilsay Kuruç Mustafa Kemal Döneminde Ekonomi Büyük Devletler ve Türkiye adlı eserinde 19 yüzyıldan devralınan iktisadi tablodan başlayarak İkinci Dünya Savaşı na kadar geçen dönemde dünya siyasetinde söz sahibi büyük devletlerin durumunu ve Türkiye de Cumhuriyet in doğup büyüdüğü yıllarda ülke ekonomisinin seyrini yeni devletin sanayileşme ve bağımsızlık arzusuyla ülkedeki yeniyetme kapitalizmin ibretlik çekişmelerini anlatıyor Her biri deneme niteliğinde iç içe geçmiş bu iktisat öyküleri nde dönemin siyasi aktörleri ile tarihin akışını değiştiren kararlara dair anekdotlar da yer alıyor Kitabını hazırlarken takip ettiği yol haritasını Tarihin malzemesini değerlendirmek fakat iktisatçı yaklaşımı içinde kalabilmek işin püf noktasıdır sözleriyle açıklayan Kuruç 1920 li ve 1930 lu yılların iktisat dünyasını aydınlatırken özellikle kapitalizmin bugününe ve yarınına ışık tutuyor