Musul Kürdistan Sorunu — Mim Kemâl Öke

Tarihi perspektif ışığında değerlendirildiğinde Kürt Sorunu nun en önemli dönemeci 1918 ile 1926 yılları arasında yaşandı İngiltere yöredeki emelleri doğrultusunda Güney Kürdistan dediği Musul u emperyal amaçlarına ithal etmek için uğraştı Bu çerçevede Musul Sorunu Kürt Meselesi ile iç içe bir boyut kazandı Bu araştırma ilk defa gün yüzüne çıkan arşiv belgeleriyle Musul Kürdistan üzerindeki devletlerarası ve bölgesel mücadelelerin Türk iç politikasına yansımalarıyla öyküsünü bütün çıplaklığı ile gözler önüne sermektedir

Bu çalışma siyasi emellere alet edilmiş bir geçmişi inceleme konusu yapıyor Okuyucu dün ü görerek bugün yaşananları daha anlamlı bir çizgiye oturtabilecektir Tarihten soyutlanmış bir uluslararası politika incelemesinin inandırıcılığı düşüktür ancak uluslararası politika biliminin imkânlarından yararlanmayan siyasî tarih çalışması da daha büyük bir bütünle ilişkilendirilmediği ölçüde verimsiz ve kısır kalmaya mahkûmdur Ermeni Sorunu sadece Osmanlıları tedirgin eden bir azınlık meselesi değil Ortadoğu da çıkar ve emelleri olan devletlerin hepsini birden ilgilendiren uluslararası nitelikte bir problem olarak karşımıza çıkmaktadır Ermeni hadisesinin çözümü de Osmanlıların azınlıklara ilişkin ürettikleri siyasetler sonucunda değil dünya siyasal sisteminde cereyan eden savaşlar ve diplomatik mücadeleler neticesinde sağlanmıştır Kitapta uluslararası siyasal sisteme Ermeni milliyetçiliğinin uluslar aşırı bir aktör olarak girişi ele alınmıştır Yine devletlerin dünya sisteminin yegâne birimleri olarak kabul edildiği bu modelde bir uluslar aşırı gücün uluslararası politikayı ve bununla beraber devletlerin dış politika alternatiflerini ne yönde etkilediği incelenmeye çalışılmıştır

Eser sadece Türkleri tedirgin eden bir azınlık meselesi değil uluslararası nitelikte bir problemi yani siyasî emellere âlet edilmiş bir geçmişi inceliyor