Nargin Sarıkamış Kafkas Cephesi Esirlerinin Dramı — Akif Aşırlı

Birinci Dünya Savaşı nda on bir ayrı cephede savaşmak durumunda kalan Osmanlı Ordusu yüz binlerce şehit ve yaralının yanı sıra çok sayıda esir de vermişti Sarıkamış Harekâtı başta olmak üzere 1917 yılı sonlarına kadar Kafkasya Cephesi nde Ruslarla yapılan savaşlar sırasında tutsak düşen Türkler Rus Çarlığı nın çeşitli bölgelerindeki esir kamplarına dağıtıldılar Her an 10 15 bin esirin tutulduğu Hazar Denizi ndeki Nargin adası da bu kamplardan biriydi Bu küçük adada tutulanlar yalnız askerler değildi Rusların işgal ettiği Anadolu topraklarında tutsak edilen siviller de buraya yerleştiriliyordu Nargin adasının Bakü ye yakın olması Azerbaycan Türklerinin adaya getirilen esirlerle yakından ilgilenmesine yol açmıştı O günlerde Azerbaycan Rus işgali altında olmasına rağmen milli basın ve aydınların çabalarıyla açık ve gizli teşkilatlar kuruluyor bu yolla esirlerin ihtiyaçlarının karşılanmasına ve maruz kaldıkları zorlu hayat şartlarının iyileştirilmesine çalışılıyordu Daha da önemlisi kadın erkek gönüllüler hayatlarını ortaya koyarak esirleri Nargin den kaçırıyor esirlerin Anadolu ya geçmeleri sağlanıyordu Elinizdeki eser 1915 1918 yılları arası yaşanan ve tarihin karanlık sayfaları içinde kalan bu konuyu dönemin arşiv belgeleri basını ve anılarına dayanarak ele almaktadır Azerbaycan ın önde gelen gazeteci ve yazarlarından Akif Aşırlı tarafından kaleme alınan eserde Anadolu Türklerinin Nargin de maruz kaldığı göz yaşartıcı dramın yanı sıra Azerbaycan Türklerinin kendi hayatlarını tehlikeye atarak esir kardeşleri için gösterdiği yardım ve dayanışmanın bugüne ışık tutan öyküsüne tanık olunmaktadır