Necmeddin Daye Razi — Halil Baltacı

Kübrevî Tarîkatı nın önemli şahsiyetlerinden bi

Kübrevî Tarîkatı nın önemli şahsiyetlerinden birisi olan Necmeddîn Dâye Râzî nin ö 654 1256 bugün İran toprakları içinde bulunan Rey de başlayan hayatı Bağdat ta sona ermiştir Yaşadığı şehirden ayrılarak gençlik yıllarında başlayan uzun yolculukları ömrünün son dönemlerine kadar devam etmiştir Moğol istilâsıyla sarsılan Hârizm Bölgesi nden Anadolu ya gelen Dâye bir müddet burada kalmış Anadolu nun Müslümanlaşma sürecine olumlu katkı sağlamıştır Bu dönemde Anadolu daki önemli sûfîler arasında gösterilen Dâye en mühim eseri olan Mirsâdü l ibâd ı Sivas ta tamamlamıştır Tasavvufun Farsça yazılmış önemli eserlerinden birisi kabul edilen bu kitap Kübrevîlik anlayışının yayılmasında büyük rol oynamıştır Necmeddîn Dâye Kübrevî gelenek içinde yetişmiş Sünnî bir mutasavvıftır Tasavvuf anlayışı aşırılıktan uzak dengeli ve tutarlıdır Bununla beraber eserlerinde aşk ve cezbenin coşkulu izlerini görmek mümkündür Eserlerinde tasavvufun önemli konularını ele alan Dâye kendinden önceki sûfîlerden yararlandığı gibi kendinden sonraki müellifler üzerinde de etki bırakmıştır Onun özellikle varlık bilgi ahlâk ve siyâset konularına getirdiği yorumlar dikkat çekicidir Bu çalışmada başta Necmeddîn Dâye Râzî nin eserleri olmak üzere pek çok kaynağa başvurularak hayatı ve eserleri hakkındaki bilgiler verilmiş tasavvufla ilgili kavram ve fikirleri değerlendirmeye tabi tutulmuştur

Kübrevî Tarîkatı nın önemli şahsiyetlerinden birisi olan Necmeddîn Dâye Râzî nin ö 654 1256 bugün İran toprakları içinde bulunan Rey de başlayan hayatı Bağdat ta sona ermiştir Yaşadığı şehirden ayrılarak gençlik yıllarında başlayan uzun yolculukları ömrünün son dönemlerine kadar devam etmiştir Moğol istilâsıyla sarsılan Hârizm Bölgesi nden Anadolu ya gelen Dâye bir müddet burada kalmış Anadolu nun Müslümanlaşma sürecine olumlu katkı sağlamıştır Bu dönemde Anadolu daki önemli sûfîler arasında gösterilen Dâye en mühim eseri olan Mirsâdü l ibâd ı Sivas ta tamamlamıştır Tasavvufun Farsça yazılmış önemli eserlerinden birisi kabul edilen bu kitap Kübrevîlik anlayışının yayılmasında büyük rol oynamıştır Necmeddîn Dâye Kübrevî gelenek içinde yetişmiş Sünnî bir mutasavvıftır Tasavvuf anlayışı aşırılıktan uzak dengeli ve tutarlıdır Bununla beraber eserlerinde aşk ve cezbenin coşkulu izlerini görmek mümkündür Eserlerinde tasavvufun önemli konularını ele alan Dâye kendinden önceki sûfîlerden yararlandığı gibi kendinden sonraki müellifler üzerinde de etki bırakmıştır Onun özellikle varlık bilgi ahlâk ve siyâset konularına getirdiği yorumlar dikkat çekicidir Bu çalışmada başta Necmeddîn Dâye Râzî nin eserleri olmak üzere pek çok kaynağa başvurularak hayatı ve eserleri hakkındaki bilgiler verilmiş tasavvufla ilgili kavram ve fikirleri değerlendirmeye tabi tutulmuştur