Nietzsche Perspektivizm Anlam ve Yorum — Hüseyin Subhi Erdem

Nietzsche felsefî düşüncede rasyonel kavramlaştırmaya dayalı zihnin yüzlerce yıllık düşünme alışkanlığını yerinden eden dâhîce bir analiz ve eleştiri dili ortaya koyan ve kendinden sonra felsefî düşüncenin büyük oranda seyrini değiştiren şâir filozoftur O Platoncu idealizmin dümen suyunda gelişen zihnin alışkanlıklarının hakikati tartışmada büyük bir yanılgı ve sapmaya neden olduğunu tahlilleriyle günümüz insanının dikkatine sunar Ancak anlatımında nesri nazma çeviren sanatsal üslubundaki hâkim metaforik tarzın içeriğinde iğneleyici kavga ve ironi anlaşılmasının en büyük handikabıdır Buna rağmen Nietzsche nin Zerdüştvârî peygamberimsi meta söylemi çağımız insanının zihin ruh ve bedensel yönden hastalığının genetik kodlarını teşhiste başarısını taşımaktadır Modern insanın Antik Yunan ın olgun felsefî dönemlerinden beri tevarüs eden kalıtsal yanılgı meylini deşifre ederek yeniden bir varoluş kaygısı ve muhasebesine davet etmektedir Bu çalışma insanı standardize eden kalıplar içinde değerlendiren ve ona işlev yükleyen anlayışa karşı insan doğasını daha yakından gözlemleyen birinin hâkim anlayışla kavgasının bir perspektiften örnekliğini teşkil etmektedir

nietzsche çağımızın düşüncesini en çok etkileyen modern düşüncenin postmodern tartışmalara doğru evrilmesine ışık tutan bir düşünürdür Dünyayı sabitlenen yapılar ve resimler içinde görmeyen anlayışa bağlı olarak anlam akışkan ve oluş içindeki doğasına uygun aynı tarzda yinelenen ve anı yakalayan anla ilişki kuran bir aktivite içinde hareketli karakter kazanır Buna bağlı olarak da yorum da sürekli yinelenen ve her yinelenme sürecinde yeni anlamlar üreten bir mekanizmaya dönüşür Sürekliliğin ve bu sürekliliğe bağlı oluşun ceryan ettiği bir dünyada Bilgikuramsal olarak perspektiflere dayalı bakışlardan sözedilebilir Bu bağlamda dili hareketi kılmak için her türlü sistematize edici girişimden kaçınır Söz ve söylem dünyanın durağan olmayan yapısına uygun bir rol üstlenmek zorundadır ve bu rol ancak anlamın akışkanllığı yorumun çoğulluğu tarafından yerine getirilir Sözün yaratıcı ışığı ve canlılığı ise ancak onun felsefi üslubuyla karakter kazanır