Niğde de Türk Mimarisi — Doç Dr Mehmet ÖZKARCI
Niğde de Türk Mimarisi
Doç Dr Mehmet ÖZKARCITürk Tarih Kurumu Yayınları
Niğde de Türk Mimarisi
Doç Dr Mehmet ÖZKARCIBu çalışmamızda Niğde de günümüzde mevcut olan toplam 45 yapı bol çizim ve resimlerle desteklenerek mimari ve süslemeleri yönünden ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir Ayrıca şehirde yıkılmış olan ve kaynaklarda adı geçen yapılar da çalışmamıza dahil edilmiştir Sivil mimarimizin önemli örneklerinden biri olan evler ise ayrı bir inceleme konusu olduğu için araştırmamızın dışında tutulmuştur
Türk Tarih Kurumu
ÖNSÖZ KISALTMALAR GİRİŞ 1 NİĞDE NİN COĞRAFÎ DURUMU VE TARİHÇESİ 1 1 Coğrafi Durum 1 2 Tarihçe 1 3 Mimarî Miras ve Şehircilik Yönünden Niğde 2 YAPILAR 2 1 KALE 2 2 KÜLLİYE 2 2 1 Murat Paşa Külliyesi 2 2 2 Külliye Yapıları 2 2 2 1 Cami 2 2 2 2 Türbe 2 2 2 3 Han 2 2 2 4 Hamam 2 2 2 5 Çeşme 2 3 CAMİLER VE MESCİTLER 2 3 1 Alâeddin Camii 2 3 2 Sungur Bey Camii 2 3 3 Dârü z zikr Mescidi 2 3 4 Eskiciler Mescidi 2 3 5 Şah Mescidi 2 3 6 Hanım Camii 2 3 7 Kıble Mescidi 2 3 8 Dışarı Çelebi Hüsamettin Camii 2 3 9 Kığılı Pazar Camii 2 3 10 Sır Ali Camii 2 3 11 Rahmaniye Camii 2 3 12 Cullaz Mescidi 2 3 13 Dört Ayak Künkbaşı Camii 2 3 14 Kemâli Ümmî Mescidi 2 3 15 Fesleğen Camii 2 4 MEDRESE VE DERGÂH 2 4 1 Ak Medrese 2 4 2 Esen Bey Dergâhı 2 5 TÜRBELER 2 5 1 Hüdavend Hatun Türbesi 2 5 2 Sungur Bey Türbesi 2 5 3 Gündoğdu Türbesi 2 5 4 Kesikbaş Türbesi 2 5 5 Şah Süleyman Türbesi 2 5 6 Esen Bey Türbesi 2 5 7 Kemâli Ümmî Türbesi 2 5 8 Sır Ali Türbesi 2 5 9 Dört Ayak Türbesi 2 5 10 Şeref Ali Türbesi 2 6 HAN VE BEDESTEN 2 6 1 Sarı Han 2 6 2 Sokullu Mehmet Paşa Bedesteni 2 7 HAMAM 2 7 1 Çarşı Hamamı 2 8 ÇEŞMELER 2 8 1 Hatıroğlu Çeşmesi 2 8 2 Kıble Mescidi Çeşmesi 2 8 3 Sır Ali Çeşmesi 2 8 4 Cullaz Çeşmesi 2 8 5 Nalbantlar Çeşmesi 2 8 6 Dört Ayak Çeşmesi 2 8 7 Mühürcü Çeşmesi 2 8 8 Kaymakam Çeşmesi 2 9 SAAT KULESİ 3 NİĞDE DE YIKILMIŞ OLAN VE KAYNAKLARDA ADI GEÇEN YAPILAR 3 1 Niğde Müzesi ndeki Kitabeler 3 2 Kaynaklarda Adı Geçen Yapılar 4 DEĞERLENDİRME VE KARŞILAŞTIRMA 4 1 PLÂN VE MEKÂN ANLAYIŞI 4 1 1 Kale 4 1 2 Külliye 4 1 3 Camiler ve Mescitler 4 1 3 1 Mihraba Dik Üç Sahınlı Camiler 4 1 3 2 Kubbeli Cami ve Mescitler 4 1 3 3 Ahşap Tavanlı Cami ve Mescitler 4 1 4 Medrese 4 1 5 Türbeler 4 1 5 1 Kare Plânlı Türbeler 4 1 5 2 Dikdörtgen Plânlı Türbeler 4 1 5 3 Sekizgen Plânlı Türbeler 4 1 5 4 Eyvan Tipi Türbeler 4 1 5 5 Baldaken Tipi Türbe 4 1 6 Bedesten ve Hanlar 4 1 6 1 Bedesten 4 1 6 2 Hanlar 4 1 7 Hamamlar 4 1 8 Çeşmeler 4 1 9 Saat Kulesi 4 2 MALZEME VE TEKNİK 4 2 1 Taş 4 2 2 Mermer 4 2 3 Tuğla 4 2 4 Ahşap 4 2 5 Alçı 4 2 6 Kiremit 4 2 7 Devşirme Malzeme 4 3 YAPI ELEMANLARI 4 3 1 Strüktürel Elemanlar 4 3 1 1 Destekleyiciler Paye Sütun Sütun Başlıkları ile Kemerler 4 3 1 2 Geçiş Unsurlar 4 3 1 3 Örtü Sistemleri 4 3 2 Mimarî Elemanlar 4 3 2 1 Duvar 4 3 2 2 Taçkapılar 4 3 2 3 Minareler 4 3 2 4 Pencereler 4 3 2 5 Mihraplar 4 3 2 6 Minberler 4 3 2 7 Mahfiller 4 4 SÜSLEME 4 4 1 Taş ve Mermer Süsleme 4 4 1 1 Geometrik Süsleme 4 4 1 2 Bitkisel Süsleme 4 4 1 3 Figürlü Süsleme 4 4 1 4 Yazı 4 4 2 Alçı Süsleme 4 4 3 Ahşap Süsleme 4 4 4 Kalem İşi Süsleme 5 SONUÇ 6 VAKIFLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TESCİL DAİRESİ NDE İNCELENEN DEFTER VE DOSYALAR BİBLİYOGRAFYA DİZİN ÇİZİM VE RESİMLER