Niyazi i Mısri — Alptekin Turan

Muhammed Niyazi i Mısrî 1618 1694 Malatya da Aspozi doğdu Malatya Diyarbakır Mardin Bağdat Kerbelâ ve uzun süre Mısır da din ve tasavvuf öğrenimi gördü 1646 da İstanbul da geldi 1654 te Elmalılı Ümmî Sinan a mürit oldu Çağdaşları arasında başlıca sebebi yönetici ve egemen güçlü çatışmaları olabilecek yaygın bir üne ulaştı Halk Kültürü ne dayanıyor olması dolayısıyla şiirleri bu çevrede yankı buldu manzumeleri ezberlenerek ağızdan ağıza aktarıldı tarikat toplantılarında coşku ile okunarak yorumlandı Niyazi i Mısrî bir Fuzûlî ve Yûnus Emre izleyicisi idi On yedinci yüzyılda Yûnus Emre yi yeniden ortaya çıkaran da o idi Divan şiirinin en gelişmiş örneklerini verdiği bir yüzyılda on üçüncü yüzyıla ve Fuzûlî nin izleyicileri arasında yer aldığı anlaşılan Türkmen kültürüne dönüşü çağı için de bir ufuk açılışı idi Şiirinde Divan edebiyatı mazmun larının geriye itilmesi yabancı sözcüklerin kendi kurallarına uygun söylenişleri yerine halkın yaygın söyleyişlerinin öne çıkarılması ve bu söyleyişlerin ustaca aruz kalışlarına yerleştirilişi Niyazi i Mısrî yi çağı içinde öncü bir şair yapmadadır Bu sebeple şiirleri çoğunlukla ikinci derece örnekler olarak alınan şairin edebiyatımızdaki yeri gördüğü ilgi ve dayandığı halk zemini dolayısıyla yeni bir değerlendirmeyi hak ediyor görünmektedir Sonuncu çizginin yeni edebî oluşumun hedefleri arasında da yer alması Niyazi i Mısrî yi Divan şiiri içinde ileriye dönük üslûbu ile birlikte Yeni Türk Edebiyatı nın kendi iç girişimi yönünden de dikkate değer kılmadadır Bulak baskısı Kahire 1259 1843 temel alınarak hazırlanan eldeki yayın bu sebeple şairi Türk Edebiyatı nın yenileşen dönemi başlarında okunduğu biçimde okuyabileceğimiz bir metin sunma düşüncesiyle ortaya konmuş bulunuyor