Nusayrilik ve Çokkültürlülük
Karahan Kitabevi
Akdeniz in doğusunda Torosların uzantısı Amanos ile Habib Neccar Dağları nın önündeki Amik Ovası nda kurulmuş olan Antakya en az 4 5 bin yıllık belki de 10 bin yıllık kent geçmişi olan Roma döneminde de Dünya nın üç dört büyük kentinden biri idi Doğunun incisi Doğunun Kraliçesi v b adlarla anıla gelen Antakya İsa nın havarisi Petrus un ilk kiliseyi kurduğu ve ilk ayini yaptığı yer olarak bilinir Hıristiyanlık açısından çok önemli bir kent olan Antakya Doğu ile Batı kiliselerinin kopmasından önce Hıristiyan âleminin 4 patriklik merkezinden biriydi diğer üçü Roma İstanbul Kudüs ve hemen Roma nın arkasından geliyordu O zamanki bütün kentler gibi bir nehir kenarında kurulmuş güvenlik nedeni ile de sırtını dağa vermiŞ Kuran ın Yasin suresinde anlatılan bir olay vardır İsa peygamber önce Şemun ve Yuhanna adlarında iki elçiyi Antakya ya göndererek halkı yeni dine çağırır sonra üçüncü elçi olarak Yunus u gönderir Halk bu elçileri öldürmek üzereyken kentin öteki ucundan koşarak biri gelir Bu kişi hayatını put yaparak kazanan marangoz Habibi Neccar dır Habib kendinin de iman ettiğini söyleyerek halkı imana davet eder ama kafası kesilerek cezalandırılır Rivayete göre kesik başı elinde olduğu halde Antakya sokaklarında iki gün dolaşmıştır Aslında Habibi Neccar ölmemiş 2 bin yıldır yaşıyor Antakya Şehrinin sırtını verdiği görkemli dağınadı Habibi Neccar Kitabı Mukaddes in Resullerin İşleri bölümünde belirtildiği üzere şakirtlerin İsa ya inananlar Hıristiyan diye çağrılması önce Antakya da oldu Antakya Büyük iskender zamanında komutanlardan Antiokus tarafından yeniden kurulmuş Sonra Roma döneminin en görkemli sayfiye kenti olmuş Defne Harbiye Romalı varsılların yaşadığı bir yer Olimpiyatları finanse eden Musevi varsıllar da burada yaşarlar Ben Hur olayını hatırlayalım Büyük bir mutlulukla söyleyebilirim ki tarihte çoğu kez çekişme ve mücadele olarak ortaya çıkan din ler arası ilişkiler kentimizde karşılıklı anlayış ve diyalogla insan mutluluğuna katkı sağlamış ve dayanışma haline gelmiştir Kısacası Antakya diller ve dinler mozaiği bir kent Sırasıyla Asur Pers Grek Roma Selçuklu Osmanlı yönetimlerinden geçen Antakya günümüzde Musevi Hıristiyan Alevi Sünni Bahaî olarak çok renkli çok dinli yaşamını bir hoşgörü kenti olarak sürdürmektedir Roma ya gidip gelmekten usanan Roma İmparatorları bir ara Antakya yı geçici olarak Başkent yaparlar Her zafer sonrası Roma komutanları Antakya ya yeni eserler kazandırıp her tarafı heykellerle saraylarla köşklerle bezerler imdi Müzede bulunan mozaik lerin çoğu o yapıların yer ve duvarlarını süsleyen mozaiklerdir Kurtuluş Caddesi dünyada ilk kez aydınlatılan ünlü Herod Caddesidir Caddenin sonunda dört ayak üzerine oturtulmuş Apollon Heykeli vardır Bu bölgeeskiden beri zeytini bol ve ucuz bir yer Caddenin iki yanı boylu boyunca zeytinyağı çıraları ile donatılmı tır Her akşam kent çıracıları bunları yakar Aydınlatılmış cadde eğlence yerleri halk lokantaları hamamlar ha vuzlar çalgı hanelerle doludur imdi bile eğlenceye çok düşkün olan Antakyalılar gece yarılarına kadar bu ralarda eğlenirlerdi Antakya o dönemin rakipsiz turizm merkezidir Zengindir zevklidir ho görülüdür Antakya Akademisi dünyaca ünlü bir akademidir Ünlü öğreticiler düşünürler yetiştirmiştir Güzel söz söyleme heykelcilik matematik en önemli ders konularıdır M S 526 yılındaki büyük zelzelede 300 bin insanın öldüğü söylendiğine göre o yıllarda burada bir milyona yakın insan ya ıyor olabilir Bu büyük zelzeleden sonra Antakya o görkemli günlerine bir daha ula amadı Zeus Apollon ve Afrodit başta olmak üzere tüm Yunan Roma tanrılarının ziyaret etti Bereket Tanrısı Tike nin koruduğu Antakya yı bir panele sığdırmak güç Sözlerimi bir yazarımızın Tarihte Mardin adlı eserinde yer alan şu sözüyle bitirmek istiyorum Eğer tarihin bir lezzeti varsa o lezzetin ruhu insanın gözünü ilk defa açtığı yurdunda gördüğü ışığın lezzetidir H