Okul Sözlüğü TDK Yazım Kurallarına Uygun
EBAT 19x27SAYFA SAYISI 150Okul Sözlüğü TDK Yazım Kurallarına Uygun Olarak Hazırlanmıştır Ortaöğretim Okulları için Sunuşİlköğretim Lise ve Dengi Okullar Okul Sözlüğü eğitim sistemimizin temel öğretimini içine alan ortaöğretim düzeyinde öğrenim gören öğrenci kitlesi düşünülerek hazırlanmıştır Buna göre de sözlüğün söz varlığı sınırlı tutulmuş bu sınırlandırmanın yanında sözlüğün söz varlığının oluşturulmasında okullarımızda okutulan ders kitaplarının taranması önemli rol oynamıştır Ancak sözlükler hazırlanırken hedef kitleyi iyi tespit etmek ve söz varlığını ona göre sınırlandırmak gerekir Oysa bugün bazı kuramların veya kişilerin hazırlamış olduğu sözlüklere bakılırsa onların bırakın sınırlandırmayı bu düzeyde olan gençlerin ihtiyacına cevap verecek nitelikte olmadığını hatta sınıfların duvarlarım süsleyen Atatürk ün Gençliğe Hitabe si ile İstaklâl Marşı mızm içinde geçen pek çok kelimenin bu sözlüklerde yer almadığı görülür Biz sözlüğümüzü hazırlarken sınırlamada şu ilkelere bağlı kaldığımızı söyleyebiliriz Okul Sözlüğü ne eski Türkçede kullanılan sözler alınmazken cumhuriyetten sonra dil devrimi süreci içinde türetilmiş veya uydurulmuş ancak bugün kullanımdan düşmüş sözler girmemiştir Ayrıca Doğu ve Batı kökenli olup özel kullanım alanlarmı ilgilendiren veya terimleşme özelliği gösteren söz varlıklarına da yer verilmemiştir Okul Sözlüğü benzerlerinden farklı olarak yeni bir anlayış ve yöntemle hazırlanmıştır İzlediğimiz yöntemi şöyle sıralayabiliriz 1 Madde başında yer alan sözün tanımdan önce gramerdeki yeri belirtilmiş ve onun bu özelliğine göre tanımı yapılmıştır 2 Madde başında yer alan yabancı söz varlıklarının yine tanımdan önce ayraç içinde okunuş biçimi verilmiş ardından köşeli ayraç içinde ise bu sözlerin hangi yabancı dilden geldikleri belirtilmiştir Yine birleşik ve bitişik yazılan yabancı söz varlıklarının hangi dilden oldukları ise köşeli ayraç içinde Ar F biçiminde gösterilmiştir Bu tür birleşik kelimeleri oluşturan tek kelime ayrıca sözlükte alfabetik yerinde bulunabilecektir Söz gelişi dershane a Ar F olarak bitişik yazımı ile gösterilmiştir bu demektir ki ayrıca ders D maddesi içinde hane sözü de H maddesi içinde aranacak ve bulunabilecektir Bu yolla öğrencinin dil bilimine olan ilgisi basit de olsa uyandırılmaya çalışılmıştır Kökeni iyi bilinmeyen veyatartışmalı olan söz varlıkları için bu yola başvurulmamıştır Ayrıca Türkçe söz varlıklarına bitişik yazılarak yabancı sözlerle oluşturulan birleşik ke limelerin köken bilgisi ise gençlerin bu aşamada belleğini yormama veya zorlamama düşüncesiyle verilmemiştir Eğer bu konuda daha fazla bilgi edinmek isteyen olursa onlara büyük Türkçe Sözlüklere başvurmalarını öneririz Türkçemizin önemli sorunlarından biri de uzun hecelerin sağlıklı okunması veya gösterilmesi noktasmda karşımıza çıkmaktadır Biz bu konuya hem açıklık getirmek hem de okumada kolaylık sağlamak için özellikle Doğu kökenli madde başı sözlerde bulunan uzun heceleri hatta eğer varsa ince okunanları ayraç içinde belirtmeyi uygun bulduk Öğrencileri bilgilendirmek için bir başka kısaltma yöntemi fiilerden önce gelen nesnelerin hangi tür eklerle kullanıldığını yani onların geçişli mi yoksa geçişsiz fiil mi olduklarını gösterme konusunda olmuştur Söz gelişi geçişli fiillerin eki aldığı tümleçlerin e den ile kullanıldığı verilmiş Geçişsiz fiillerin önüne ise nsz kısaltması konulmuştur Öğrenciler için bilgilendirici bir yöntem de madde başı sözlerin terim olma özelliklerinin eğik harflerle ve kısaltma biçiminde verilmiş olma sıyla uygulandı Söz gelişi bot botanik bitki bilimi ed edebiyat d b dil bilimi fiz fizik gr gramer y eo jeoloj i yer bilimi kim kimya mat matematik zool zooloji hayvan bilimi gibi Bunları öğrenciler derslerde kullanılan terimlerle karşılaştırarak öğrenme yoluna gitmelidir Madde başı sözlerin tanımında ise o sözün Türkçedeki kullanılan bütün kavramları verilmedi ancak ortaöğretim düzeyi
