Olaylarla Türk Dış Politikası 1919 1995 — Kolektif

İlk edisyonundan itibaren Türk dış politikası üzerine en kıymetli eserlerden olan William Hale in 1774 ten Günümüze Türk Dış Politikası kitabının 3 edisyonundan yapılan bu çeviri Türklerin dünyanın geri kalanıyla ilişkilerinin en kritik aşamaya girdiği 18 Yüzyıl ın son çeyreğinden günümüze Türk dış politikasının kapsamlı ve analitik bir incelemesi niteliğindedir Son yıllarda Türkiye nin uluslararası alandaki rolü dramatik bir şekilde değişmiş ve artmıştır 3 edisyonda bu değişiklikler ışığında bölümler ve konular yeniden ele alınmıştır Yeni gelişen olaylar ve ortaya çıkan yeni fikirlerden faydalanan William Hale ilk edisyonun açık ve anlaşılır anlatımını korurken önceki tarihsel anlatımda dikkatli bir şekilde değişikliğe gitmiştir Uzun tarihsel perspektifi en yeni gelişmelerin detaylı bir şekilde anlatımı ve analiziyle birleştiren bu kitap Türkiye nin modern tarihiyle ilgili literatürde açık bir şekilde gözüken bir boşluğu doldurmaktadır

Bu kitabı iki türlü okumak mümkündür Çalışmanın bir yandan Türkiye insanının var olma mücadelesinin yüzyıl sonrasındaki bir değerlendirmesi anlamı var Burada amaç o günlerin siyasi askeri ve iktisadi atmosferini anlayabilmek söz konusu mücadelenin taraflarının bu mücadeleyi hangi imkanlar ya da imkansızlıklar içerisinde gerçekleştirdiklerini kavrayabilmektir Diğer taraftan ise uluslararası ilişkiler ile ilgilenen bir sosyal bilimci açısından bu çalışmanın zemini olan Türkiye de 1919 1923 döneminin bir başka açıdan da önemi büyüktür I Dünya Savaşı nın Osmanlı İmparatorluğu topraklarındaki devamı olarak gözüken bu süreçte Türkiye coğrafyasındaki çeşitli olayların birbirlerinden ayrıştırılması oldukça zor olan iç ve dış politika gelişmelerinin incelenmesinin bir uluslararası ilişkiler meraklısı açısından çok değerli olduğunu adeta bir laboratuar niteliği taşıdığını belirtmek gerekir

Eğer onlar barışa yanaşırlarsa sen de ona yanaş ve Allah a tevekkül et Çünkü O hakkıyla işitendir hakkıyla bilendir Kur an Enfal 61 Türk Milleti Asya nın garbında ve Avrupa nın şarkında olmak üzere kara vedeniz sınırlarıyla ayırt edilmiş dünyaca tanınmış büyük bir yurtta yaşar Onun adına Türkeli derler Türk yurdu daha çok büyüktür Yakın ve uzak zamanlar düşünülürse Türk e yurtluk etmemiş bir kıt a yoktur Bütün dünyada Asya Avrupa ve Afrika Türk atalarına yurt olmuştur Bu hakikatler eski ve hususiyleyeni tarih vesikalarıyla malumdur Fakat bugünkü Türk Milleti varlığı için bu günkü yurdundan memnundur Çünkü Türk derin ve şanlı geçmişin büyük kudretli atalarının mukaddes miraslarını bu yurtta da muhafaza edebileceğinden o mirasları şimdiye kadar olduğundan çok daha fazla zenginleştireceğinden emindir Atatürk Genelkurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Yayınları Ankara 1980 s 537 538 Dış Politika devletlerin ortaya çıkmasından beri devlet ile birlikte gelişen bir kavram ve yapı ola gelmiştir Modern devletin ortaya çıkması ve dünya sathına yayılması ile beraber dış politika da daha özellikli ve girift bir alan haline dönüşmüştür Dış politikanın altında özel bir alanı teşkil eden devleti dış politikası ifadesinde anlamını bulan bir devletin tarihsel bağlamdan gelen dış politika yapım sürecinin incelenmesi o devletin dış politik tavrındaki değişmeleri gelişmeleri benzerlik ve farklılıkları ele almaktadır Elinizdeki bu çalışma üç cilt olması planlanan bir kitap dizisinin ilk kısmıdır Eser editörlerin zaman içinde gerçekleştirdiği tartışma ve fikir alışverişlerinin sonucunda şekillenmeye başlamış ve bölüm yazarlarının da çalışmaya dâhil olması ile birlikte kuvveden fiile geçmiştir Eseri ortaya çıkaran ekip tarih coğrafya ve uluslararası ilişkiler gibi farklı disiplinlerden gelse de hepsinin çalışmaları açısından Türk Dış Politikası TDP genel kesişme noktasını teşkil etmektedir Eser on dört başlıktan oluşmaktadır İlk üç başlık Türk Dış Politikasının çerçevesinin çizilebilmesi amacıyla kurgulanmıştır Kübra Mamak Osmanlı Hariciye Nezareti nin Kurulması Doç Dr Muhittin Demiray Türkiye Cumhuriyeti Dış Politikası nın Genel İlkeleri Yapımı ve Dışişleri Bürokrasisinin Yapısı Prof Dr Eren Yürüdür ve Prof Dr Kenan Arıbaş Türkiye Jeopolitiği ve Dış Politikası adlı eserleri ile TDP nin dayandığı genel bağlamı ortaya koymuşlardır Ardından 1830 dan 1990 a kadar Osmanlı kökenlerinden itibaren Türk dış politikası dönemler halinde incelenmiştir Sırasıyla Yrd Doç Dr Erol Karcı Abdülaziz Dönemi Dış Siyasi Gelişmeleri 1861 1876 Yrd Doç Dr Necati Çavdar II Abdülhamid Devri Osmanlı Dış Politikası 1876 1909 Dr Yunus Emre Tekinsoy II Meşrutiyet ve İttihat Terakki Dönemi Dış Politika Prof Dr Mustafa Çolak İttihat Ve Terakki Hükûmetleri nin Türkçü Dış Politikaları ve Kafkasya 1913 1918 Doç Dr İsmet Türkmen Milli Mücadele Döneminde Dış Politika Prof Dr Mehmet Serhat Yılmaz Atatürk Dönemi Türk Dış Politikası 1923 1938 Yrd Doç Dr İsmail Özer İsmet İnönü Dönemi Türk Dış Politikası 1939 1950 Doç Dr İsmet Türkmen 1950 li Yıllarda Türk Dış Politikası Yrd Doç Dr Ozan Şahin 1960 lı Yıllarda Türk Dış Politikası Yrd Doç Dr Sevil Şahin 1970 li Yıllarda Türk Dış Politikası ve son olarak Doç Dr Ömer Kurtbağ ve Dr Serkan Kekevi 1980 li Yıllarda Türk Dış Politikası konularını incelemişlerdir Doğal olarak bu eserin ortaya çıkması ile ilgili olarak pek çok kişiye teşekkür etmeliyiz Yazarlara katkılarından dolayı teşekkürü borç bilirken eserin oluşma sürecinde sıkıntılı zamanlarında moral motivasyonumuzu yükselten kıymetli dostumuz Doç Dr İlhan Eroğlu na müteşekkiriz Eserin okuyucunun eline ulaşmasındaki fevkalade gayretlerinden dolayı Berikan Yayınevi genel yayın yönetmeni Cuma Ağca bey ve çalışma arkadaşlarına minnettarız Tabii ki ailelerimize özel bir teşekkür etmemiz gerekiyor Bu eser onlardan çalınan zamanın ürünüdür Uzun ve meşakkatli bir çalışmanın sonucu ortaya çıkan bu eserin akademiye öğrencilere ve konuya ilgi duyanlara katkı sağlaması dileklerimizle

1986 yılında altıncı baskısını yaptığımız Olaylarla Türk Dış Politikası başlıklı kitabımızın mevcudu birbuçuk yıl içinde tükenmiş ve özellikle öğrenciler tarafından yeniden aranmaya başlanmıştır Kitabımızın ilk bastığımız 19607 yılından bu yana bir çok üniversiteler Türk dış politikası konusunu öğretim programına almışlardır Türk dış politikası konusu ya kamu yönetimi ve siyaset bilimi bölümlerinde genel bir kültür dersi olarak ya da yeni kurulmuş bulunan uluslar arası ilişkiler bölümleri içinde bu bölümlerin temel derslerinden biri olarak okutulmaktadır Ancak buğüne değin konuyu derli toplu bir biçimde ele alarak öğrencilerin ve veya genel kamunun yararına sunan yayınların sayısında önemli bir artış olmamıştır