Önemli Mühendislik Yapıları

Büyük projelerin gerçekleşmesini önleyen iki ölümcül hata vardır 1 Bitirmemek 2 Başlamamak Bir inşaat mühendisliği projesinin gerçekleştirilme süreci değişik uzmanlık alanlarına giren çalışmaların düzenli ve sistemli bir biçimde yapılmasını kaynakların uygun kullanılmasını gerektirir Son yirmi yıl içinde bir projenin tasarım ve yapım aşamalarında bilimsel araştırmaların ve teknolojinin hızla gelişmesi nedeniyle yeni araç gereç inşaat makinaları ve ekipmanı kullanıma sunulmuştur Uygulama artışı deneyim birikimi sonucunu doğurmuş daha büyük boyuttaki projeler daha kısa sürede daha ekonomik olarak yapılabilir olmuştur Projeler gerçekleştirilirken çıkabilecek sorunlara anında iyi bir çözüm üretmek gerekir Deneyimli mühendisler bile zorunlu çalışmalarından zaman ayırarak geçmişte benzer sorunların nasıl çözüldüğünü araştırmak yeni gelişmeleri izlemek bu bilgilere anında ulaşmak ve soruna anında uygun çözümü üretmekte güçlük çekerler Bir projenin gerçekleşme sürecini etkileyen çok sayıda değişik etken vardır bu nedenle bir projenin oluşmasında bilmen ve genellikle uygulanan kuralların yanısıra deneyim ustalık ve yaratıcılık da gerekir Deneyim ancak daha önce yapılmış projeleri bilmek araştırmak ve incelemekle kazanılır inşaat Mühendisliği öğrencileri ve genç inşaat mühendisleri çalışma hayatı boyunca karşılaşacakları sorunların üstesinden gelebilmek için mesleklerini ve kendilerini geliştirmelidir Günümüzde iletişim kurabilen değişen proje koşullarına uyum sağlayabilen zaman kaynak maliyet planlaması yapabilen kaliteli düşük maliyetli şartname koşullarına uygun proje üretebilen inşaat mühendislerine gereksinme olduğu unutulmamalıdır İnşaat Mühendisliği projeleri konusunda büyük bir bilgi birikimi vardır Konuyla yeni tanışan öğrenci ve her düzeydeki mühendis bu bilgilerden yararlanmak ister Ancak bunun için bilgilerin bir bilgi merkezi ya da bilgi bankasında düzenli ve erişilebilir bir biçimde bulunması gerekir Ülkemizde bu tür oluşumlar yeterli sayı ve büyüklükte değildir olanların da erişilebilir olma sorunu vardır Son yıllarda İnşaat Mühendisliği öğrenimi gören öğrenci ve genç mühendis sayısındaki artışın doğal bir sonucu olarak inşaat Mühendisliği nedir ne yapılır nasıl yapılır ve ne yapılmıştır yapılmaktadır yapılabilir soruları daha sık sorulmağa başlanmıştır Önemli Mühendislik Yapıları adı verilen bu derleme eser bu somlara yanıt arayan öğrencilere inşaat mühendisliği projelerinin gerçekleştirilmesi sürecinde görev alan tasarımcı yapımcı inşaat mühendisi ve mimarlara meslek sonrası eğitim gereksinmesi duyan genç ve deneyimli mühendislere inşaat sektöründe çalışan tüm meslekdaşlara yararlı olması amacıyla düzenlenmiştir Kitapta proje gerçekleştirme sürecine ait kısa genel bilgiler dünyadaki ülkemizdeki ve yurtdışı müteahhitlik kapsamında gerçekleştirilmiş önemli mühendislik yapılarına ilişkin özlü bilgiler belli bir sistematik içinde verilmiştir Kuşkusuz 1923 yılından günümüze dek geçen süre içinde ülkemizde ve 1970 yılından bugüne kadar yurtdışında inşaat mühendisliğinin her alanında gerçekleştirilmiş çok sayıda önemli proje vardır Kitabın kapsamı içinde bu projelerin tümüne ilişkin bilgi vermenin mümkün olmadığı somut bazı kriterlere göre bir sıralama yaparak önem sırasını belirlemenin ve buna göre bir seçim yapmanın çok güç hatta olanaksız olduğu açıktır Projelerin önemini ülkeye ve inşaat mühendisliğine katkılarını gerçekleştirildikleri yılların koşulları altında değerlendirmek gerekir Projelerin seçiminde ilk en büyük en yüksek olma gibi somut kriterlerin ya da belirgin özelliklerinin yanısıra bilgiye ulaşabilme önemli bir etken olmuştur Ülkemizde henüz yeterli düzeyde bir inşaat mühendisliği bilgi merkezi ya da bilgi bankası olmadığından her proje için bulunabilen ve erişilebilen kaynaklardan sağlanan bilgilerle yetinilmiştir bu nedenle bütün projelerdeki bilgiler eşdüzeyde değildir Ayrıca bazı projelerde özellikleri nedeniyle daha ayrıntılı bilgi verilmiştir Kitabın tümünde bilgilerin aynı düzen içinde verilmesine özen gösterilmiştir Proje adları genellikle sözleşmelerinde yazıldığı gibi veya uluslararası kaynaklardan projeye ilişkin ek bilgi edinmek isteyebilecek kişilere yararlı olacağı düşüncesiyle İngilizce olarak verilmiştir Kitap dört bölüm ve bir ekten oluşmaktadır Birinci bölümde inşaat mühendisliği projelerinin gerçekleştirilme sürecinin daha iyi algılanması için gerekli baz bilgilerin hatırlatılması amacıyla bir projeye ilişkin temel kavramlar kısaca özetlenmiştir Bu bilgilerin ışığı altında bugün başarılı olarak nitelendirilen projelerin yapıldığı zamanın kısıtlı ekonomik ve teknik olanakları ile güç çalışma koşulları altında belirtilen temel kavramlara olabildiğince uyarak gerçekleştirildiğini söylemek doğru olur Bu bölümde ayrıca yakın bir gelecekteki olası proje istemlerini bir ölçüde kestirebilmek inşaat mühendisleri ve müteahhitlerin ileriye dönük hazırlıklarını yönlendirebilmeleri için bir fikir vermek amacı ile dünya inşaat pazarı ve uluslararası müteahhitlik konularında kısa genel bilgiler verilmiştir İkinci bölümde yirminci yüzyılın önemli inşaat projelerine ilişkin özlü bilgiler en büyük inşaat yatırım projeleri işgücü en büyük projeler önemli özellikleri olan binalar büyük açıklıklı köprüler büyük barajlar en uzun tüneller taşman en büyük yapılar inşaat afetleri yapımı süren bazı önemli projeler gelecekteki hayal projeler başlıkları altında verilmiştir Bu projeler gerçekleştirildiği yıllar da düşünülerek değerlendirildiğinde inşaat mühendisliğinin gelişme evrelerini global olarak göstermektedir Üçüncü bölümde Türkiye de gerçekleştirilen bazı önemli inşaat projelerine ilişkin özlü bilgiler uzun vadeli planlama projeleri binalar kültür eğitim spor tesisleri ulaşım yapıları su yapıları enerji tesisleri sanayi tesisleri ve organize sanayi bölgeleri ana başlıkları altında verilmiştir Bazı kümelerde projelere ilişkin bilgilerin sunulmasından önce özellikle yüksek binalar toplu konutlar enerji ve sanayi tesisleri konularında ülkemizde bu konudaki genel durumu ve yaklaşımı açıklayıcı özlü bilgi verilmesi yoluna gidilmiştir Genelde ağırlıklı olarak son 25 30 yıl içinde gerçekleştirilmiş projelere yer verilmiştir Projelere global olarak bakıldığında özellikle son 30 yıl içinde ülkemizde İnşaat Mühendisliği alanında büyük bir gelişme olduğu açık olarak görülür Dördüncü bölümde Türk müteahhitleri tarafından yurt dışında gerçekleştirilmiş ve gerçekleştirilmekte olan bazı önemli projelere ilişkin özlü bilgiler binalar kültür spor tesisleri ulaşım yapıları su yapıları enerji ve petrokimya tesisleri sanayi tesisleri ana başlıkları altında sunulmuştur Bu projeler arasında yer alan bazı Türk yatırım projelerinin sahibi durumundaki yatırım şirketlerine ilişkin kısa bilgiler ilgili proje içinde verilmiştir EK bölümünde proje yapımında inşaat makina ve ekipmanının önemini vurgulamak öğrencilere ve genç inşaat mühendislerine bunu bir kez daha anımsatmak amacıyla dünyanın en büyük inşaat makinaları ve ekipmanına ilişkin özlü bilgi sunulmuştur Kitabın oluşmasında çok sayıda kişi ve kuruluşun dolaylı ve dolaysız katkısı olmuştur Uzun yıllar boyunca çok sayıda projenin her aşamasında karşılıklı etkileşim içinde çalıştığımız ve özellikle bu çalışma için bilgi toplamada yardımcı olan Enka mensubu her düzeydeki meslekdaşıma İstanbul Teknik Üniversitesi öğretim üyesi dostlarıma özel arşivlerinden yararlanmamı sağlayan Enka İnşaat ve Sanayi A Ş Ata İnşaat A Ş Aydıner İnşaat A Ş Baytur İnşaat A Ş Mesa İnşaat A Ş Yapı Endüstri Merkezi A Ş Yapı Merkezi A Ş ye kitabın biçimlenmesinde yardımcı olan Fatma Salman a basımda gerekli özeni gösteren Birsen Yayınevi ne teşekkürü bir borç bilirim Fikret Keskinel İstanbul Nisan 2007