Örnek Bir Genç Olmak

19 yüzyılın ikinci yarısında Tevfik Fikret ve Mehmet Akif le zirve yapan entelektüellerin kendi çocuklarını merkeze alarak örnek ideal bir genç yetiştirme düşüncesinin Osmanlı daki ilk örneği olan İshak Tokadî nin Nazmu l ulûm adlı eseri oğlu Fazlullah ın şahsında örnek bir gencin değer ile bilgi birlikteliğini içinde yaşadığı çağın zihniyeti içinde inşa etme projesidir İshak Tokadî projesini iç içe geçmiş daireler şeklinde kurar En geniş dairede millet mensubiyetini verir millet i İbrahim ikinci dairede ümmet mensubiyeti bulunur ümmet i Muhammed üçüncü dairede mezheb mensubiyeti yer alır ehl i sünnet ve l cemaat dördüncü daire ise meşrebe aittir Birgivî meşreb beşinci mensubiyet devlet yani içinde yaşanılan siyasî yapıdır Bu siyasî yapının iki rüknü vardır birincisi ilim yani en geniş anlamıyla bilgi ikincisi ise şerîat en geniş anlamıyla İslam Müellif bir ferdin terbiye ve taliminde kamusal olan ile ferdî olanı birlikte düşünür Kamusal olan fıkıh hukûk ile ferdî olan ise ahlak ve tasavvuf ile sağlanır Ancak tüm bunların ortaya çıkması için ferdin sağlıklı bir bedene sahip olması gerekir bu nedenle koruyucu tıb ilmi önemlidir Bu çerçevede İshak Tokadî mensup olduğu kültürün tarihî tecrübesi ışığında terbiye ve talimini düşündüğü örnek bir gencin kitap coğrafyasını da belirler Bu kitaplık sadece okumak için değil aynı zamanda bir ömür boyu müracaat etmek içindir